Zyrian aýdanynda týrizmge tyń serpilis beretin jobalar bar. Aldymen ólkedegi demalys oryndary týraly jan-jaqty málimetter jinaqtalǵan biryńǵai elektrondy aqparattyq baza qurylady. Soǵan sáikes Buqtyrma sý qoimasynyń jaǵalaýyn jailaǵan týristik nysandarǵa sanaq júrgizý bastalyp ketti qazir.
Mamandardyń pikirinshe, jańa bastama aýdandaǵy týrizm salasyn bir júiege keltirip qana qoimai, onyń jańasha damýyna túrtki bolyp, básekelestiktiń kúsheiýine yqpal etpek. Al bul óz kezeginde qyzmet kórsetý deńgeiiniń ósýi men ala jazdai aǵylatyn týrister leginiń artýyna septigin tigizedi. Naqty derekterge súiensek, jyl saiyn Buqtyrma sý qoimasyndaǵy demalys aimaǵynda 50 myńǵa deiin adam bolady eken. Bolashaqta bul kórsetkish ústemelenbese kemimesi belgili. Óitkeni kórshi Qytaida Shyǵystyń keremet tabiǵatyn tamashalaýǵa qyzyǵýshylyq tanytyp otyrǵandar kóp. Oǵan qosa qytailyq týristerdiń óńirimizge toptyq saiahat jasaýyn jeńildetetin vizalyq tártip engizilýi de izdegenge suraǵan bolyp tur.
– Bizdiń aýdannyń ekonomikasy kóp jaǵdaida jergilikti kásiporyndarǵa táýeldi bolyp keldi. Endigi jerde biz Prezidenttiń ekonomikany ártaraptandyrý jóninde bergen tapsyrmasyne sáikes basqa salalarǵa basymdyq berýdemiz. Onyń ishinde ásirese aýdan qazynasyn qomaqty qarajat ákelýge týrizmniń áleýeti joǵary. Sondyqtan osy baǵytta birqatar jumystar júrgizilýde, – dep atap ótken Zyrian aýdandyq týrizm bóliminiń basshysy Viacheslav Kniazev bolashaq josparlarmen de bólisti.
Onyń aitýynsha, qytai eliniń ókilderin bizdegi qysqy týrizm qatty qyzyqtyrady eken. Soǵan orai aýdanda «kári quda» kelisimen demalýshylar arasynda sánge ainalatyn muzdy oiyp balyq aýlaý, taýdan shańǵymen, shanamen syrǵanaý, ormanda shańǵymen serýendeý, konki tebý, qarshanamen júrý jáne basqa da demalys túrleri myqtap qolǵa alynyp jatyr.
Munyń syrtynda adamdarǵa jailylyǵy men qyzmet kórsetýi turǵysynan búgingi ýaqyt talabyna jaýap bere almaityn keshegi keńestik kezeńnen qalǵan eski demalys bazalary da qazirgi kúni básekelestik úshin qonaqúiden bastap sýǵa shomylatyn jaǵajaiǵa deiingi meimandardyń tabany tietin barlyq jerdegi qyzmet túrlerin zamanaýi úlgide jetildirýge kóshken. Odan bólek jańadan salynyp jatqandary qanshama.
Osyndai bolashaǵy zor jobanyń biri – «Shale Labe». Etegin sýǵa malǵan biik jotanyń bókterinde qaz-qatar tizilip boi kótere bastaǵan eki-úsh qabatty qonaqúilerdiń qurylysy, sán-saltanaty múldem basqa. Anaý aýzymyzdyń sýy quryp aitatyn Antaliia men Dýbaidaǵy ásem oryndardan esh olqy soqpaidy ras.
– Bul jerde eki úlken qonaqúi, tórt jáne alty adamǵa shaqtalǵan 20 jeke úi, aýmaǵy atshaptyrym bassein, meiramhana jáne basqa da nysandar bolady. Týrister qabyldaityn úilerdiń sapasy men jailylyǵyn sheteldiń týrbazalarynan birde-bir kem jasamaýǵa tyrysyp jatyrmyz. Taýdy qoparyp, oryn daiyndaý, sý, káriz sekildi kommýnikatsiialyq jelilerdi júrgizý jumystary kóp ýaqyt pen eńbekti qajet etetindikten, jumys birazǵa sozylaiyn dep tur. Biraq «Shale Labe» demalys orny keler maýsymda iske qosylady, – dep túsindirdi jańa bazanyń qurylysyna jaýapty ýchaske sheberi Iýrii Tkachenko.
Qazirdiń ózinde «Shale Labe» aýmaǵynda aǵashtan qiyp salǵan eki qabatty bes-alty úi qalqaiyp tur. Biraq osy jerge deiin keletin kólik jolynyń jaǵdaiy syn kótermeidi. Áńgime barysynda kásipkerlerdiń sózinen jol máselesiniń ózektiligin uqtyq.
Dei turǵanmen jergilikti bilik bul problemanyń túiini jaqyn bolashaqta sheshiletinin jetkizdi. Jańa Buqtyrma kentiniń ákimi Janat Sálmenbaevanyń aitýynsha, memlekettik-jekemenshik seriktestik aiasynda «Kógildir shyǵanaq» demalys bazasy men atalmysh kent arasyn bailanystyratyn kólik joly 2013 jyly kúrdeli jóndeýden ótkizilgen.
– Negizinen osyndaǵy demalys bazalary ieleriniń qarajaty esebinen júrgizilgen jol jóndeý jumystary byltyr da, biyl da óziniń jalǵasyn tapty. Oǵan qosa demeýshilerdiń arqasynda kenttiń ishindegi bazaǵa baratyn joldar da qalpyna keltirilýde. Biýdjetten de qajetti qarajat bólindi. Biyl barlyǵy 13 shaqyrymnan astam jol jóndeldi, – deidi kent ákimi.
Sondai-aq, Buqtyrma sý qoimasyn jaǵalai qonǵan demalys oryndaryn aralaý kezinde «Elaman», «Melada», «Mohnatka» siiaqty jańa zaman kóshine ilesken týristik nysandardyń tynys-tirshiligi qýantty bizdi. Jazǵy týrizmniń kósegesin kógertip otyrǵan bul jerlerde kóp uzamai qysqy demalystyń da qyzyǵyn kóretin kún alys emestigine sendik.
