Avtomagistraldar qurylysy kezinde janýarlar úshin arnaiy tabiǵi jaǵdaiǵa jaqyn kópir nemese jerasty ótkelderin salýymyz kerek. Bul týraly Senattyń jalpy otyrysynda týristik qyzmet máseleleri boiynsha zań jobasyn talqylaý kezinde depýtat Aqylbek Kúrishbaev málim etti, dep habarlaidy QazAqparat tilshisi.
«Qaralyp jatqan zań jobasyna sáikes basym týristik aýmaqtar ulttyq parkterdiń sheginde bolýy múmkin. Kezinde Elbasynyń tapsyrmasymen qurylǵan erekshe qorǵalatyn aýmaqtardyń basty mindeti - bolashaq urpaǵymyzǵa mura retinde tabiǵattyń bolmysy men bioalýantúrliligin saqtaý. Qazaqstanda Qyzyl kitapqa engizilgen jabaiy janýarlardyń 40 túri, qustardyń 57 túri mekendeidi. Klimattyń ózgerýi, qaýipti aýrýlar, antropogendik áserler olardyń popýliatsiiasyna kesirin tigizýde. Máselen, 70-jyldary bizde shamamen 1 mln 300 myń kiik basy bolsa, al qazir olardyń bar bolǵany 334 myńy ǵana qalǵan. Onyń ústine kiikterdiń álemdik popýliatsiiasynyń 90 paiyzy qazaq jerinde mekendeitinin eskerýimiz qajet. Iaǵni, Qazaqstanda bul kiiktiń sany azaisa, búkil álemde azaiady degendi bildiredi», - dedi senator.
Onyń aitýynsha, qazir bizde 4255 qulan, 14650 qaraquiryq, 18460 arqar jáne 914 toǵai kerbuǵysy qalyp otyr. Jabaiy janýarlardyń kóptegen túri (kiikter, qulandar, qaraquiryqtar jáne t.b.) qonys aýdaratyn janýarlar túrlerine jatady. Sondyqtan da týristik qyzmettiń, atap aitsaq, shamadan tys shý men qozǵalystyń, qurylys nátijesinde tabiǵi landshafttardyń ózgerýi jáne basqada jasandy faktorlar janýarlar áleminiń tynyshtyǵyn buzyp, stress týdyrmaýy asa mańyzdy.
«Mysaly, jabaiy janýarlardyń kóship-qonýy kezinde júrip ótetin jekelegen ýchaskelerde temir joldardy, avtomagistraldardy salý kezinde biz ekodýk dep atalatyn arnaiy tabiǵi jaǵdaiǵa jaqyn kópir (estakadalar) nemese jerasty ótkelderin salýymyz kerek edi. Ókinishke qarai, ondai ekodýktar esh jerde jasalmady, bul janýarlar áleminiń ekojúiesine teris áserin tigizýde. Sondyqtan ǵalymdar men ekolog mamandardyń qatysýymen erekshe qorǵalatyn aýmaqtarda týristik qyzmetti uiymdastyrýdyń erekshelikteri boiynsha arnaiy zańǵa táýeldi quqyqtyq akt ázirleýdi usynamyn», - dedi Kúrishbaev.
