Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev Energetika ministri Qanat Bozymbaevty qabyldady, dep habarlaidy "Ult aqparat" Energetika ministrliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Qanat Bozymbaev Qazaqstan Prezidentine ótken jeti aidyń qortyndysyn baiandap, energetika salasynyń josparly damyp jatqanyn habarlady. Baiandamaǵa sáikes, munai óndirý kólemi 52,23 mln tonnany qurap, biylǵy jospar 101,2 paiyzǵa oryndalǵan. Onyń ishinde úsh iri jobanyń úlesine 31,6 mln tonna tiesili. (Qashaǵanda - 7,2 mon tonna, Teńizde- 17,5, mln tonna Qarashyǵanaqta - 6,9 mln tonna.)
«Osy jyldyń maýsym aiynda Qashaǵanda kúrdeli jóndeýden ótip, óndirý kólemi turaqty túrde táýligine 380 myń barrelge shyqty. Al, munai óndirýdiń aǵymdaǵy qarqyny jyldyq jospardy 89 mln tonna kóleminde oryndaýǵa múmkindik beredi», - dedi ministr.
Sonymen qatar, munai ónimderin óńdeý salasynda da oń dinamika saqtaýly. Iaǵni óńdeý kólemi 9,58 mln tonnaǵa jetip, byltyrǵy kórsetkishpen salystyrǵanda 3,1 paiyzdyq ósimdi kórsetip otyr. Benzin boiynsha óńdeý 10,8 paiyzǵa, dizel 7,8 paiyzǵa, aviaotyn 2,2 esege ósip otyr. Osynyń nátijesinde jyl basynan beri naryqtaǵy bólshek saýdada baǵa tómendegen. Ásirese benzinniń AI-92 markasy 6 paiyzǵa arzandaǵan.
Aita ketý kerek, aǵymdaǵy jyly Qazaqstan EEQ-tan tys jerlerge Ai-92 markasyn 70 myń tonnaǵa deiin, ai saiyn Ai-95 markasy boiynsha 15 myń tonnaǵa deiin taza-eksporttaýshy bolyp otyr.
Ótken jeti aida, gaz óndirý kólemi 33,1 mlrd tekshe metrdi qurap, jospar 101,8 paiyzǵa, al taýarly gaz óndirisi 19,6 mlrd tekshe metrge jetip, belgilengen jospar 104,8 paiyzǵa oryndaldy. Sondyqtan ishki naryqta turaqtylyq ornatylyp, gaz baǵasyn negizsiz ósýine jol berilmei kele jatyr. Halyqty gazben qamtý 49,7 paiyzǵa jetken. Qazir 9 mln-ǵa jýyq adam kógildir otynǵa qol jetkizgen.
Kezdesý barysynda ministr munai himiia salasyna da toqtalyp, birqatar júieli jumystardy baiandady. Bitým óndirisi 464 myń tonnaǵa jetip, belgilengen jospar 103 paiyzǵa oryndalǵan.
Otandyq munai-gaz himiiasyndaǵy osy jyldyń mańyzdy oqiǵasy - Atyraý MÓZ-de hosh iisti kómirsýtekterdiń (benzol, paraksilol) ónerkásiptik óndirisin bastaýy. Birinshi jartyjyldyqta 95 myń tonna hosh iisti kómirsýtekter óndirilip, olar eksportqa (Resei) jiberildi. 2019 jylǵa jospar - 180 myń tonna.
Al, elektr energiiasyn óndirý jalpy tutynýǵa sáikes 60,4 mlrd kVtsaǵ qurap otyr.
Sondai-aq, kezdesýde ministr Prezidentke energetika salasyna jasalyp jatqan investitsiialar týraly da málimet berdi.
Munai óndirisinde úsh iri jobany iske asyrýǵa quiylǵan investitsiia kólemi 44,5 mlrd AQSh dollaryn qurady. Bul qarajat úsh iri jobany iske asyrýǵa - Teńizdi bolashaqta keńeitý jobasy (38 mlrd AQSh dollary), Qarashyǵanaq óndirý deńgeiin uzartý jobalaryna (4,5 mlrd AQSh) jumsalady.
Osylaisha, teńizdi bolashaqta keńeitý jobasy sapaly óndirýge serpilis bermek. Iaǵni jyl saiynǵy deńgeidi 2023 jyldan bastap, birden 12 mln tonnaǵa arttyrýǵa múmkindik beredi. Munai-gaz himiia salasynda jalpy quny 12,3 mlrd AQSh dollaryn quraityn 8 investitsiialyq joba júzege asyrylýda. Bul - Polipropilen men Polietilen jobalary jaqyn shet elder arasynda polimerler óndirisindegi eń iri jobalary. Eki joba boiynsha investitsiia kólemi - 9 mlrd dollar. Qurylys kezinde keminde 3 myń jumys orny jáne paidalaný kezeńinde – 1 myń adam turaqty jumyspen qamtylady.
Polipropilen jobasy boiynsha qurylys keste boiynsha júrip, 2021 jyly aiaqtalady.
Aita ketý kerek, qazirgi tańda jańartylatyn energetikany damytý da turaqty jolǵa qoiylǵan. Osy saladaǵy kórsetiletin memlekettik qoldaý sharalary investorlardyń belsendi túrde qyzyǵýshylyǵyn týdyrady. Qazirdiń ózinde investitsiialyq kólemi 2 mlrd AQSh dollaryn quraityn 82 RRA kelisimshartqa qol qoiyldy.
Jyl sońyna deiin, JEK obektileriniń jiyntyq qýaty 733-ten (77 nysan) 967 MVt-qa (85 nysan) deiin artady. 2020 jyly JEK sanyn 95-ke (1483 MVt) deiin, 2021 jyly 119-ǵa (bul 2096 MVt) deiin jetkizý josparlanýda.
Sóz sońynda Prezident energetika salasynyń damýyna oń baǵasyn berip, aldaǵy ýaqytta qalyptasqan turaqtylyqty saqtaýdy tapsyrdy.
