«Ulttyq aýdarma biýrosy» qoǵamdyq qorynyń atqarýshy direktory Raýan Kenjehanuly «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasy aiasynda qazaq tiline aýdarylǵan 30 kitapty tanystyrdy, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Kitaptar «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasynyń «Jańa gýmanitarlyq bilim. Qazaq tilindegi 100 jańa oqýlyq» jobasy sheńberinde jaryq kórdi.
«2017 jyldan beri jalpy sany 77 oqýlyq aýdarylyp, oqý oryndaryna taratyldy. Oqýlyqtardyń árqaisysy 10 myń danamen basylyp, Qazaqstandaǵy 132 joǵary oqý ornynyń kitaphana qorlaryna jetkizildi. JOO kitap qorlarynda jalpy ereje boiynsha eki stýdentke bir oqýlyq bolýy tiis degen talap bar. Sony tolyq oryndaý úshin qazirgi basylyp otyrǵan taralym 25 ese kóbeiýi kerek. Biraq, qazirgi bar tehnologiialardy qoldana otyryp, elektrondy nusqalaryna da ruqsat aldyq. Sondyqtan bul kitaptardyń qaǵazǵa basylǵan nusqalarynan bólek, elektrondy nusqalary da Qazaqstannyń ashyq ýniversiteti portalyna tegin ornalastyrylǵan. Qazirgi tańda osy 77 oqýlyqtyń barlyǵynyń elektrondy nusqalary jáne osy kitaptardyń negizinde qurastyrylǵan onlain-kýrstar, videodárister barlyq qazaqstandyq qoldanýshylarǵa tegin», - dedi Raýan Kenjehanuly Ortalyq kommýnikatsiialar qyzmetindegi baspasóz máslihaty barysynda.
Osy rette, ol biyl qazaq tilinde jaryq kórgen 30 jańa oqýlyq kinotaný, teatrtaný, óner, etika, estetika, media, tarih, mikro jáne makroekonomika men biznes, jeke qarajat, saiasattaný, sondai-aq azamattyq is-júrgizý quqyǵy men intellektýaldyq menshik quqyǵy, pedagogika jáne statistika sekildi salalardy qamtityndyǵyn aitty.
Atap aitsaq, frantsýz filosofy Jil Delózdiń «Kino 1. Qozǵalys-beine» jáne «Kino 2. Ýaqyt-beine» atty eki tomdyq, kinony filosofiialyq shyǵarma turǵysynan tanystyratyn klassikalyq týyndysy tuńǵysh ret qazaq tilinde jaryq kórdi. Sondai-aq, jańadan aýdarylǵan oqýlyqtardyń ishinde kino men televiziia mamandary úshin asa qundy bolar «Kinostsenarii. Stsenarii jazý negizderi» dep atalatyn oqý quraly bar. Klassikalyq negizdegi bul oqý quraly kontseptiden daiyn stsenarii shyǵarýǵa deiingi satyly nusqaýlyq usynady. Oqýlyq 30 ret qaita basylyp, álemniń 20-dan asa tiline aýdarylǵan. Al kino óneriniń belgili teoretigi Semen Freilihtiń «Kino teoriiasy: Eizenshteinnen Tarkovskiige deiin» eńbeginiń zertteý aiasy asa aýqymdy. Ol klassikalyq kinodan bastap, zamanaýi kino teoriiasyna deiingi negizgi uǵymdardy tolyq qamtyp, sala týraly jan-jaqty túsinik qalyptastyrady. Taǵy bir erekshe atap ótý kerek oqýlyqtardyń biri – D.Bordýell bastaǵan avtorlardyń qyryq jyldyq izdenisinen týǵan «Kino ónerine kirispe» týyndysy. Sondai-aq, Tomas Elzesser men Malte Hagenerdiń «Kino teoriiasy. Sezim turǵysynan kirispe» dep atalatyn eńbegi kino tabiǵatyn kórermen men ekran arasyndaǵy bailanystyń túrli erekshelikteri arqyly zertteidi.
Mýzykataný baǵytynda Kembridj ýniversitetiniń baspasy daiyndaǵan «Mýzyka tarihy» dep atalatyn eki tomdyq jinaq qaita órleý kezeńinen postmodernge deiingi mýzyka tarihyn jan-jaqty qarastyryp, túrli halyqtardyń mýzyka tarihynan habar beredi. Al keiingi jyldary jeke gýmanitarlyq pánge ainalǵan Kristofer Balmnyń «Teatrtaný» oqýlyǵy teatr ónerin túrli mádeni jáne tarihi astar arqyly túsindirýge arnalady. Teatrdyń asa kúrdeli tabiǵaty men ony túrli kózqarasta zertteý múmkindigin kórsetýge den qoiylǵan.
