Senator Áli Bektaev eldiń agrarlyq sektoryndaǵy jaǵdaiǵa alańdaýly. Osy oraida Úkimet basshysy Álihan Smaiylovtyń atyna saýal joldady, dep habarlaidy QazAqparat.
Onyń aitýynsha, biyl el agrariileri úshin erekshe qiyn jyl bolmaq. Qurǵaqshylyq, mineraldy tyńaitqyshtar men pestitsidter baǵasynyń ósýi salaǵa teris áser etpei qoimaidy. Sonymen qatar, Reseige salynǵan sanktsiialarǵa bailanysty Reseiden Qazaqstanǵa azyq-túlik jetkizý kólemi kúrt ulǵaiýy múmkin.
Áli Bektaevtyń paiymynsha, beiindi memlekettik organdar jumysynyń baiaýlyǵy eleýli problema týdyryp otyr. Olar sýbsidiialaý qaǵidalaryn 2022 jylǵy 1 shildege ǵana daiyndaidy. Al, eldiń ońtústiginde bul ýaqytta jumys «qainap» turýy kerek.
«Janarmaiǵa, mineraldy tyńaitqyshqa, aǵyn sýǵa qatysty túiindi máselelerdiń bir de bireýi sheshilgen joq. Soǵan qaramai sýbsidiialardyń kólemi men túrleri, olardy bólýdiń tártibi aiaq astynan ózgertilmek. Agrarlyq sektor – eksperiment jasaityn alań emes. Kerisinshe, ásirese biyl aýylsharýashylyǵyna qosymsha qoldaý kórsetý qajet. Múmkin «Jasyl damý» AQ esepshotyndaǵy ýtil alymnan quralǵan 200 mlrd teńgeden astam bos qaldyqtyń bir bóligin agrarlyq sektorǵa jumsaǵan durys bolar. Qazirgi tańda halyqty avtokólikpen emes, azyq-túlikpen qamtamasyz etý mańyzdyraq dep esepteimiz», - dedi Bektaev Senattyń jalpy otyrysynda.
Depýtat aýyl sharýashylyǵy óndirýshileri úshin eń qajetti mineraldy tyńaitqyshtar baǵasynyń kúrt ósýin de nazardan tys qaldyrmady. Onyń derekteri boiynsha 2021 jylǵy qańtarda «QazAzot» AQ óndirgen ammiak selitrasynyń tonnasy 81 myń teńgeni qurady, jeltoqsanda onyń quny 200 myń teńgege deiin, iaǵni 2,5 esege qymbattaǵan. «Qazfosfat» AQ óndirisiniń ammofos baǵasy sol kezeńde eki esege ósip, 207 myń teńgeni qurady.
Senator eldegi mineraldy tyńaitqyshtardyń baǵasy men eksportyn retteý boiynsha qatań sharalar qabyldaý qajettigin atap ótti.
Depýtattyń pikirinshe, qatań retteý sýǵa tarif belgileý salasynda da oryn alýy tiis.
«Sý tapshylyǵynyń bolatyndyǵy jyl basynan-aq sezilip tur. Ońtústik óńirlerindegi sharýalar úshin biyl ekonomikalyq turǵydan da, áleýmettik turǵydan da aýyr soǵaiyn dep otyr. Onyń ústine aǵyn sýǵa bólinip júrgen sýbsidiialardyń taǵdyry taǵy da belgisiz. Soǵan qaramastan «Qazsýshar» AQ aǵyn sýdyń baǵasyn 2,5 ese qymbattatqan. Sebebi – sheteldik qarjy uiymdarynan alǵan zaimdardyń tóleý ýaqytynyń kelgendigi. Qazaqstan Úkimeti biyldyń klimattyq erekshelikterin, sońǵy eki jyldyń pandemiiaǵa qatysty aýyrtpashylyqtaryn eskere otyryp, aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshilerin sýmen qamtamasyz etýdiń, onyń baǵasyn tómendetýdiń naqty sharalaryn qabyldaýy qajet. Kerek bolsa, álemdik qarjy institýttarymen kelissózder júrgizip, sheteldik zaimdardyń tóleý merzimderin qaita qaraýdy usynamyz», - dedi depýtat.
