Din degen bir aýyz sózdiń maǵynasyn – qulshylyq qylý degen sózben túsindirýge bolatyn shyǵar. Rasynda da dinniń termin retindegi maǵynasy, Jaratýshy tarapynan jiberilgen pendeniń ómir súrýin retteitin, adamzat balasyna amanat retinde berilgen asa kúrdeli jan dúniesiniń tiregi, zańdylyǵy, bes kún jalǵannyń synaǵynan súrinbei Alla ózi ýáde etken máńgilik jumaqqa týra jeteleitin jol dep te túsinýge bolady.
Alaida osy jumaqqa barar joldy qan men soǵystyń arasynan izdep júrgen qandastarymyz da az emes. Solardyń bir bóligi elimizdegi beibit ómirden qashyp, Siriia asyp, boraǵan oqtyń ortasynda júr. Búgingi tańda islam dininiń atyn jamylǵan qany buzyq DAISh toby álemdi ábigerge salyp otyr.
DAISh sodyrlary jasap júrgen adam aitsa sengisiz azǵyndyq áreketterine qarap, islam ǵulamalary bulardy zamanynda paiǵambarymyz Muhammed (s.ǵ.s.) aityp ketken naǵyz adasýshy haýarijder tobyna da jatqyzady. Sebebi, bulardyń is-áreketteri, kiimderi, ózgelerden ózgeshelenýi, kisiniń naqaqtan-naqaq qanyn tógýi, eshbir shariǵat talaptaryna sai kelmeitin sheshimder shyǵarýy, bári-bári kezinde paiǵambardyń haýarijder týraly aitqan sipattarymen sáikes keledi. Sonymen qatar, bulardyń aralarynda kópshilikke tanymal, islam álemi moiyndaǵan, din atynan pátýa bere-tuǵyn bir de bir ǵalym ne tulǵa joq.
Sonda haýarij degenimiz kimder deisiz ǵoi? Bul «Haýaridj» arab sózi – qarsy shyǵý, bólinip shyǵý degen maǵynalardy beredi. El men eldiń, din men dinniń arasyna ot salyp, beibit kúnde búlik shyǵaryp júretinder. Olar musylman memleketiniń úshinshi halifasy Osman ibn Affandy saraiynda Quran oqyp otyrǵan jerde óltirgen. Keiin olar tórtinshi halifa, paiǵambardyń kúieý balasy Áli ibn Ábý Talibti de óltiredi. Paiǵambar haýarijder týrasynda: «Olar jaratylystyń eń jamany» dep aitqan (Múslimniń riýaiaty).
Bul bir elderdiń, saiasi toptardyń qoldan jasap otyrǵan oiyny degenniń ózinde, Allanyń eń asyl dini, sońǵy dini islamnyń atynan aitarlyqtai kir keltirýde. Osylardyń salǵan ylańynan islamofobiia uǵymy paida boldy. Musylmandaǵa degen teris túsinik qalyptasty.
Keshe ǵana namazǵa jyǵylyp, áli de bolsa bes ýaqyt namazyn tolyq oqyp úirenbegen jastardyń aiaq astynan oiy buzylyp, jumaqqa jetýdiń jalǵyz jolyn Siriiadan izeitini tań qaldyrady. Ózine magnittei tartyp turatyn bul netken tylsym kúsh?! Mundaǵy eń birinshi qatelik, bilimsizdik deidi imamdar. Sebebi, dinge endi moiyn burǵan árbir jas eń alǵashqy bilimdi internetten izdeidi. Al ol jerde adasqan aǵymdardyń túrli tuzaǵy bar. Ol tuzaqtarǵa túsip qalmas úshin, aldymen meshit imamdarynan, medresse ustazdarynan ózi bilgisi kelgen suraqtaryn surap, aqidasyn durystap bekitip alý kerek. Osyndai bilimsizdik pen ermeliktiń saldarynan Siriia asqan qanshama qandasymyz qantógistiń arasynda jazyqsyz japa shekti. Áli qanshasy otanyna orala almai opyq jep otyr. Olardyń arasynda qazagóz qyzdarymyz da, býyny qatpaǵan balalarymyz da bar.
