2020 jyly egin egý naýqany koronavirýs saldarynan kúrdeli jaǵdaida ótkeni belgili. Osyǵan qaramastan, tótenshe jaǵdai kezinde saladaǵy jumystardy sapaly ári ýaqytyly uiymdastyrý úshin tiisti sharalar qabyldandy. Bul óz kezeginde eldiń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý turǵysynda óte mańyzdy boldy.
Esterińizde bolsa, fermelerdiń egis alqaptaryna deiin kedergisiz ótýine qatysty qajetti sheshimder jasalyp, kóktemgi egis jumystaryn júrgizýdiń algoritmi daiyndaldy. Osy oraida fermerlerge janar-jaǵarmai men bólshekterdi, tuqymdy, tyńaitqyshty, ósimdikti qorǵaý zattaryn jetkizýdiń tártibi aiqyndaldy. Qabyldanǵan sharalardyń arqasynda kóktemgi egis naýqany der kezinde ótkizilgen edi.
Atap aitqanda, koronavirýs indetiniń taralýyna bailanysty, sondai-aq tótenshe jaǵdai men karantinniń engizilýine orai ishki ári syrtqy naryqta áleýmettik mańyzdaǵy azyq-túlik ónimderine suranys kúrt artty. Ishki naryqqa ónimdi turaqty jetkizý men halyqty azyq-túlikpen qamtamasyz etý maqsatynda Aýyl sharýashylyǵy ministrligi el aýmaǵynan keibir taýarlardy shyǵarýǵa ýaqytsha shekteýler engizdi. Osy oraida áleýmettik mańyzdaǵy azyq-túlik ónimderiniń Qazaqstan aýmaǵynda tapshylyǵyn boldyrmaý úshin tiisti sheshimder jasaldy.
Aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń egis alqaptaryn ártaraptandyrý boiynsha jumystar jalǵasýda. Bul rette importty almastyrý men tiimdiligi joǵary daqyldar alqaptaryn arttyrýǵa ekpin qoiylǵan.
QR Strategiialyq josparlaý jáne reformalar agenttigi Ulttyq statistika biýrosy málimetterine qaraǵanda, 2020 jyly egis alqaptarynyń jalpy kólemi 22,7 mln gektardy qurap, bul kórsetkish 2019 jylmen salystyrǵanda 439,2 myń gektarǵa artyq boldy.
Qabyldanǵan sharalardyń arqasynda daqyldar alqaptaryn arttyrýǵa, onyń ishinde tiimdiligi joǵary daqyldardyń egisterin kóbeitýge múmkin boldy.
Aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerdi arzandatylǵan dizel otynymen qamtamasyz etý boiynsha Memleket basshysynyń tapsyrmasyn júzege asyrý aiasynda aqpan-qarasha aralyǵynda 792 myń tonna dizel otyny bólindi. Energetika ministrligimen kelisimge sáikes, kóktemgi egis jumystary men men kúzgi egin orý naýqanyna munai óńdeý zaýyttarymen arada tiisti baǵa bekitildi. Aita keteiik, astyqty keptirýge qosymsha 47 myń tonna dizel otyny bólindi.
Daǵdarys pen pandemiia saldarynan ónimdi ótkizý problemasyna qaramastan, memlekettik qoldaý qadamdarynyń arqasynda 2020 jyly ósimdik sharýashylyǵy ónimderin óńdeýge arnalǵan jańa zaýyttar paidalanýǵa berildi. Osy oraida byltyr mamyr aiynda Almaty oblysynda táýligine 500 tonna maily daqyl óńdeitin «Jetisý-Majiko» zaýyty jumysyn bastady.
Al Qyzylorda oblysynda «Qarabýra Ata» ShQ-nyń qýattylyǵy táýligine 60 tonna kúrish óńdeitin zaýyty tapsyryldy. Túrkistan oblysynda jemis konservileý zaýyty paidalanýǵa berildi. 2020 jylǵy qyrkúiekte «Rahat» AQ Shymkentte óndirisin keńeitip, jańa jelini iske qosty. Jambyl oblysynda «Sáýle» konditerlik fabrikasy JShS óziniń óndirisin nyǵaityp, ónim kólemin arttyrdy.
«Otandyq kásiporyndar ishki qajettilikti tiisti deńgeide qamtamasyz ete almai júrgen taýarlarǵa qatysty importty almastyrý jumystary júrgizilip jatyr. Ótken jyly 1800 gektar alqapty qamtyǵan alma baqtaryn otyrǵyzý iske asyryldy. Osy oraida tyńaitqyshty, tiisti materialdardy, sýarýǵa arnalǵan sýdy, tehnikany sýbsidiialaý jolymen baǵbandarǵa qoldaý kórsetilip keledi», - delingen ministrlik málimetinde.
Tuqym sharýashylyǵyn sýbsidiialaý tetigin jetildirýdiń arqasynda sapasy tómen tuqymdy paidalaný úlesi 2019 jylmen salystyrǵanda byltyr 224,3 myń tonnadan 181 myń tonnaǵa deiin nemese 1,2 esege tómendedi.
Munymen qosa, kóktemgi egis jumystaryn sapaly ári ýaqytyly ótkizý úshin, sondai-aq turaqty ónimdi alý maqsatynda 369 aýyl sharýashylyǵy týaryn óndirýshiden 24,55 mlrd teńgege ónimdi forvardtyq satyp alý júrgizildi.
516,9 myń tonna aýyl sharýashylyǵy ónimin satyp alý qarjylandyryldy. Onyń ishinde: bidai - 453,4 myń tonna, arpa – 53,2 myń tonna, kúnbaǵys – 10 myń tonna, qaraqumyq – 300 tonna.
