روبوتتار سٸزدٸ جۇمىسسىز قالدىرۋى مٷمكٸن بە?

روبوتتار سٸزدٸ جۇمىسسىز قالدىرۋى مٷمكٸن بە?

سوڭعى كەزدەرٸ اۆتوماتتاندىرۋعا قاتىستى «قورقىنىشتى» ەڭگٸمەلەردٸ جيٸ ەستيتٸن بولدىق. ەسٸرەسە كٶپشٸلٸگٸ ٶز جۇمىس ورنى ٷشٸن الاڭدايدى. ٶيتكەنٸ «بٸزدٸ روبوتتار الماستىرىپ, ميلليونداعان ادام جۇمىسسىز قالادى» دەگەن وي كٶپ ايتىلا باستادى.  

«سوڭعى جىلدارى جاساندى ينتەللەكت قۇددى بٸر عاجايىپ تەحنولوگييا رەتٸندە اسىرا ەسپەتتەلٸپ جٷر. ال شىن مەنٸسٸندە ول ەلٸ دامۋ ٷستٸندە. ەكٸنشٸ جاعىنان جاساندى ينتەللەكتكە قاتىستى سىننىڭ بەرٸ بٸردەي ورىندى دەۋگە دە كەلمەيدٸ», - دەيدٸ «PwC» كومپانيياسىنىڭ جاساندى ينتەللەكت دەپارتامەنتٸنٸڭ باسشىسى روب ماككارگوۋ.

«PwC» باسشىسى جاساندى ينتەللەكت قوعامعا كەرٸ ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن دەگەن كٷدٸكتٸ جوققا شىعارمايدى. دەسە دە, «بۇل تەحنولوگييانىڭ تەك جاعىمسىز جاقتارىنا عانا توقتالا بەرسەك, ونىڭ ارتىقشىلىقتارىن پايداعا اسىرا الماۋىمىز دا مٷمكٸن» دەيدٸ ول.

بۇل جايىندا ساراپشىلار نە ويلايدى? «Future Advocacy» اناليتيكالىق ورتالىعىنىڭ بايانداماسىنا سٷيەنسەك, 2030 جىلداردىڭ باسىندا  ۇلىبريتانيياداعى جۇمىس ورىندارىنىڭ 30 پايىزعا جۋىعى اۆتوماتتاندىرىلۋى مٷمكٸن. ال «Deloitte» كومپانيياسىنىڭ 2017 جىلى جٷرگٸزگەن زەرتتەۋٸ مىنانى كٶرسەتكەن: كادرلار بٶلٸمٸ مەن كومپانييا باسشىلارىنىڭ 20 پايىزى جاساندى ينتەللەكت سالدارىنان جۇمىس ورىندارىن قىسقارتۋعا نيەتتٸ ەكەن. بٸر قاراعاندا, مۇنى جاعىمدى بەتالىس دەۋگە بولمايدى.

«الداعى جىلدارى اۆتوماتتاندىرۋ ٷردٸسٸ ەكونوميكاعا ايتارلىقتاي ەسەر ەتەدٸ. مۇنىمەن ەكونوميستەردٸڭ بارلىعى كەلٸسەدٸ دەپ ويلايمىن», - دەيدٸ «Future Advocacy» اناليتيكالىق ورتالىعىنىڭ باس ديرەكتورى وللي باستون.

بٸراق جويىلعان جۇمىس ورىندارىن الماستىرۋ ٷشٸن قانشا جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋ كەرەك دەگەن ساۋال تۋىندايدى. بۇعان قاتىستى ەكونوميستەر تٷرلٸ پٸكٸر ايتۋدا. جۋىردا دٷنيەجٷزٸلٸك ەكونوميكالىق فورۋمدا جاسالعان بايانداماعا سٷيەنسەك, الداعى 10 جىلدا روبوتتار 75 ميلليون جۇمىس ورنىن ىعىستىرسا, ەسەسٸنە اۆتوماتتاندىرۋ نەتيجەسٸندە 133 ميلليون جاڭا جۇمىس ورنى پايدا بولماق. «McKinsey Global Institute» كومپانيياسىنىڭ دا بولجامى وسىعان سايادى. كومپانييا ٶكٸلدەرٸنٸڭ پٸكٸرٸنشە, 400-800 ميلليون جۇمىس ورنىنا جويىلىپ كەتۋ قاۋپٸ تٶنٸپ تۇرسا دا, اۆتوماتتاندىرۋ جەنە جاساندى ينتەللەكت ارقاسىندا كٶپتەگەن جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلۋى مٷمكٸن.

«اۆتوماتتاندىرۋ ٷردٸسٸ بيزنەستٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرادى», - دەيدٸ روب ماككارگوۋ. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, جۇمىسى روبوتتاردىڭ قولىنا ٶتكەن قىزمەتكەرلەر اسا كٷردەلٸ مەسەلەلەرمەن اينالىسا الادى. دەرەكتەردٸ ەنگٸزۋ نە شىعىندار ەسەبٸن جاساۋ سەكٸلدٸ كٶپ ۋاقىتتى قاجەت ەتەتٸن, قايتالانا بەرەتٸن جەنە ادامدى جالىقتىراتىن جۇمىستى وپ-وڭاي اۆتوماتتاندىرۋعا بولادى. سول كەزدە بۇل جۇمىستى اتقاراتىن ادامدار زەرەكتٸكتٸ, شىعارماشىلىق پەن وي ٶرٸسٸن تالاپ ەتەتٸن مەسەلەلەرگە كٶپ كٶڭٸل بٶلە الادى.  