Biylǵy jyl basynan bastap, Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezidenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń arnaiy tapsyrmasy boiynsha elimizden Siriiadaǵy soǵys aimaǵyna ketken otandastarymyzdy Qazaqstanǵa qaita qaitarylý jumystary qolǵa alyndy. Bul baǵyttaǵy jumystar arnaiy «Jýsan» operatsiiasy barysynda júzege asyrylyp keledi.
Qazaqstan Siriia aimaǵyndaǵy qaqtyǵysty toqtatý men elde turaqtylyq ornatý baǵytynda birshama jumystar jasap keledi. Onyń bir dáleli retinde elimizde eki jyl ishinde Astana protsesiniń 11 raýndy ótkizilgendigin aitýǵa bolady. Osy kelissózderdiń nátijesinde Siriianyń kóptegen aimaǵynda tynyshtyq ornap, soǵys oty óshirildi.
Al sol eldegi otandastarymyzdy elge qaitarý operatsiia tolyǵymen gýmanitarlyq sarynda ótkenin aitady SIM ókilderi. Bul operatsiianyń uiymdastyrýy men sátti aiaqtalýyna elimizdiń birneshe memlekettik organdaroy men halyqaralyq uiymdar atsalysqan.
«Jaqynda Siriiadaǵy shielenis aimaǵynan 47 qazaqstandyqty alyp keldik. Olardyń arasynda 30 bala bar, ákeleri soǵysta mert bolǵan, analary qorǵaýsyz qalǵan. Siriiadaǵy adamdardy biz memleket retinde kómek órsetip, bizge dostyq qarym qatynasy bar elderdiń kómegimen Qazaqstan ushaǵymen elge alyp keldik. Qazaqstan óz azamattaryn qai jerde júrse de qoldaityndyǵyn kórsetip otyrmyz. Elimizdiń qaýipsizdigin, bereke birligin, tutastyǵyn qamtamasyz etý eldiń mindeti. Sondyqtan qaqtyǵys aimaǵynda eriksiz júrgen azamattardy, ásirese balalardy elge qaitarýdy biz jalǵastyra beremiz», - dedi Elbasy.
Araǵa kóp ýaqyt salmai Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasymen «Jýsan - 2» operatsiiasy júzege asyryldy. Bul joly Siriiadan 231 otandasymyz qaitaryldy. Aýqymy boiynsha buryn-sońdy bolmaǵan arnaiy operatsiia nátijesinde Siriiadan 59 áiel men 156 bala evakýatsiialandy.
«Meniń tapsyrmam boiynsha 7 jáne 9 mamyr kúnderi Siriiadan 231 Qazaqstan azamaty elge jetkizildi, onyń 156-sy balalar, deni mektep jasyna deiingiler, sonyń ishinde 18-i – jetim balalar. Bul aýqymdy gýmanitarlyq aktsiia – Tuńǵysh Prezident – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tapsyrmasymen biyl qańtar aiynda júrgizilgen «Jýsan» operatsiiasynyń jalǵasy boldy. Qazaqstan terrorizmmen kúres júrgizý, sondai-aq qiyn jaǵdaida qalǵan azamattaryna qol ushyn sozý mindettemelerinen bas tartpaidy. Gýmanitarlyq aktsiia jalǵasa beredi. Biz óz azamattarymyzdyń taǵdyryna eshqashan bei-jai qaramaimyz.
Atalǵan gýmanitarlyq operatsiiaǵa qatysqan Syrtqy ister ministrliginiń, Ulttyq qaýipsizdik komitetiniń jáne basqa da memlekettik organdardyń qyzmetkerlerine jáne sheteldik seriktesterge alǵysymdy bildiremin, - dedi memleket basshysy.
Keterde Qazaqstandy «kápirlerdiń mekeni» dep ketken otandastarymyz, Siriiadaǵy ádiletsizdikter men DAISh-tyń dinnen alshaq ekendikterin aitýda. Qazaqta «otpen oinama, kúiesiń» degen jaqsy támsil sóz bar. Soǵysty jánnatqa kirýdiń esigi dep túsinýdiń ózi otpen oinaý emei, nemene. Bul otandastarymyz da bilimsizdikterinen adasqan aǵymnyń jetegine erip, «kúiip qalǵandar». «Adasqannyń aiyby joq, qaita úiirin tapqan soń» degen ustanymmen ómir súretin bizdiń ult úshin árbir qandasynyń ómiri qymbat. Degenmen, dinniń qyldan názik, qylyshtan ótkir ekenin árbirimiz bilsek eken.