Saian Esjan: "Tún kózinen jyldar únsiz tamady..."

Saian Esjan: "Tún kózinen jyldar únsiz tamady..."

Tanymal jas aqyn Saian Esjannyń bir top óleńin oqyrman nazaryna usynamyz.

KÓNE SARAIShYQ 

Syr shertip turǵandai-aq dalam abyz -
Qumynan tolǵaityndai zaman ańyz.
...Baǵzy bir ǵasyrlardyń sózin sóilep,
Jaiyqqa qondy taǵy saryala kúz.

Deregin onyń Ýaqyt, Jel biledi,
Əýlieaǵash basyndaǵy el biledi.
Qasymnyń qasqa jolyn jyrmen órip,
Illahi nurǵa ǵajap sendiredi.

Aq Jaiyq, 
qandy Jaiyq ne kórmegen,
Jaǵańnan Ómir kórem, Óleń kórem.
Ótkenniń ózin kórem tolqynyńnan,
Sət saiyn tolqyp aǵyp, tómendegen.

Sóileitin kúi tilinde abat qyrdyń,
Seleýin júregimmen tarap turmyn.
Kóshken qum - tarihym ol tereńdegi
Jutylǵan janaryna manat túnniń.

Baisyn el, baiyrǵy jurt, ai-hai dalam,
Məńgilik ótse-daǵy qartaimaǵan.
Basynan osy jurttyń baq taimaǵan,
Tasynyń ózinen de ər taimaǵan.

...Shirkin-ai, abyz dalam, ańyz dalam,
Kóz jasyn kim bar Sen dep aǵyzbaǵan?!
Təńirdiń eń bir kórkem qoltańbasy -
Taralǵan toǵyz arnań - toǵyz ǵalam.

...Jaiyq-aý, kózdiń móldir kəýsaryndai,
Júre alman seni súimei həm saǵynbai.
Bul Óleń - Jan kóziniń bir tamshysy
Tógilgen kórgen mezet barsha qumdy-ai...

2016

SEKER KÓL

Jel kemirip basqan qadam, ər izdi,
Sol sət Ýaqyt toqtap qalǵan tərizdi.
Taǵdyrymnyń jazýyndai qupiia
Sipap turyp kómeskileý bədizdi 
Shyn dep uqtym, jurt senbeitin ańyzdy.
"Aqqý kóldiń" jarqyraǵan ainasy,
Jumaq kúniń qaida osy?
Myńjyldyqtar til qatqandai qumyńnan,
Əlkei shaldyń tigen sətte qailasy.
Qairan, Tarih!..
Bizder senen neni uqtyq?
Qairan qaldyq, súisindik həm zeriktik.
"...Altyn dəýir - biz kórmegen tunyqtyq,
Altyn qaiyq - biz kórmegen beriktik."
Syr ashpaidy uly Jaiyq arnasy,
Syr degeniń - kómilgen-di jarda osy.
Kóbik atyp, tolqyn súigen arnańda
Qaldy deisiń tarihyńnyń al, nesi?
Sózine ózi ainalǵan-dy ol Dəýirdiń,
Zilinen de qulamaǵan kəýirdiń.
Myna dala - ótkenińniń jazbasy,
Qalamymen órnektelgen Təńirdiń.
"...Altyn qaiyq, aqqý kól...
həm bəri ańyz" -
Dep sengen el, biz de soǵan nanamyz.
Jaiyq túgili sansyz ǵumyr kóshirgen,
"Bul jer beti - bizdiń ortaq molamyz."
...Jel jutady kúnde kelgen ər izdi,
Jutqan jəne bizder sengen ańyzdy.
Taǵdyrymnyń jazýyndai oqylmas,
Sipap turmyn əli sol bir bədizdi.

ÓZGE ALMATY 

Sol Almaty... sol kóshe, 
móldir aspan, 
Japyraqtar jelmenen salǵylasqan. 
Bári-bári aiaýly hám baiandy 
Ótpeitindei bul ǵumyr máńgi bastan.

(Kóshelerde, joldarda, dańǵyldarda ár, 
Ómir qalǵan, myńdaǵan taǵdyr qalǵan.)

Bári-bári men úshin sondai ystyq, 
Esinegen essiz jel tambýrlardan. 
Sol saiabaq...oranǵan sur tumanǵa, 
Jalǵyzdyq pa, janynda kil kúmán ba?!

 Qol bulǵap shaqyrady únsizdikte, 
Barǵym joq, barǵysy joq yrqym onda. 

Qairan, qalam! 
Mekeni ár jalǵyzdyń, 
Júrekke kómip muńyn salǵan kúzdiń. 
Syńsyǵan gitaranyń óksigindei 
Sheri bop baqta jalǵyz qalǵan qyzdyń. 

Sen jaily el biledi, men ne bilem, 
Almaty, sen de kúreń, men de kúreń. 
Júrektiń jasymenen janym jýyp, 
Ótkenim dárý bolyp emdelip em. 

Kóz jasy kókiregime tolyp kóktiń, 
Sendegi ár mezetti jelik deppin. 
Janyma alǵan árbir qýanyshty, 
Janyńa máńgilikke kómip kettim.

2015 

"SALQYN" FILOSOFIIa

Shóp deminen diril qaqqan aýany,
Tún deminen kúbir etken dalany,
Oiata alǵan bir ǵana Sóz Samaly.
........................................................
Tún kózinen jyldar únsiz tamady,
Tún kózinen muń da únsiz tamady;
Bir ǵana Sóz júrekterde oianǵan - 
Qalady.
Ómir - Ómir.
Sheksiz oidyń toraby - 
Taǵdyr - taǵdyr. 
Júrilmegen Jol əli.
- Neni uǵyndyń, Dúnieniń Qonaǵy?
- Shamaly...

