Sońǵy kezderi avtomattandyrýǵa qatysty «qorqynyshty» áńgimelerdi jii estitin boldyq. Ásirese kópshiligi óz jumys orny úshin alańdaidy. Óitkeni «bizdi robottar almastyryp, milliondaǵan adam jumyssyz qalady» degen oi kóp aityla bastady.
«Sońǵy jyldary jasandy intellekt quddy bir ǵajaiyp tehnologiia retinde asyra áspettelip júr. Al shyn mánisinde ol áli damý ústinde. Ekinshi jaǵynan jasandy intellektke qatysty synnyń bári birdei oryndy deýge de kelmeidi», - deidi «PwC» kompaniiasynyń jasandy intellekt departamentiniń basshysy Rob MakKargoý.
«PwC» basshysy jasandy intellekt qoǵamǵa keri áser etýi múmkin degen kúdikti joqqa shyǵarmaidy. Dese de, «bul tehnologiianyń tek jaǵymsyz jaqtaryna ǵana toqtala bersek, onyń artyqshylyqtaryn paidaǵa asyra almaýymyz da múmkin» deidi ol.
Bul jaiynda sarapshylar ne oilaidy? «Future Advocacy» analitikalyq ortalyǵynyń baiandamasyna súiensek, 2030 jyldardyń basynda Ulybritaniiadaǵy jumys oryndarynyń 30 paiyzǵa jýyǵy avtomattandyrylýy múmkin. Al «Deloitte» kompaniiasynyń 2017 jyly júrgizgen zertteýi mynany kórsetken: kadrlar bólimi men kompaniia basshylarynyń 20 paiyzy jasandy intellekt saldarynan jumys oryndaryn qysqartýǵa nietti eken. Bir qaraǵanda, muny jaǵymdy betalys deýge bolmaidy.
«Aldaǵy jyldary avtomattandyrý úrdisi ekonomikaǵa aitarlyqtai áser etedi. Munymen ekonomisterdiń barlyǵy kelisedi dep oilaimyn», - deidi «Future Advocacy» analitikalyq ortalyǵynyń bas direktory Olli Baston.
Biraq joiylǵan jumys oryndaryn almastyrý úshin qansha jańa jumys ornyn qurý kerek degen saýal týyndaidy. Buǵan qatysty ekonomister túrli pikir aitýda. Jýyrda Dúniejúzilik ekonomikalyq forýmda jasalǵan baiandamaǵa súiensek, aldaǵy 10 jylda robottar 75 million jumys ornyn yǵystyrsa, esesine avtomattandyrý nátijesinde 133 million jańa jumys orny paida bolmaq. «McKinsey Global Institute» kompaniiasynyń da boljamy osyǵan saiady. Kompaniia ókilderiniń pikirinshe, 400-800 million jumys ornyna joiylyp ketý qaýpi tónip tursa da, avtomattandyrý jáne jasandy intellekt arqasynda kóptegen jańa jumys oryndary ashylýy múmkin.
«Avtomattandyrý úrdisi biznestiń tiimdiligin arttyrady», - deidi Rob MakKargoý. Onyń pikirinshe, jumysy robottardyń qolyna ótken qyzmetkerler asa kúrdeli máselelermen ainalysa alady. Derekterdi engizý ne shyǵyndar esebin jasaý sekildi kóp ýaqytty qajet etetin, qaitalana beretin jáne adamdy jalyqtyratyn jumysty op-ońai avtomattandyrýǵa bolady. Sol kezde bul jumysty atqaratyn adamdar zerektikti, shyǵarmashylyq pen oi órisin talap etetin máselelerge kóp kóńil bóle alady.
Olli Baston da bul oidy qýattaidy. Degenmen jumys oryndaryn avtomattandyrý úrdisin jiti qadaǵalaý kerek deidi ol.
«Jańa tehnologiialar bailyqqa keneltip qana qoimai, áleýmettik teńsizdik týdyrýy da ǵajap emes. Tehnologiialardyń kómegimen kóp aqsha tabýǵa bolady. Ol aqshanyń bir bóligin sol tehnologiialardy odan ári damytýǵa bólý kerek. Sonda robottar jalyqtyratyn ári ónbeitin isterdi atqarady. Al adamdar shyǵarmashylyq jáne áleýmettik sharýalarmen ainalysyp, kóbirek demalady. Bolashaqta osy aitylǵannyń bárin iske asyrýǵa bolady. Tek bilikpen birge jumyla áreket etip, barynsha kúsh salý kerek», - deidi Olli Baston.
«Future Advocacy» analitikalyq ortalyǵy ókilderiniń aitýynsha, munda biliktiń qoldaýy asa mańyzdy. Mysaly, jumys oryndarynyń qysqarýyn retteitin strategiia qajet. Onda avtomattandyrý úrdisiniń túrli aimaqqa qalai áser etetini eskerilý kerek.
«Bilik bul úrdis kesirinen jumysynan aiyrylǵan adamdarǵa jáne sol adamdar turatyn óńirlerge qarjylai jáne psihologiialyq qoldaý kórsetý kerek», - deidi Olli Baston.
Jeke menshik sektorynda da bul ózgeristerge daiyn bolý úshin naqty qadamdar jasalýy tiis.
«Qazirdiń ózinde ózgerister júrip jatyr. Sondyqtan olardyń saldaryna daiyn bolý kerek. Qyzmetkerleri aldaǵy qiyndyqtarǵa tótep berý úshin uiym basshylary naqty sharalar qabyldaýy qajet. Jasandy intellekt kóp salada adamnyń ornyna emes, onymen birlese jumys isteýi múmkin. Sol sebepti qyzmetkerlerdiń bul aiyrmashylyq jaily aldyn ala bilgeni asa mańyzdy», - deidi Rob MakKargoý.
Avtomattandyrý úrdisi aldyndaǵy daiyndyq sharalary túrli jolmen júrgizilýi múmkin. Eń bastysy – qyzmetkerlerdi ózgeris saldarynyń aldyn alýǵa úiretý. Rob MakKargoýdyń pikirinshe, sol kezde avtomattandyrý úrdisi uiymdar úshin de, qyzmetkerler úshin ońai júzege asyrylady.
Sara Klark – tehnikalyq qyzmetkerler tańdaý jónindegi menedjer. Ol avtomattandyrý úrdisin qoldaitynyn jasyrmaidy. Óitkeni onyń aitýynsha, ózi biletin uiymdarynyń kóbi qyzmetkerlerin avtomattandyrylǵan júiemen ne jasandy intellektpen almastyrýǵa asyǵyp jatqan joq. Kerisinshe olardy oqytyp, biliktiligin arttyrýǵa tyrysýda. Bul qyzmetkerlerge, uiymnyń ózine de, ekonomikaǵa da paidasyn tigizedi.
Sara Klarktyń pikirinshe, avtomattandyrý úrdisiniń qarqyndy damýy sol salada jańa jumys oryndaryn quryp, adamdarǵa jańa mansap jolyn bastaýǵa múmkindik beredi.
Jalpy avtomattandyrý úrdisi ekonomikaǵa jáne jumys kúshine zor yqpalyn tigizeri anyq. Biraq eń bastysy bul úrdisti júzege asyrý kezinde adamdardyń múddesi eskerilýi qajet.
Maqalanyń túpnusqasy: theguardian.com
