Ótken demalys kúni álemniń kóptegen elderi saǵat tilin qysqy ýaqytqa aýystyryp – bir saǵat keiinge jyljytty. Búginde 76 elde qysqy jáne jazǵy ýaqytqa kóshý júrip jatyr, keibir elder bul ádisti óz memleketiniń barlyq aýmaǵynda qoldanbaidy.
Ýaqytty aýystyrýdy belsendi qoldanatyndar – Eýropa qurlyǵynyń elderi. Osyǵan bailanysty Eýropa elderinde qyzý pikirtalas júrip jatyr. Mysaly, naýryzda Eýrokomissiia odaqtyń qatysýshy elderine osy máseleni sheshý úshin eki jyl ýaqyt berdi. Kóktemde Eýroparlament osy tájiribeni toqtatý týraly findik bastama úshin daýys berdi. Sáikes sheshim 2021 jyly kúshine enýi tiis.
Ár memleket ózine qolaily nusqany tańdaidy. Biraq, belgili bolǵandai, Eýropa memleketteriniń basshylary komissiia tarapynan jasalǵan qysymǵa qaramastan, tolyqtai tańdaý jasaýǵa asyqpai otyr.
Atap aitqanda, Germaniia ekonomika ministri Peter Altmaier bir dúnieni ózgertpes buryn, Eýrokomissiia EO elderine jyl saiynǵy ýaqyt aýystyrýdan bas tartýdyń barlyq saldarlaryn naqty baǵalaýdy usynýy kerek dep esepteidi.
Eýropalyq dárigerler mundai tájiribeniń adam densaýlyǵyna qaýipti ekenin aityp, dabyl qaǵýda. Onyń saldary kóktemde ýaqyt bir saǵat artqa aýysqanda aitarlyqtai qaýipti. Olardyń pikirinshe, uiqyǵa qatysty álemdegi osyndai iri tájiribe júrek ustamasy men qaiǵyly jaǵdailar qaýpin arttyryp otyr. Al, bul tájiribege 1,6 mlrd adam qatysýda. Zertteý kórsetkendei, EO-daǵy adamdardyń 84%-y jazǵy ýaqytqa aýysýdan qutylǵysy keledi.
«Kóktemde uiqynyń bir saǵatyn joǵaltqan kezde kelesi kúni-aq júrek ustamasy jaǵdailary 24%-ǵa artady. Kúzde uiqy qanǵan kezde júrek ustamasy 21%-ǵa tómendeidi. Mundai tendentsiia kólik apattary men óz-ózine qol jumsaýda da baiqalyp otyr», - dep jazady Harvest onlain-jýrnaly.
Alǵash ret saǵat tili 1908 jyly Ulybritaniiada jazda bir saǵat alǵa jáne qysta bir saǵat artqa aýysty. Bul ideiany Bendjamin Franklin usynǵan dep esepteledi. AQSh-ta ýaqytty aýystyrý 1918 jyly ǵana qoldanyldy.
