Shoqan Ýálihanovtyń shyǵarmalar jinaǵy alǵash ret aǵylshyn tilinde jaryq kórdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" QR SIM baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Kembridj ýniversitetiniń baspasy Qazaqstannyń Ulybritaniiadaǵy Elshiligimen seriktestip Qostanai oblysy ákimdiginiń, Qazaqstannyń Ulttyq aýdarma biýrosynyń, sondai-aq Sh.Sh. Ýálihanov atyndaǵy Tarih jáne etnologiia institýtynyń qoldaýymen HIH ǵasyrdyń asa kórnekti qazaq ǵalymdarynyń biri Shoqan Ýálihanovtyń tańdaýly shyǵarmalarynyń aǵylshyn tilindegi jinaǵyn usyndy.
Koroldik geografiialyq qoǵam ǵimaratynda aralas formatta ótken sharaǵa Kembridj ýniversitetiniń bilim berý salasyndaǵy Kembridj seriktestiginiń basqarýshy direktory Djein Mann, Qazaqstannyń Ulybritaniiadaǵy Elshisi Erlan Ydyrysov, Sh. Ýálihanov atyndaǵy Tarih jáne etnologiia institýtynyń direktory, professor Ziiabek Qabyldinov, aýdarmashy Arch Teit, sondai-aq kitap redaktory, britaniialyq jazýshy Nik Filding qatysty. Kembridjdik áriptestiktiń bilim berý salasyndaǵy halyqaralyq ózara is-qimyl bóliminiń basshysy Enni Mihailidý saltanatty is-sharanyń moderatory boldy.
Sh. Ýálihanov qysqa ǵumyrynda shyǵystaný ǵylymyna qomaqty úles qosyp úlgerdi. Ol Qazaqstan tarihynda ǵalym, etnolog, geograf, kartograf jáne sýretshi retinde óshpes iz qaldyrdy.
Elshi E. Ydyrysov joǵary tarihi jáne ǵylymi qundylyǵyna qaramastan Sh.Ýálihanovtyń eńbekteri áli kúnge deiin aǵylshyntildi álemde keńinen tanymal bolmaǵanyn atap ótti.
«Sh. Ýálihanov Qazaqstannyń ǵana emes búkil Ortalyq Aziianyń tarihy men mádenieti úshin qosqan úlesi orasan. Onyń eńbekteri osy mańyzdy aimaqtaǵy halyqtar ómiriniń kóptegen aspektilerine jaryq túsirdi. Búgin biz Sh. Ýálihanovtyń 1865 jyly aǵylshyn tilinde jaryq kórgen tórt shyǵarmasynan bergi alǵash ret aýdarylǵan jinaǵyn usynamyz», – dedi ol.
Kitapqa Sh. Ýálihanovtyń Ortalyq Aziianyń geografiiasyn, tarihyn, etnologiiasyn jáne ekonomikasyn zertteýge arnalǵan eń mańyzdy ǵylymi eńbekteri engen. Aǵylshyntildi oqyrmandar úshin bul shyǵarmalar óńir tarihyn zertteýde taptyrmas qazyna bolary anyq.
Dj. Mann Kembridj ýniversitetiniń baspasy tarih jáne antropologiia boiynsha kitaptardyń jetekshi baspageri ekendigin jáne qazaq avtoryn osy taqyryp boiynsha kitaptar tizimine engizý baspa úii tarihyndaǵy kezekti mańyzdy qadam bolatynyn atap ótti.
«Biz usynyp otyrǵan jinaqqa engen kóptegen shyǵarmalar alǵash ret aǵylshyn tiline aýdarylyp, aǵylshyn tilinde sóileitin stýdentterge, ǵalymdarǵa jáne keń aýditoriiaǵa jol ashty. Basylym Sh. Ýálihanovtyń shyǵarmalaryn Ortalyq Aziiany sipattaityn batystyq jumystar tizimine barynsha engizilip, uzaq merzimdi áseri bolady dep úmittenemin», – dedi ol.
Ziiabek Qabyldinov ózi basqaratyn Sh.Sh. Ýálihanov atyndaǵy Tarih jáne etnologiia institýty aýdarý úshin materialdardy irikteý kezinde qazaqtardyń jáne óńirde turatyn basqa da ulttardyń tarihyn, salt-dástúrlerin, qazaq sot isin júrgizý júiesin, sondai-aq avtordyń demokratiialyq kózqarasyn, sonyń ishinde halyq úshin paidaly reformany sipattaityn maqalalarǵa basa nazar aýdarýǵa tyrysqanyn atap ótti.
A. Teit ózi alǵash ret aǵylshyn tiline aýdarǵan Sh. Ýálihanovtyń shyǵarmalarynan birneshe úzindi oqydy. Ol sondai-aq Resei imperiiasynda kishi memlekettik qyzmetshi bola tura Sh. Ýálihanov biliktiń qazaq halqynyń dástúrli ómir saltyn buzýyna jol bermeý úshin qolynda bar barlyq múmkindikti paidalanǵanyn jáne halqyna laiyqty qurmetpen qaraýdy talap etkendigin tilge tiek etti.
N. Filding uly qazaq ǵalymynyń shyǵarmalaryn aǵylshyn tilinde basyp shyǵarý ideiasy 2017 jyly Qazaqstanǵa jasaǵan saparynyń birinde Z. Qabyldinovpen tanysqan kezde paida bolǵanyn atap ótti. Ol sondai-aq Sh. Ýálihanovtyń balalyq shaǵynan bastap, Omby kadet korpýsynda oqyp júrgen kezinen, qazaq etnografynyń ómirine úlken qaýip tóndiretin Shyǵys Túrkistan men Qashǵar saiahattaýǵa deiingi ómirine deiin egjei-tegjeili aityp berdi.
Is-sharaǵa Qazaqstan, Ulybritaniia, Kanada, BAÁ, Perý, Polsha jáne Túrkiia, álemniń túkpir-túkpirinen 100-ge jýyq qonaq qatysty.
