Foto: Aqorda
Qasym-Jomart Toqaev Jasandy intellektini damytý jónindegi keńestiń alǵashqy otyrysyn ashyp, bul jiynnyń mán-mańyzy erekshe ekenin atap ótti, dep habarlaidy Ult.kz.
Prezident jasandy intellektini damytpai, jahandyq básekege tótep berý múmkin emestigin eske saldy. Tsifrlyq júieler men jasandy intellekt egemen el bolýdyń kepiline, ekonomikalyq damýdyń qozǵaýshy kúshine ainaldy.
– Sondyqtan biz de osy ahýalǵa sai aldymyzǵa biik maqsat qoidyq. Qazaqstan úsh jyl ishinde tolyqqandy tsifrlyq el bolýy kerek. Men bul týraly halyqqa Joldaýymda jan-jaqty tarqatyp aittym. Jalpy, elimizde osy baǵytta biraz jumys isteldi. Memleket tarapynan kórsetiletin qyzmettiń 92 paiyzdan astamy onlain formatta usynylady. Byltyr elimizdegi qolma-qol aqshasyz tólemniń úlesi 85 paiyzdan asty. Sondai-aq biyl alǵashqy jarty jyl ishinde Qazaqstan azamattaryna 26 million tsifrlyq qyzmet kórsetildi. Sonyń jartysyna jýyǵy smartfon arqyly jasalǵan. Munyń bári de, árine, jaqsy. Deiturǵanmen jasandy intellektiniń damý jyldamdyǵy óte tez, qarqyny joǵary. Sondyqtan bir orynda toqtap qalmai, bul iske únemi jańa kózqaraspen qaraý qajet, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy búgingi basqosý «Bilim berý salasyndaǵy jasandy intellekt: múmkindikter jáne syn-qaterler» taqyrybyna arnalatynyn aitty.
Prezidenttiń pikirinshe, biz qazir túbegeili ózgerister dáýirinde ómir súrip jatyrmyz. Jasandy intellekt búginde ekonomikanyń, memlekettik basqarý júiesiniń, ǵylymnyń, eń bastysy, bilim berý salasynyń keleshegin aiqyndaýda.
– Bizdiń ult retinde básekege qabilettiligimiz jáne egemendigimiz osy tehnologiiany qalai paidalanatynymyzǵa qarai anyqtalady. Jasandy intellekt osy transformatsiianyń qozǵaýshy kúshi bolýǵa tiis. Bul oraida álemdegi nemese aimaqtaǵy kóshbasshylyq týraly sóz qozǵalyp otyrǵan joq. Basty maqsat – Qazaqstandy ozyq, órkenietti elge ainaldyrý. Kóptegen jetekshi elder jasandy intellektini XXI ǵasyrdyń strategiialyq resýrsy retinde moiyndady jáne ony damytýǵa qomaqty qarjy bólip otyr. Mysaly, Qytai «JI +» (AI+) atty memlekettik baǵdarlamasyn júzege asyrýda. Onyń aiasynda jasandy intellekt tehnologiiasyn ekonomikaǵa, ǵylymǵa jáne áleýmettik salaǵa keshendi túrde integratsiialaý kózdelgen. Al Qurama Shtattar atalǵan salada dúnie júzi boiynsha kósh bastaýdy maqsat tutady. Soǵan sáikes strategiiasyn iske asyra bastady. Bul faktiler álemde múldem jańa damý paradigmasy qalyptasyp jatqanyn kórsetedi: jahandaǵy tehnologiialyq básekeniń negizgi faktory – jasandy intellekt. Qazaqstan bul úderisten tys qala almaidy. Sol sebepti biz barlyq saladaǵy integratsiiany úilestirý úshin Jasandy intellekt ministrligin qurdyq,– dedi Prezident.
Memleket basshysy elimizdiń aldynda turǵan basty maqsat otandyq tehnologiiany jan-jaqty damytý jáne myqty IT mamandaryn daiarlaý ekenine mán berdi.
Qasym-Jomart Toqaev bilim berý salasyndaǵy negizgi basymdyqtarǵa toqtaldy.
– Ýniversitetter jańa zamanǵa sai mamandar daiyndaýǵa tiis. Qazaqstannyń injenerleri, zertteýshileri jáne kásipkerleri búkil álemniń qajetine jaraityn ozyq tehnologiialardy oilap tabýǵa qabiletti bolýy kerek. Jyl basynda elimizde AI-Sana baǵdarlamasy iske qosyldy. Osy joba aiasynda 440 myńnan astam stýdent jasandy intellekt salasy boiynsha arnaiy sertifikatqa ie boldy. Mundai baǵdarlamalardyń paidasy mol, sebebi dál osyndai alańdarda eń úzdik jobalar óz aldyna startap retinde qalyptasyp, halyqaralyq naryqqa shyǵa bastaidy. Alaida biz álemdik naryqta jasandy intellekt mamandaryna degen suranystyń óte joǵary ekenin umytpaýymyz kerek jáne aldaǵy ýaqytta bul suranys tek óse bermek. Mundai jaǵdaida, tipti, bilim berý júiesiniń múmkindigi de shekteýli bolary anyq. Sol sebepti qazirgi ozyq tehnologiia dáýirinde ár maman iesi óziniń negizgi kásibimen qatar, tsifrlyq daǵdylardy jetik meńgerip, jasandy intellektiniń múmkindikterin jumys barysynda qoldana bilgeni jón, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident búginde elimizde jasandy intellekt mamandaryn oqytatyn arnaiy oqý orny joq ekenine, olar tek jekelegen ýniversitetterde bilim alatynyna nazar aýdardy.
– Bul máseleni qolǵa alyp, naqty sheshim qabyldaý kerek. Álemde mundai tájiribe burynnan bar. Mysaly, Birikken Arab Ámirlikterinde Muhammed ben Zaid atyndaǵy mamandandyrylǵan Jasandy intellekt ýniversiteti quryldy. Qazaqstanda 79 ýniversitette IT mamandyǵy boiynsha 63 myńnan astam stýdent oqidy. Byltyrdan beri bilim berý baǵdarlamalaryna Jasandy intellekt páni jappai engizilip jatyr. Sondai-aq ýniversitetterde jasandy intellekt jónindegi ǵylymi-zertteý ortalyqtary jumys isteidi. Bilikti ǵalymdarymyz byltyr KazLLM atty qazaq tiliniń jeke modelin jasap shyǵardy. Osynyń bári óte mańyzdy jobalar ekeni sózsiz. Biraq alda aýqymdy jumys bar, – dedi Memleket basshysy.
