Rasýl Jumaly 20 ǵasyrdaǵy hám búgingi ádebiettiń aiyrmashylyǵyn atady

Rasýl Jumaly 20 ǵasyrdaǵy hám búgingi ádebiettiń aiyrmashylyǵyn atady

Bul týraly búgin Táýelsizdik saraiynda ótip jatqan «Qazirgi zamanǵy sóz energiiasy» atty halyqaralyq ádebi forým barysynda saiasattanýshy, pýblitsist Rasýl Jumaly aitty, dep habarlaidy QazAqparat tilshisi.

«Ýaqyt ótken saiyn ádebiette zaman talabyna sai taqyryptar men keiipkerlerdiń erekshelikteri, ádister jáne taǵy basqalary ózgerýi múmkin. Degenmen, negizgi mindetinen aýytqymai ádebiet tarihtyń kez kelgen sátinde suranysqa ie bolyp qala bermek. Tiisinshe, 21 ǵasyrdyń ádebieti nemen erekshelinýi kerek? Ol qandai suraqtarǵa jaýap berýi kerek? 50-100 jyldan keiin qandai ádebietter oqylmaq? Erteńgi klassikter kim bolmaq? Ǵasyrlar boiy ádebiet adamnyń oiyn jetkizýshi, adaldyqqa úndeý jasaýshy jalǵyz platforma boldy desek artyq aitpaǵandyq», - dep atap ótti ol.

Alaida onyń aitýynsha, búginde ádebiettiń aǵartýshylyq, tárbielik máni burynǵydai sonshalyqty aiqyn emes. Onyń ornyn kóp jaǵdaida buqaralyq aqparat quraldary basyp kele jatyr.

«Tiisinshe, jazýshylar men aqyndardy qoldaý tómendep kele jatqany taǵy bar. Sondyqtan bolar 20 ǵasyrdan búgingi zaman ádebietiniń aiyrmashylyǵy - jazýshylardyń yqpaly tómendedi. Sózsiz «avtoritet» sanalǵan kórkem sóz ielerine qatysty ulttyń ar-ojdany degen anyqtama burynǵydai estilmeidi. Hemingýei, Brodskii, Áýezov, Aitmatov, Gamzatov sekildi alyptar azaidy. Bul jaǵymdy qubylys pa, kerisinshe me, árkim ózi sheshsin», - dedi Rasýl Jumaly.

Saiasattanýshynyń paiymynsha, qazirgi zamanǵy ádebiettiń endigi ereksheligi - ýaqyttyń kúrt tyǵyzdalýy. Tiisinshe iri poemalar men kóptomdy romandar dáýiri birtindep ótip barady. Aldyńǵy shepke povester nemese áńgimelerge negizdelgen shyǵarmalar shyǵýda. Keibir jaǵdailarda klassikterdiń týyndylary qysqartylǵan nusqalarda shyǵýda.

«Bul da - búgingi zamannyń shyndyǵy, kórinisi. Óz aldyna qoǵamdyq pikirge áser etýshi balamalar kóbeiip keledi. Atap aitsaq - blogerler. Olar ádettegi aqyndar men jazýshylar bolmasa da dástúrli ádebietke uqsas qyzmetterdi oryndap otyr. Máselen, túrli qubylystardy tarazylaýǵa, jańasha ideialar týǵyzýǵa tyrysady. Árine, ǵalamtor, jańa tehnologiialar men gadjetter adamdar arasyndaǵy qarym-qatynas úshin úlken múmkindikter beredi. Onyń ishinde ádebiet te jańa serpin aldy. Jazýshy men oqyrman ózara jaqyndasa tústi, yqpaldastyqtyń tyń arnalary qalyptasty», - dedi ol.