وللي باستون دا بۇل ويدى قۋاتتايدى. دەگەنمەن جۇمىس ورىندارىن اۆتوماتتاندىرۋ ٷردٸسٸن جٸتٸ قاداعالاۋ كەرەك دەيدٸ ول.

«جاڭا تەحنولوگييالار بايلىققا كەنەلتٸپ قانا قويماي, ەلەۋمەتتٸك تەڭسٸزدٸك تۋدىرۋى دا عاجاپ ەمەس. تەحنولوگييالاردىڭ كٶمەگٸمەن كٶپ اقشا تابۋعا بولادى. ول اقشانىڭ بٸر بٶلٸگٸن سول تەحنولوگييالاردى ودان ەرٸ دامىتۋعا بٶلۋ كەرەك. سوندا روبوتتار جالىقتىراتىن ەرٸ ٶنبەيتٸن ٸستەردٸ اتقارادى. ال ادامدار شىعارماشىلىق جەنە ەلەۋمەتتٸك شارۋالارمەن اينالىسىپ, كٶبٸرەك دەمالادى. بولاشاقتا وسى ايتىلعاننىڭ بەرٸن ٸسكە اسىرۋعا بولادى. تەك بيلٸكپەن بٸرگە جۇمىلا ەرەكەت ەتٸپ, بارىنشا كٷش سالۋ كەرەك», - دەيدٸ وللي باستون.

«Future Advocacy» اناليتيكالىق ورتالىعى ٶكٸلدەرٸنٸڭ ايتۋىنشا, مۇندا بيلٸكتٸڭ قولداۋى اسا ماڭىزدى. مىسالى, جۇمىس ورىندارىنىڭ قىسقارۋىن رەتتەيتٸن ستراتەگييا قاجەت. وندا اۆتوماتتاندىرۋ ٷردٸسٸنٸڭ تٷرلٸ ايماققا قالاي ەسەر ەتەتٸنٸ ەسكەرٸلۋ كەرەك.

«بيلٸك بۇل ٷردٸس كەسٸرٸنەن جۇمىسىنان ايىرىلعان ادامدارعا جەنە سول ادامدار تۇراتىن ٶڭٸرلەرگە قارجىلاي جەنە پسيحولوگييالىق قولداۋ كٶرسەتۋ كەرەك», - دەيدٸ وللي باستون.

جەكە مەنشٸك سەكتورىندا دا بۇل ٶزگەرٸستەرگە دايىن بولۋ ٷشٸن ناقتى قادامدار جاسالۋى تيٸس.

«قازٸردٸڭ ٶزٸندە ٶزگەرٸستەر جٷرٸپ جاتىر. سوندىقتان ولاردىڭ سالدارىنا دايىن بولۋ كەرەك. قىزمەتكەرلەرٸ الداعى قيىندىقتارعا تٶتەپ بەرۋ ٷشٸن ۇيىم باسشىلارى ناقتى شارالار قابىلداۋى قاجەت. جاساندى ينتەللەكت كٶپ سالادا ادامنىڭ ورنىنا ەمەس, ونىمەن بٸرلەسە جۇمىس ٸستەۋٸ مٷمكٸن. سول سەبەپتٸ قىزمەتكەرلەردٸڭ بۇل ايىرماشىلىق جايلى الدىن الا بٸلگەنٸ اسا ماڭىزدى», - دەيدٸ روب ماككارگوۋ.

اۆتوماتتاندىرۋ ٷردٸسٸ الدىنداعى دايىندىق شارالارى تٷرلٸ جولمەن جٷرگٸزٸلۋٸ مٷمكٸن. ەڭ باستىسى – قىزمەتكەرلەردٸ ٶزگەرٸس سالدارىنىڭ الدىن الۋعا ٷيرەتۋ. روب ماككارگوۋدىڭ پٸكٸرٸنشە, سول كەزدە اۆتوماتتاندىرۋ ٷردٸسٸ ۇيىمدار ٷشٸن دە, قىزمەتكەرلەر ٷشٸن وڭاي جٷزەگە اسىرىلادى.

سارا كلارك – تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەر تاڭداۋ جٶنٸندەگٸ مەنەدجەر. ول اۆتوماتتاندىرۋ ٷردٸسٸن قولدايتىنىن جاسىرمايدى. ٶيتكەنٸ ونىڭ ايتۋىنشا, ٶزٸ بٸلەتٸن ۇيىمدارىنىڭ كٶبٸ قىزمەتكەرلەرٸن اۆتوماتتاندىرىلعان جٷيەمەن نە جاساندى ينتەللەكتپەن الماستىرۋعا اسىعىپ جاتقان جوق. كەرٸسٸنشە ولاردى وقىتىپ, بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋعا تىرىسۋدا. بۇل قىزمەتكەرلەرگە, ۇيىمنىڭ ٶزٸنە دە, ەكونوميكاعا دا پايداسىن تيگٸزەدٸ.

سارا كلاركتىڭ پٸكٸرٸنشە, اۆتوماتتاندىرۋ ٷردٸسٸنٸڭ قارقىندى دامۋى سول سالادا جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرىپ, ادامدارعا جاڭا مانساپ جولىن باستاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.

جالپى اۆتوماتتاندىرۋ ٷردٸسٸ ەكونوميكاعا جەنە جۇمىس كٷشٸنە زور ىقپالىن تيگٸزەرٸ انىق. بٸراق ەڭ باستىسى بۇل ٷردٸستٸ جٷزەگە اسىرۋ كەزٸندە ادامداردىڭ مٷددەسٸ ەسكەرٸلۋٸ قاجەت.

ماقالانىڭ تٷپنۇسقاسى: theguardian.com