1698 jyldyń 5-qyrkúieginde I Piotr «saqal salyǵyn» engizdi. Eýropaǵa baryp, sol jaqtyń mádenietimen "sýsyndap" kelgen orys patshasy Batys saparynan kele sala qaraýyndaǵy barlyq sheneýnikterdi jiyp alyp, solardyń kózinshe birer aqsúiek áýlet ókilderiniń el aldynda saqaldaryn kúzeidi.
Ol kezde orys sherkeýinde saqalsyz ólikke janaza oqylmaityn, jylmiǵan erkekke senim artylmaityn, aqsúiekter saqal-murtyn sylap-sipap ustaýymen igi sanatty kórinetin, kópesterdiń saqaly qanshalyqty dáýletti ekenin bildiretin...
I Piotrdiń bul isi orys qoǵamyn dúr silkindirdi. Saqalynan masqara jaǵdaida aiyrylyp qalǵandar óz-ózderine qol sap jatty. Shirkeý qyzmetkerleri ýaǵyzynan jańylysyp, ne patshaǵa jaǵýdy, ne dinge baǵynýdy bilmei daǵdaryp, tipti, elsizge qashyp ketýge májbúr boldy.
XVI ǵasyrda Angliia men Frantsiiany qaryp ótken bul "qatygez salyqtyń" - XVIII ǵasyrda Máskeý jurtyna súzektei bop tigeni ras!
Piotr patshanyń birinen soń biri shyqqan qatal zańdary - «orystyń ulttyq kiimderin satýǵa, kiiýge» jáne «saqal qoiýǵa» salynǵan tyiym boldy. Árbir syrttan kelgen mujyq qalaǵa kirgende jáne shyqqanda "saqalaqy" tóledi. Árbir máskeýlik orys jylmiyp eýropasha kiinip júrýge mindetti boldy. Jalańdaǵan jandaraldar saqaldy kisi kórse, dereý aqshasyn qaǵyp alyp, arnaiy jeton ustatyp ketetin-di.
Basynda áleýmettiń túrli ókilderine ár túrli baǵamda salynǵan salyq, keiinirek, 1715 jyly biryńǵai saqaldy jan basyna jylyna 50 som bop bekitildi.
Bul salyq 74 jyl "ómir súrip", 1772 jylǵa deiin zańdy kúshinde boldy...
Qanat Eskendirdiń Feisbýktaǵy jazbasynan
