راسۋل جۇمالى 20 عاسىرداعى ھەم بٷگٸنگٸ ەدەبيەتتٸڭ ايىرماشىلىعىن اتادى

راسۋل جۇمالى 20 عاسىرداعى ھەم بٷگٸنگٸ ەدەبيەتتٸڭ ايىرماشىلىعىن اتادى

بۇل تۋرالى بٷگٸن تەۋەلسٸزدٸك سارايىندا ٶتٸپ جاتقان «قازٸرگٸ زامانعى سٶز ەنەرگيياسى» اتتى حالىقارالىق ەدەبي فورۋم بارىسىندا ساياساتتانۋشى, پۋبليتسيست راسۋل جۇمالى ايتتى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات تٸلشٸسٸ.

«ۋاقىت ٶتكەن سايىن ەدەبيەتتە زامان تالابىنا ساي تاقىرىپتار مەن كەيٸپكەرلەردٸڭ ەرەكشەلٸكتەرٸ, ەدٸستەر جەنە تاعى باسقالارى ٶزگەرۋٸ مٷمكٸن. دەگەنمەن, نەگٸزگٸ مٸندەتٸنەن اۋىتقىماي ەدەبيەت تاريحتىڭ كەز كەلگەن سەتٸندە سۇرانىسقا يە بولىپ قالا بەرمەك. تيٸسٸنشە, 21 عاسىردىڭ ەدەبيەتٸ نەمەن ەرەكشەلٸنۋٸ كەرەك? ول قانداي سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋٸ كەرەك? 50-100 جىلدان كەيٸن قانداي ەدەبيەتتەر وقىلماق? ەرتەڭگٸ كلاسسيكتەر كٸم بولماق? عاسىرلار بويى ەدەبيەت ادامنىڭ ويىن جەتكٸزۋشٸ, ادالدىققا ٷندەۋ جاساۋشى جالعىز پلاتفورما بولدى دەسەك ارتىق ايتپاعاندىق», - دەپ اتاپ ٶتتٸ ول.

الايدا ونىڭ ايتۋىنشا, بٷگٸندە ەدەبيەتتٸڭ اعارتۋشىلىق, تەربيەلٸك مەنٸ بۇرىنعىداي سونشالىقتى ايقىن ەمەس. ونىڭ ورنىن كٶپ جاعدايدا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى باسىپ كەلە جاتىر.

«تيٸسٸنشە, جازۋشىلار مەن اقىنداردى قولداۋ تٶمەندەپ كەلە جاتقانى تاعى بار. سوندىقتان بولار 20 عاسىردان بٷگٸنگٸ زامان ەدەبيەتٸنٸڭ ايىرماشىلىعى - جازۋشىلاردىڭ ىقپالى تٶمەندەدٸ. سٶزسٸز «اۆتوريتەت» سانالعان كٶركەم سٶز يەلەرٸنە قاتىستى ۇلتتىڭ ار-وجدانى دەگەن انىقتاما بۇرىنعىداي ەستٸلمەيدٸ. حەمينگۋەي, برودسكيي, ەۋەزوۆ, ايتماتوۆ, گامزاتوۆ سەكٸلدٸ الىپتار ازايدى. بۇل جاعىمدى قۇبىلىس پا, كەرٸسٸنشە مە, ەركٸم ٶزٸ شەشسٸن», - دەدٸ راسۋل جۇمالى.

ساياساتتانۋشىنىڭ پايىمىنشا, قازٸرگٸ زامانعى ەدەبيەتتٸڭ ەندٸگٸ ەرەكشەلٸگٸ - ۋاقىتتىڭ كٷرت تىعىزدالۋى. تيٸسٸنشە ٸرٸ پوەمالار مەن كٶپتومدى روماندار دەۋٸرٸ بٸرتٸندەپ ٶتٸپ بارادى. الدىڭعى شەپكە پوۆەستەر نەمەسە ەڭگٸمەلەرگە نەگٸزدەلگەن شىعارمالار شىعۋدا. كەيبٸر جاعدايلاردا كلاسسيكتەردٸڭ تۋىندىلارى قىسقارتىلعان نۇسقالاردا شىعۋدا.

«بۇل دا - بٷگٸنگٸ زاماننىڭ شىندىعى, كٶرٸنٸسٸ. ٶز الدىنا قوعامدىق پٸكٸرگە ەسەر ەتۋشٸ بالامالار كٶبەيٸپ كەلەدٸ. اتاپ ايتساق - بلوگەرلەر. ولار ەدەتتەگٸ اقىندار مەن جازۋشىلار بولماسا دا دەستٷرلٸ ەدەبيەتكە ۇقساس قىزمەتتەردٸ ورىنداپ وتىر. مەسەلەن, تٷرلٸ قۇبىلىستاردى تارازىلاۋعا, جاڭاشا يدەيالار تۋعىزۋعا تىرىسادى. ەرينە, عالامتور, جاڭا تەحنولوگييالار مەن گادجەتتەر ادامدار اراسىنداعى قارىم-قاتىناس ٷشٸن ٷلكەن مٷمكٸندٸكتەر بەرەدٸ. ونىڭ ٸشٸندە ەدەبيەت تە جاڭا سەرپٸن الدى. جازۋشى مەن وقىرمان ٶزارا جاقىنداسا تٷستٸ, ىقپالداستىقتىڭ تىڭ ارنالارى قالىپتاستى», - دەدٸ ول.