Foto: Polisia.kz
Petropavl qalasynda internet-alaiaqtyqqa qarsy kúreste engizilgen jańa algoritm tiimdiligin dáleldedi. Bir apta ishinde politsiia men jekemenshik kúzet qyzmetkerleri zeinetkerlerdiń qarajatyn urlamaq bolǵan birneshe árekettiń aldyn alyp, jalpy somasy 7 million teńgeden astam qarajatty saqtap qaldy, dep habarlaidy Ult.kz.
Jańa tásil Soltústik Qazaqstan oblysy Politsiia departamenti basshylyǵynyń bastamasymen engizilgen. Endi qaladaǵy saýda jáne oiyn-saýyq ortalyqtarynda kezekshilik atqaratyn politsiia men kúzet qyzmetkerleri bankomat mańyndaǵy jaǵdaidy baqylap, ásirese telefon arqyly sóilesip, alańdaýly kúide aqsha aýdarýǵa tyrysyp jatqan egde jastaǵy adamdarǵa erekshe nazar aýdarady.
Alaiaqtyqtyń keń taralǵan shemalarynyń biri – «Sizdiń atyńyzǵa nesie rásimdeldi», nemese «Anashym, men jol apatyna tústim» degen jeleýmen zeinetkerlerdi qorqytyp, aqsha aýdartýǵa itermeleý. Mysaly, saýda ortalyqtarynyń birinde politsiia qyzmetkeri bankomat janyndaǵy 74 jastaǵy áieldiń qimylynan kúdik baiqap, aralasady. Zeinetkerge ózin bank qyzmetkeri retinde tanystyrǵan adam habarlasyp, atynan nesie rásimdelgenin aityp, ony toqtatý úshin aqshany «qaýipsiz» shotqa aýdarýdy talap etken. Ýaqtyly aralasýdyń arqasynda 500 myń teńge alaiaqtardyń qolyna túspei qaldy.
Dál osyndai oqiǵa 75 jastaǵy taǵy bir turǵynnyń basynan ótken. Belgisiz bireý ózin uly, keiin nemeresi retinde tanystyryp, shuǵyl aqsha kerektigin aitqan. Kúzetshi jaǵdaidy der kezinde baiqap, politsiia shaqyrǵan. Tártip saqshylary kelgenshe zeinetker bankomat arqyly aqsha aýdarýǵa árekettenip jatqan.
Úshinshi jaǵdaida egde jastaǵy erli-zaiypty azamattar 6 million teńgeden aiyrylyp qala jazdady. Olarǵa da nesie rásimdeldi degen habarlama kelip, telefon arqyly sendirilgeni sonshalyq – zeinetkerler bastapqyda tipti politsiiaǵa senbegen. Olar 1,5 million teńgeni aýdaryp úlgergenimen, politseilerdiń túsindirý jumysy nátijesinde qalǵan 4,5 million teńge aman qaldy.
Jyl basynan beri Soltústik Qazaqstan oblysynda 270-ten astam internet-alaiaqtyq deregi tirkelgen, bul óńirdegi barlyq qylmystyń tórtten birine jýyǵyn quraidy.
SQO PD bastyǵynyń birinshi orynbasary Asqar Muhametqalievtiń aitýynsha, engizilgen algoritm tiimdi nátije kórsetýde. Aldaǵy ýaqytta bul ádisti jetildirý, keńeitý jáne azamattardy qorǵaýda erekshe kózge túsken qyzmetkerlerdi yntalandyrý josparlanyp otyr.
Politsiia turǵyndarǵa eskertý jasaidy: jasy úlken týystaryńyz, kórshilerińiz nemese tanystaryńyz bankomatqa barǵanda jalǵyz bolmaýyn qadaǵalańyzdar. Olarǵa alaiaqtardyń jii qoldanatyn ádisterin túsindirip, saqtyqqa shaqyryńyzdar. Eń mańyzdysy – asyqpai, úzilis jasap, aqparatty naqtylaý úshin týystaryńyzǵa, bankke nemese birden «102» nómirine qońyraý shalý qajet.
