قازاقستاندا اليمەنت تٶلەۋدەن جالتارعان 1500-دەن استام ازامات ٸزدەۋدە جٷر. ولاردىڭ تٸزٸمٸ ارنايى پورتالعا جارييالاندى. بٸرقاتار بورىشكەردٸ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى بٸرنەشە جىلدان بەرٸ ٸزدەسە, ەندٸ بٸرەۋلەرٸ تابىسىن ەدەيٸ تٶمەن كٶرسەتٸپ, بالاسىنا تٶلەنەتٸن قاراجاتتى ازايتۋدىڭ امالىن تاپقان, دەپ حابارلايدى ult.kz.
«ينفورمبيۋرو» باعدارلاماسىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, اليمەنت تٶلەمەي, ٸزدەۋگە جارييالانعان ازاماتتاردىڭ تٸزٸمٸن Qamqor.gov.kz پورتالىنان كٶرۋگە بولادى. وندا بورىشكەرلەردٸڭ اتى-جٶنٸ, تۋعان جىلى, سۋرەتٸ جەنە ٸزدەۋدە جٷرگەن مەرزٸمٸ كٶرسەتٸلگەن. كەيبٸر ازاماتتاردى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى بٸرنەشە جىلدان بەرٸ تابا الماي كەلەدٸ. مەسەلەن, بٸر بورىشكەردٸڭ ٸزدەۋدە جٷرگەنٸنە 1924 كٷن بولسا, تاعى بٸرەۋٸنٸڭ ٸز-تٷزسٸز كەتكەنٸنە 1172 كٷن بولعان.
الايدا اليمەنتتەن جالتارۋدىڭ جالعىز جولى — بوي تاسالاۋ ەمەس. كەيبٸر بورىشكەرلەر تابىسىن قاعاز جٷزٸندە تٶمەن كٶرسەتٸپ, تٶلەنەتٸن قاراجاتتى ازايتۋعا تىرىسادى. مەسەلەن, جەكە كەسٸپ اشىپ نەمەسە تانىسىنىڭ كومپانيياسىنا جۇمىسقا ورنالاسىپ, رەسمي جالاقىسىن نەبەرٸ 85 مىڭ تەڭگە دەپ كٶرسەتەدٸ. نەتيجەسٸندە اليمەنت تە وسى سومانىڭ نەگٸزٸندە ەسەپتەلەدٸ.
زاڭگەر ساعي ورازدىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي ازاماتتاردىڭ ناقتى تابىسى رەسمي كٶرسەتكٸشتەن بٸرنەشە ەسە جوعارى بولۋى مٷمكٸن.
«كٶپ جاعدايدا اليمەنت تٶلەۋدەن جالتارعاندار 85 مىڭ تەڭگە جالاقى الاتىنىن كٶرسەتەدٸ. بٸراق باسقا فيرمالاردا 500 مىڭنان 1 ميلليون تەڭگەگە دەيٸن تابىس تابۋى مٷمكٸن. ەگەر سوت ورىنداۋشىسى مەن اليمەنت ٶندٸرٸپ الۋشى ازامات ونىڭ ناقتى تابىسىن دەلەلدەي السا, تۇرمىستىق جاعدايىنا دا نازار اۋدارۋعا بولادى. مىسالى, قىمبات كيٸمٸ, كٶلٸگٸ نەمەسە ٷيٸ بولسا, زاڭ اياسىندا تيٸستٸ ٶتٸنٸش بەرٸپ, مٷلكٸن باعالاتۋعا مٷمكٸندٸك بار», – دەيدٸ زاڭگەر.
قازاقستان زاڭناماسىنا سەيكەس, اليمەنت مٶلشەرٸ بالالاردىڭ سانىنا قاراي بەلگٸلەنەدٸ. اتا-انانىڭ تابىسىنان بٸر بالاعا – تٶرتتەن بٸرٸ, ەكٸ بالاعا – ٷشتەن بٸرٸ, ال ٷش جەنە ودان كٶپ بالاعا تابىسىنىڭ جارتىسى ٶندٸرٸلەدٸ. دەگەنمەن سوت تاراپتاردىڭ ماتەريالدىق جەنە وتباسىلىق جاعدايىن ەسكەرٸپ, اليمەنت مٶلشەرٸن ٶزگەرتە الادى.
جۇمىسسىزدىق تا اليمەنت تٶلەۋ مٸندەتٸنەن بوساتپايدى. ەگەر بورىشكەردٸڭ تۇراقتى جۇمىسى بولماسا نەمەسە تابىسىن راستايتىن قۇجاتتارى ۇسىنىلماسا, اليمەنت بويىنشا بەرەشەك قازاقستانداعى ورتاشا ايلىق جالاقى نەگٸزٸندە ەسەپتەلەدٸ. قارىزدىڭ ناقتى سوماسىن سوت ورىنداۋشىسى انىقتايدى.
اليمەنت بويىنشا بەرەشەكتٸ ٶندٸرٸپ الۋ ٷشٸن بورىشكەردٸڭ مٷلكٸ دە نازارعا الىنادى. ەگەر ٷش اي بويى جالاقىسى نەمەسە ٶزگە تابىسى ەسەبٸنەن اليمەنت ٶندٸرٸپ الۋ مٷمكٸن بولماسا, سوت ورىنداۋشىسى ونىڭ مٷلكٸنە قاتىستى زاڭدا كٶزدەلگەن شارالاردى قولدانا الادى. سونىمەن قاتار تيٸستٸ نەگٸزدەر بولعان جاعدايدا بانك شوتتارىنا شەكتەۋ قويىلىپ, ەلدەن شىعۋىنا تىيىم سالىنۋى مٷمكٸن.
بورىشكەرلەردٸڭ ناقتى تابىسىن انىقتاۋ باعىتىندا دا جاڭا تەتٸكتەر ەنگٸزٸلٸپ جاتىر. 14 قازاندا ەدٸلەت مينيسترلٸگٸنٸڭ اتقارۋشىلىق ٸس جٷرگٸزۋ جٷيەسٸنە ەنگٸزٸلگەن ٶزگەرٸستەر تۋرالى حابارلاندى. ەندٸ سوت ورىنداۋشىلارى اليمەنت بويىنشا بەرەشەگٸ بار ازاماتتاردىڭ مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارى تۋرالى مەلٸمەتتەردٸ جٷيە ارقىلى سۇراتا الادى. بۇل بورىشكەردٸڭ رەسمي تابىسىن انىقتاۋعا كٶمەكتەسەدٸ.
ال اليمەنت تٶلەۋ مٸندەتٸن قاساقانا ورىنداماعان ازاماتتار زاڭدا كٶزدەلگەن نەگٸزدەر بويىنشا ەكٸمشٸلٸك نەمەسە قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلۋى مٷمكٸن. دەمەك, تابىسىن جاسىرۋ نەمەسە ٸزٸن سۋىتۋ اتا-انانى بالاسىن اسىراۋ مٸندەتٸنەن بوساتپايدى.
