
Kóktem bastalýymen, qazaqstandyqtar jańa mezgildiń kelýi men jyly aýa-raiynyń ornaýyna qýanýymen qatar, ár jyly ornaityn maýsymdyq allergiia kezeńin qaýippen kútip otyrady. Qazaqstannyń Densaýlyq saqtaý ministrliginiń málimdemesi boiynsha, elimizdegi turǵyndardyń shamamen 30-35%-y maýsymdyq allergiianyń eń taralǵan túrleri – pollinoz, bronholyq demikpe, allergiialyq renitke shaldyǵady.
Astana qalasynyń №6 poliklinikanyń allergolog-immýnolog dáriger Gýlmira Syrgabekovamen suhbat barysynda, “maýsymdyq allergiianyń belgilerine muryn jáne kóz qyshýy men qyzarýy, jii túshkirý, murnynan sý aǵýy, qulaqtyń ishi men tamaqtyń jybyrlaýy jáne qurǵaq jótel jatatynyn” bile aldyq. Sonymen qatar, pollinozdyń bastapqy fazasynda adamdardyń sýyqtaǵannyń belgileri dep qate tujyrymǵa kelýi múmkin bolǵandyqtan, adam sýyqtaǵan kezde ózin álsiz seziný jáne dene temperatýrasynyń joǵarlaý belgileri de qosylatynyn umytpaýy qajet.
Maýsymdyq allergiianyń túrleri men sebepteri
“Maýsymdyq allergiianyń eń kóp taralǵan túri – shóp bezgegi, iaǵni pollinoz. Ósimdik áleminiń ishinde onyń 100-ge jýyq ókili ǵana shóp bezgegin týdyrýy múmkin. Tozańdary allergiia týdyratyn ósimdikterdiń 3 toby bar: japyraqty jáne qylqan japyraqty aǵashtar, aramshópter jáne dándi daqyldar” – dedi Gýlmira Syrgabekova.
Maýsymdyq allergiianyń negizgi sebepterine toqtalsaq, pollinoz, kóbinese, shóp tozańynan týyndaidy. Ol kóktem, jaz ailarynda ósimdikterdiń gúldep, tozań shashatyn kezeńinde paida bolyp, kúzge deiin sozylady. Bul ýaqyt aralyǵy allergikter úshin asa qaýipti kezeń bolyp sanalady.
Maýsymdyq allergiia kezeńinde ustanatyn basty qaǵidattar
Múmkindiginshe kóshege serýendeý ýaqytyn, ásirese jeldi nemese ystyq, shýaqty aýa-raiynda, azaitý óte mańyzdy. Kósheden úige kelgen saiyn qol men búkil deneni muqiiat jýý kerek. Dárigerdiń aitýy boiynsha, jýý barysynda, asa nazar aýdaratyn dene músheleriniń biri – shash, sebebi kúni boiy shashta allergiia týdyratyn tozań jinalýy múmkin.
Syrttan kelgen ýaqytta kiimde tozan izderiniń qalyp qoiatynyn umytpai, ony jii aýystyryp otyrý jón. Tańǵy 5 pen 9 saǵat aralyǵynda tozań óndirisiniń belsendiligine nazar aýdaryp, úide terezelerdiń jabyq bolýyn qadaǵalap júrý kerek.
Aǵzany maýsymdyq allergiialyq reaktsiialarǵa daiyndaý
Gúldený mezgilinen birneshe ai buryn immýndyq júieni nyǵaityp, sondai-aq deneni gelmintikalyq invaziialardyń bar-joǵyna tekserý qajet. Olar aǵzanyń allergenge sezimtaldyq jyldamdyǵyn aitarlyqtai arttyrady.
“Sonymen qatar, dieta saqtaý asa mańyzdy qadam. Mysalǵa alsaq, gúldengen aramshópterdiń (jýsan) tozańyna allergiia kelesi ónimderdi tutynǵan kezde paida bolýy múmkin: kúnbaǵys, asqabaq tuqymdary, halva, ósimdik mailary, jemis-jidekterdiń keibir túrleri, bal, maionez jáne t.b. Al gúldenetin aǵashtardyń tozańdaryna maýsymdyq allergiia bolǵan jaǵdaida – jańǵaqtyń barlyq túrlerin, aǵashtarda ósetin jemister – almurt, alma, órik, shie jáne t.b. qoldanýǵa bolmaidy. Dándi daqyldardyń tozańyna allergiia bolsa – suly jarmasy, kúrish, bidai botqasy, kofe, kakao, et jáne balyq ónimderin qabyldaýǵa shekteý qoiylýy tiis” – dep túsindirdi dáriger.
Maýsymnan keiin allergenderdiń shaǵyn dozalarymen diagnostika jáne spetsifikalyq immýnoterapiia júrgiziledi. Bul emdeý arqyly dene allergenderge beiimdelip, kelesi maýsymdy tolyq qarýly túrde qarsy alýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar, Gýlmira Syrgabekova allergiianyń órshýi kezinde dárigerdiń keńesin tolyqtai qoldanǵan jaǵdaida allergiialyq reaktsiialardyń jiiligi men qarqyndylyǵyn tómendetýge bolatynyn atap ótti.