Tek, bir ǵana Sóz!..

2015

ALAQANDAǴY JAZÝ

Sen jaily jazylǵan eń kórkem sóilemniń,
Eń kórkem jazbanyń ishinen,
Jymiysyn jyp-jyly beineńniń
Endi salqyn ekendigin túsinem.

Sol jyrlar - jyldardyń jyly esteligi,
Tek, Taǵdyr sýyq.
Sezim týdyrǵan kúresten uly
Bilemin, 
qaldym synyp.
Óle-ólgenshe jadymda tunyp turady
Estelikterdiń eski jazbasy.
Umytylmaityn sətterdi umyttyrady
Qońyrqai túnniń kóz jasy;
Məńgilik tańbalanar janymda, 
Ótkenim...
Jan deitin jalǵyz qorymda
Jerlengen Kóktemim.

...taǵdyrlyq DeJaViý!

2015

AIDAI 

Kúnniń qońyr kúrsinisi, Tún demi - 
Boiaýy osy bes kúnniń.
Onyń jalǵyz bilgeni - 
Bilmeitini eshkimniń.
P.S:Sheksizdikke shaqyrady Məńgilik,
Sen sezesiń, barlyǵyn.
Ýaqyttyń ainasynan Jan kúlip
Jymiiady Taǵdyryń.
Sol ainadan bərin-bərin kóremiz
Kórmeimiz həm eshteńeni -
Senemiz.
Senetinimiz - Úmit otynyń óshpegeni.
Zańdylyǵy Túsinik pen Uǵymnyń
Júregimizde búrlegen.
Biz - Ómir degen túkke tatymas Ǵumyrdyń
Ózi de kirlegen.
Sózder kerýenimen shubalǵan
Sóilemniń ainalamyz sońyna.
Erkindikten de, bosaimyz həm buǵaýdan,
sońyra.
Tartylys kúshinen aýyrlaý,
Bir sezim oianar jadtaǵy.
Ómirdiń ózindei jaýyrlaý - 
Sol bir sət - bar bəri, joq bəri.
Mazmunsyz tirliktiń ózinen
Jarylar bir Əlem.
...Əlemniń mólt etip kózinen
Men sonda shyǵar em.

***

Esil,
Búgin Sen de muńlyq, Men muńlyq 
Qarashanyń qara aspanyn sher, muń ǵyp...
Qońyr baqta qol ustasyp Kúzbenen
Ómir mánin teń bildik.
Eńseni ezse aýyr oilar salmaǵy,
Qai úmittiń bastar bizdi joldary?!
...Sen kúrsinseń – kóziń salyp Aspanǵa,
Men kúrsinsem – eske alamyn Allany.
Esil, Esil...
Taǵdyrymyz bir bizdiń,
Tar arnaǵa men de ózimdi burǵyzdym.
Jannyń jalǵyz meiirimine shóldegen
Janymyzdy uǵar sirá, kim bizdiń?!
...Qala jatyr – tunjyraǵan, kúrsingen,
Dala jatyr – kókiregine muń sińgen.
Qalqataidyń qarashyǵy sekildi
Qarashyǵyma tún sińgen.
Qońyr baqta qońyr kúz tur, toryǵyp,
Arqa súiep, Jel jylaidy egilip.
...Qairan, Esil!
Jalǵyzdyqtar mekeni –
Qairan, Esil...kóp ókinish, kóp úmit...

2015

***

Men aqiqat taba almadym ózimnen, 
Esh jubanysh taba almadym sezimnen. 
Kók aspannyń kúrsinisi sekildi 
Tún tamshylap jatqan shaqta kózimnen. 

Men mezgildiń sezinemin yrǵaǵyn, 
Men Ýaqyttyń sezinemin muńdaryn. 
Men túsinem, sonyń bárin túsinem, 
Seni ǵana túsine almai turǵanym. 

Bizdiń taǵdyr, múmkin ómir – Aq óleń, 
Siqyrly áýen tamshylaǵan áýeden. 
Mendik úmit Qulagerdei júiitkip, 
Tabylmaǵan máreden. 

Qansha kúnder, qansha túnder ozdy alǵa, 
Oǵan sirá, sóz bar ma?! 
Sen ne deisiń, men ne deimin bilmeimin, 
Ne dei alam jazǵanǵa?!

2015

***

Sóngen juldyz - kórgen tústiń baiany -
Baiansyz kún - tirshiliktiń aiaǵy.
Onyń məńgi sóngeni -
Ólgeni.
Dəl osylai sheksiz ǵumyr boiaýy...

Solai bolǵan əýelden,
Sóngen juldyz – jan ólgen.
Qos juldyzdyń qulaǵanyn kórdim men
Ótkende həm búginde -
Qosh aitysyp əlemmen;

...Əlem taǵy únsizdikte...
Óleń...Men...
Qos janarym botalap tur tómennen.

2016  

Saian ESJAN 1991 jyly Aqmola (Kókshetaý) oblysy Býrabai aýdanyna qarasty Túlkili aýylynda dúniege kelgen. Óleńderi respýblikalyq merzimdi  basylymdarda jariialanyp, týyndylary on shaqty ujymdyq jyr jinaqtaryna engen. 2013 jyly Astana qalasyndaǵy L.Gýmilev atyndaǵy Eýraziia ulttyq ýniversitetiniń Jýrnalistika jáne saiasattaný fakýltetin támamdaǵan. 

Ult portaly