Belgili ǵalym, jazýshy, uzaq jyldar Resei ǵylym akademiiasy Álem ádebieti institýtynyń teoriia bólimin meńgergen Iýrii Borevtiń «Estetika» eńbegi zamanaýi estetikanyń negizgi máselelerin jan-jaqty taldaidy.
Mediaǵa arnalǵan mátin jazý qaǵidalarymen tanystyratyn «Televiziia, radio jáne jańa mediaǵa mátin jazý» oqýlyǵy da alǵash ret qazaq tiline aýdaryldy. Bul eńbek oqyrmanǵa televiziia, radiomen qosa, onlain mediaǵa mátin jazýdyń ózindik tártibi men erejelerin qarapaiym ári júieli túrde túsindiredi.
Tarihi bilim salasy boiynsha birqatar úzdik eńbekter qamtyldy. Tarihi bilimniń kásibilený protsesin keshendi túrde zerttegen «Tarih biliminiń tarihy», tarihi-antropologiialyq baǵyttaǵy izdenisterdi toptastyrǵan «Tarihi antropologiia», álemniń etnostyq bet-beinesimen tanystyratyn «Tarihi etnologiia» oqýlyqtary jaryq kórdi.
Zań jáne quqyqtaný salalaryn qamtityn birqatar mańyzdy oqý quraldary da bar. Tanymal aǵylshyn zańgeri, quqyqtanýshy Nil Endriýstiń 2 tomnan turatyn «Azamattyq is-júrgizý: Sot óndirisi», «Azamattyq is-júrgizý: Mediatsiia jáne arbitraj» oqý quraldary, aǵylshyn kelisimshart quqyǵy taqyrybyna arnalǵan «Kelisimshart erejeleri» atty oqýlyǵy azamattyq is júrgizý, mediatsiia, arbitraj, aǵylshyn kelisimshart quqyǵy týraly jan-jaqty aqparat beredi. Oksford ýniversiteti baspasynan shyqqan 3 tomdyq «Intellektýaldyq menshik quqyǵy» oqý quraly avtorlyq quqyq, patent, taýar belgisi taqyryptaryna sholý jasaidy. Bul – ziiatkerlik menshikti qorǵaý tártibi men qazirgi halyqaralyq tájiribege arnalǵan qazaq tilindegi tuńǵysh keshendi oqý quraly.
Etika salasy boiynsha kýrs oqyp júrgen stýdentterge, sondai-aq, jahandyq máselelerdiń etikalyq negizin tanyp-bilýge qyzyqqan oqyrmanǵa arnalǵan «Etika teoriiasy men qazirgi máseleleri» oqýlyǵynyń 9-basylymy, tanymal filosof ǵalym Djonatan Ýolftyń «Saiasat filosofiiasyna kirispe», Oksford baspasynan shyqqan «Álemdik saiasattyń jahandanýy: halyqaralyq qatynastarǵa kirispe» týyndylaryn stýdentter jańa oqý jylynan bastap qazaq tiline oqidy.
Aýdarylǵan eńbekterdiń ishinde óte jyldam ózgerip jatqan bilim salasynyń sońǵy jańalyqtarymen tanystyratyn «Bilim berýdegi zertteýler», buǵan deiin qazaq tiline aýdaryla qoimaǵan «Statistika negizderi», «Zertteý jobasyn júrgizý» oqýlyqtary da bar.
Ekonomika jáne jeke qarajat baǵytynda bilim berýge qajetti oqýlyqtar qataryna Maikl Parkinniń «Makroekonomika», «Mikroekonomika» eńbekteri qosyldy. Sondai-aq, E.Tomas Garman men Reimond E.Forgtyń árbir adamǵa jeke biýdjetin josparlap, ony tiimdi basqarýdy úiretetin «Jeke qarajat» oqýlyǵynyń 13-basylymyn erekshe atap ótý kerek. Bul eńbek Qazaqstan jaǵdaiyna arnaiy beiimdelip, bizdiń zańdar, qazaqstandyq qarjy jáne nesie júiesi, zeinetaqy, saqtandyrý, investitsiialar tájiribesine sáikes qaita qurastyryldy.
