Sailaý zańnamasyna qabyldanǵan túzetýler belsendi qazaqstandyq áielderdi qoǵamdyq-saiasi protsesterge tartýǵa kómektesedi. Bul pikirdi QR Prezidenti janyndaǵy QSZI direktory, QR Prezidentiniń janyndaǵy Áielder isteri jáne otbasylyq-demografiialyq saiasat jónindegi ulttyq komissiianyń múshesi Zarema Sháýkenova bildirdi, dep habarlaidy QazAqparat.
«Senattyń jalpy otyrysynda «Qazaqstan Respýblikasyndaǵy sailaý týraly» QR Konstitýtsiialyq zańyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Konstitýtsiialyq zańy jáne «Saiasi partiialar týraly» zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zań jobasy qabyldandy. Senat tóraǵasy Máýlen Áshimbaevtyń aitýynsha, qabyldanǵan zań jobalary eldiń saiasi ómiri úshin airyqsha mańyzdy jáne kóppartiialy júieniń odan ári damýyna qyzmet etedi. Bul saiasi partiialardy qurý men tirkeý protsesin edáýir jeńildetedi. Qabyldanǵan zańdar jastar men áielderdiń qoǵamnyń saiasi ómirine qatysýy úshin qosymsha múmkindik beredi. Bul - shyn máninde óte úlken jáne mańyzdy qadam», - dep atap ótti Zarema Sháýkenova.
Sarapshy Qazaqstanda alǵash ret genderlik aspektilerdi eskere otyryp saiasi modernizatsiiaǵa baǵyttalǵan úlken qadamdar 90-shy jyldardyń aiaǵynda daǵdarysta jasalǵanyn atap ótti.
«Prezidenttiń 1998 jylǵy joldaýyn eske túsireiik. Sonda demokratiialandyrý men saiasi yryqtandyrýdyń jeti negizgi elementi arasynda eldiń qoǵamdyq, áleýmettik, ekonomikalyq jáne saiasi ómirine áielderdi keńirek tartý qajettigi jeke qarastyryldy. Sol kezde QR Tuńǵysh Prezidenti – Elbasy N.Á.Nazarbaev Otbasy, áielder jáne demografiialyq saiasat jónindegi keńestiń rólin arttyrýǵa jáne ony osy saladaǵy ózekti máselelerdi sheshýdegi basty keńesshi etip taǵaiyndaýǵa nietti ekenin málimdedi. Naqty sharalardyń ishinde: barlyq bilik organdaryndaǵy áielderdiń ókildikterin arttyrý, áielderge qatysty zorlyq-zombylyqpen kúres, áielderdiń biznesin nesieleýdi yntalandyrý boldy. Osy kezeńnen bastap saiasattaǵy genderlik ólshemder kúsheiip keledi», -dedi Z. Sháýkenova.
Onyń aitýynsha, bul qubylysty birneshe deńgeiden baiqaýǵa bolady. Munda ulttyq statistikaǵa genderlik printsipterdi engizý, genderlik máseleler boiynsha irgeli jáne qoldanbaly zertteý júrgizý de bar. Buǵan Elbasynyń áielder qaýymymen jyl saiynǵy kezdesýi de jatady. Memlekettik organdarda jáne saiasatta áielderdiń ókildigine basty nazar aýdarylady.
Sheshimder qabyldaýda genderlik tepe-teńdik qaǵidatyn jáne onyń rólin moiyndaý, álem memleketteri tarapynan áielder múmkindigin arttyrý jónindegi mindettemeler Beijiń is-qimyl platformasynda kórsetilgen. Bul qujatty BUU-ǵa múshe memleketter Áielderdiń jaǵdaiy jónindegi IV Dúniejúzilik konferentsiiada qabyldaǵan (Beijiń, Qytai, 1995). Platformada barlyq qoǵamnyń problemalaryn sheshý ár jynystan kem degende 30% ókili sheshýge qatysqan jaǵdaida múmkin bolatyny aitylǵan.
Qabyldanǵan halyqaralyq mindettemelerge sáikes, Qazaqstanda strategiialyq qujattarda naqty mindet qoiylǵan: sheshim qabyldaý deńgeiinde áielderdiń 30% ókildigine qol jetkizý. Osylaisha, «QR genderlik teńdik strategiiasyn» iske asyrýda «...Beijiń is-qimyl platformasy usynysyna sáikes sheshim qabyldaý deńgeiindegi, sonyń ishinde úkimettiń, parlamenttiń, ákimdikterdiń, máslihattar men sot organdarynyń quramyna kiretin áielderdiń úlesi 30 paiyzǵa jetedi» dep boljanǵan.
«Búginde bizdiń elimizde áielderdiń basshy laýazymynda bolýy - tań qalarlyq jaǵdai emes. Sońǵy kadrlyq taǵaiyndaýlardyń ishinde Gúlshara Ábdiqalyqova Qyzylorda oblysynyń ákimi, Aida Balaeva - Aqparat jáne qoǵamdyq damý ministri, Tamara Dúisenova - QR Prezidentiniń kómekshisi-Prezident Ákimshiliginiń ótinishterin qaraýdy baqylaý bóliminiń meńgerýshisi, Nurgúl Máýberlinova - Prezident Ákimshiliginiń Ishki saiasat bóliminiń meńgerýshisi, Áliia Raqysheva - QR Parlamenti Senaty Apparatynyń basshysy atandy. «Áiel saiasatpen ainalysýy kerek pe?» degen máseleniń ózektiligi búgingi progressivti qoǵamda da kúmán týdyrmaidy», - deidi QSZI basshysy.
Sonymen birge, sarapshy sailaý protsesterine qatysý arqyly saiasatta jarqyn iz qaldyrǵan Margaret Tetcher, Hillari Klinton, Angela Merkel, Aýng San Sý Chji mysaldaryn keltirdi.
«2019 jyldyń 20 jeltoqsanynda QR Prezidenti Q.K.Toqaev Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń ekinshi otyrysynda qoldanystaǵy saiasi júieni reformalaýǵa baǵyttalǵan usynystar jasady. Memleket basshysy «sailaý partiialyq tizimderinde áielder men jastarǵa arnalǵan mindetti 30% kvotany qarastyrý qajet», - dep atap ótti. Búgin Prezidenttiń osy usynysy zańnamalyq norma túrinde júzege asyryldy, ol belsendi qazaqstandyq áielderdi eldiń qoǵamdyq-saiasi protsesterine jumyldyrady», - dedi Zarema Sháýkenova.
