سوت ستاتيدٸڭ قازاقستانعا قارسى ازاماتتىق ٸسٸن توقتاتتى

سوت ستاتيدٸڭ قازاقستانعا قارسى ازاماتتىق ٸسٸن توقتاتتى

قازاقستاننىڭ ەدٸلەت مينيسترلٸگٸ اناتول ستاتي, گابريەل ستاتي, Ascom S.A. جەنە Terra Raf Trans Traiding Ltd. كومپانييالارىنا («ستاتي») قارسى سوت تالقىلاۋىندا ماڭىزدى جەڭٸسكە جەتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" قر ەدٸلەت مينيسترلٸگٸنٸڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.

ليۋكسەمبۋرگ وكرۋگتٸك سوتى 2017 جىلى ستاتيدٸڭ الدىن الا تىيىم سالۋدى بەكٸتۋ تۋرالى ٶتٸنٸشٸن قابىلداماي تاستادى. سوت قازاقستاننىڭ پايداسىنا شەشٸم شىعاردى جەنە ليۋكسەمبۋرگ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى الاياقتىققا قاتىستى تولىعىمەن تەرگەۋ جٷرگٸزگەنگە دەيٸن ٸستٸ توقتاتا تۇرۋعا شەشٸم قابىلدادى. 

ليۋكسەمبۋرگتە ستاتيگە قاتىستى قىلمىستىق تەرگەۋلەر باستالىپ, قازٸرگٸ ۋاقىتتا جالعاسۋدا. ستاتيدٸڭ الاياقتىعىنا بايلانىستى دەلەلدەمەلەردٸ, ونىڭ ٸشٸندە قازاقستان ۇسىنعان تٷرلٸ ساراپتامالىق قورىتىندىلاردى قاراپ, سوت «بولجامدى الاياقتىق گاز ٶڭدەۋ زاۋىتىن سالۋ بارىسىندا كەلتٸرٸلگەن زالال سوماسىنا ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن جوققا شىعارۋعا بولمايدى» دەگەن قورىتىندىعا كەلدٸ. سونداي-اق, ول قازاقستاننىڭ الاياقتىق تۋرالى ٸسٸ مەن قازاقستانعا قارسى تٶرەلٸك شەشٸمٸنە سەيكەس, ستاتيدٸڭ ازاماتتىق تالاپ-ارىزدارى اراسىندا جەتكٸلٸكتٸ بايلانىس بار دەپ قاۋلى ەتتٸ.

سوت سۆەا اپەللياتسييالىق سوتىنىڭ سۋدياسى پاتريك شولدسترومنىڭ, پروفەسسور كريستوف شرويەردٸڭ, پروفەسسور دجوردج بەرماننىڭ, پرايسۋوتەرحاۋس كۋپەرستٸڭ جەنە اقش-تىڭ بۇرىنعى پروكۋرورى ستەفان كاسسەللانىڭ ساراپتامالىق قورىتىندىلارىن تٸكەلەي اتاپ ٶتتٸ. بارلىق ەكسپەرتتەر تٶرەلٸك شەشٸمدٸ الۋدا ستاتي جٷيەلٸ تٷردە الاياقتىقپەن اينالىستى جەنە ونى مەجبٷرلەپ ورىنداۋعا تىرىسۋ ارقىلى الاياقتىقتى جالعاستىرىپ كەلەدٸ دەگەن قورىتىندىعا كەلدٸ. 

اتاپ ايتقاندا, ستاتي قاتتى جٷگٸنەتٸن شۆەتسييا سوتتارىنا قاتىستى شۆەد سۋدياسى جەنە شۆەد قۇقىعى بويىنشا ساراپشى شولدستروم مىناداي تۇجىرىمعا كەلدٸ «... ستاتي شۆەد زاڭناماسىنا سەيكەس قىلمىستىق الاياقتىققا تەڭ كەلەتٸن ٸس-ەرەكەتتەر مەن جاسىرۋلار ارقىلى تٶرەلٸك شەشٸمگە قول جەتكٸزگەندٸگٸ تۋرالى سەنٸمدٸ دەلەلدەر بار».

