Semei poligony mańynda jaramdy jerlerdiń edáýir bóligi paidalanylmai otyr - ministr

Semei poligony mańynda jaramdy jerlerdiń edáýir bóligi paidalanylmai otyr - ministr


Semeide poligon jabylǵaly beri birqatar problema anyqtaldy. Bul týraly Májilistiń jalpy otyrysynda «Semei iadrolyq qaýipsizdik aimaǵy týraly» zań jobasyn talqylaý kezinde QR Energetika ministri Bolat Aqsholaqov málim etti, dep habarlaidy QazAqparat. 

«1949 jylǵy 29 tamyzda Semei synaq poligonynda alǵashqy iadrolyq bomba synaldy. 50 jyl ishinde poligonda 456 iadrolyq synaq ótkizildi, jarylystardyń jiyntyq qýaty Japoniianyń Hirosima qalasyna tastalǵan iadrolyq zariadtyń qýatynan 250 ese artyq. 1991 jyly elimizdiń Tuńǵysh Prezidenti Nursultan Nazarbaevtyń jarlyǵymen Semei iadrolyq synaq poligony jabyldy. Búgingi tańda onyń aýmaǵy - shamamen 18 300 km2. Táýelsizdik jyldary burynǵy poligonda, sonyń ishinde «Degeleń» taý alabynda, «Balapan» jáne «Tájiribe alańy» synaq alańdarynda jappai qyryp-joiý qarýyn taratpaý rejimin qoldaý boiynsha aýqymdy jumys júrgizildi. Poligon jabylǵaly beri birqatar problemalyq máseleler anyqtaldy», - dedi Aqsholaqov. 

Onyń aitýynsha, burynǵy Semei poligonynyń jeri úsh oblystyń jergilikti atqarýshy organdarynyń qaramaǵyndaǵy bosalqy jerge jatady, bul bógde adamdardyń is-áreketterin jáne osy aýmaqta bolyp jatqan oqiǵalardy baqylaýdy qiyndatady.

«Poligonnyń normativten tys lastanǵan jerlerin ońaltý jáne qaita qalpyna keltirý jumystary júrgizilmeidi. Sondai-aq radioaktivti lastaný deńgeiine turaqty monitoring júrgizilmeýine bailanysty radioaktivti zaqymdanýdyń jylystaýy boiynsha ózekti derekter joq. Búgingi tańda lastanǵan jáne taza aýmaqtardyń arajigi ajyratylmaǵandyqtan jaramdy jerlerdiń edáýir bóligi paidalanýsyz qalyp otyr», - dedi ministr.