2020 جىلعى ناۋرىزدا قازاقستاننىڭ ەدٸلەت مينيسترلٸگٸ ستاتي تٶرەلٸك شەشٸمدٸ ورىنداۋعا تىرىساتىن نەگٸزگٸ يۋريسديكتسييادا, ياعني ليۋكسەمبۋرگتە 2019 جىلعى مامىردا رەسپۋبليكا قىلمىستىق شاعىم بەرگەندٸگٸ تۋرالى اقپاراتتى جارييا ەتكەندٸگٸ تۋرالى ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك. بۇل شاعىم گاز ٶڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىس قۇنىن الاياقتىق جولمەن كٶتەرۋ جەنە جالعان قۇجاتتى پايدالانۋ تۋرالى بٸرنەشە ايىپتاۋلارعا قاتىستى. قىلمىستىق شاعىمدا ستاتيدٸڭ تٶرەلٸك شەشٸمدٸ ورىنداۋ ەرەكەتتەرٸ الاياقتىققا تەڭەستٸرٸلەدٸ دەپ ايتىلعان, ٶيتكەنٸ ستاتي:

ٸ. قۇجاتتاردى قولدان جاساۋمەن, قۇجاتتاردى قولدان جاساۋعا تالپىنۋمەن جەنە ولاردى پايدالانۋعا تىرىسۋمەن اينالىستى (ليۋكسەمبۋرگ قىلمىستىق كودەكسٸنٸڭ 196 جەنە 197-باپتارىن بۇزا وتىرىپ);

ٸٸ. الاياقتىق ارقىلى سوت شەشٸمٸن الدى نەمەسە الۋعا تىرىستى (ليۋكسەمبۋرگ قىلمىستىق كودەكسٸنٸڭ 496-بابىن بۇزا وتىرىپ);

ٸٸٸ. اقشانى جىلىستاتۋعا قاتىستى نەمەسە اقشانى جىلىستاتۋعا وقتالدى (ليۋكسەمبۋرگ قىلمىستىق كودەكسٸنٸڭ 506-بابىن بۇزا وتىرىپ).

ستاتي تاراپى انگلييانىڭ جوعارعى سوتىنىڭ prima facie شەشٸمنٸڭ الاياقتىق جولمەن الىنعاندىعى تۋرالى شەشٸمٸنە بايلانىستى اعىلشىن سوت پروتسەسٸنەن باس تارتقاننان كەيٸن 2017 جىلدان باستاپ ليۋكسەمبۋرگتە اربيتراجدىق شەشٸمدٸ ورىنداۋعا ۇمتىلۋدا. 2017 جىلدىڭ تامىزىندا ستاتي ليۋكسەمبۋرگ ۇلى گەرتسوگتٸگٸندە تٶرەلٸك شەشٸم ورىندالۋىنا مٷمكٸندٸك بار دەگەن سوت شەشٸمٸنە قول جەتكٸزدٸ. بۇل سوت شەشٸمٸ ليۋكسەمبۋرگ اپەللياتسييالىق سوتىنىڭ 2019 جىلعى 19 جەلتوقسانداعى شەشٸمٸمەن راستالدى. قازاقستان ليۋكسەمبۋرگ كاسساتسييالىق سوتىنا شاعىم تٷسٸردٸ, ونىڭ شەشٸمٸ اقپان ايىندا شىعادى دەپ كٷتٸلۋدە.

ليۋكسەمبۋرگ كاسساتسييالىق سوتىندا قانداي نەتيجە بولاتىنىنا قاراماستان, ليۋكسەمبۋرگ اۋداندىق سوتىنىڭ 2021 جىلعى 8 قاڭتارداعى شەشٸمٸ, ستاتي تاراپتارى قىلمىستىق پروتسەستٸڭ نەتيجەسٸ شىققانعا دەيٸن ليۋكسەمبۋرگتەگٸ قازاقستاننىڭ قانداي-دا بٸر اكتيۆتەرٸنە قاتىستى شەشٸمدٸ ورىنداي المايتىندىعىن بٸلدٸرەدٸ.