Elimiz Ulttyq valiýta kúnin atap ótip jatqan kezde men alǵash ret ózimizdiń banknotymyz – teńgeni kórgen jáne qolymda ustaǵan sátimdi eriksiz eske túsiremin. Shynymdy aitsam, ol kezde teńge biz úshin tek satyp alýshy men satýshy arasyndaǵy aiyrbas quraly ǵana emes, sonymen birge táýelsizdiktiń, memlekettiliktiń óte mańyzdy elementi, tipti múlde jańa qazaqstandyq dúnietanymdy qalyptastyrý quraly bolady dep oilaǵan emespin. Alǵashqy banknottardyń túp-tórkini Angliiadan bolatyn, biraq búginde ózimiz qoldanyp júrgender – tolyqtai ózimizdiki, qazaqstandyq.
Qazaqstannyń tarihynda kóptegen dańqty better bar, qazir men solardyń biri – Nursultan Nazarbaev Semei iadrolyq poligonyn japqan 1990 jyldyń 29 tamyzyn eske túsirgim keledi. Ol kezde áli de Qazaq KSR-i bolatyn, biraq men qazir bizdiń Prezidentimizdiń sol kezde qabyldaǵan sheshimi Táýelsizdigimizdiń habarshysy bolǵanyn, onyń bizdiń Kóshbasshymyzdyń jáne elimizdiń qandai bolýy múmkin ekenin kórsetkenin túsinip otyrmyn.
Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵyna arnalǵan banknotta Tuńǵysh Prezident portretiniń beinelenýi – búkil Qazaqstan halqynyń Nursultan Ábishulynyń óz eli úshin jáne otandastary úshin jasaǵan barlyq jaqsylyqtaryn jaqsy túsinetindiginiń jáne óte joǵary baǵalaityndyǵynyń belgisi. Men jańa banknotty qanaǵattanýshylyq sezimmen qarap shyqtym. Dizainy óte tamasha, birneshe eselengen qorǵanysh júiesi bar. Ol Qazaqstan qoǵamynyń burynǵydan beter toptasýyna jáne birigýine jaǵdai jasaityn bolady dep oilaimyn.
Táýelsizdiktiń tól teńgesinde Tuńǵysh Prezidentimizdiń tulǵasy bederlenýi – tarihi oqiǵa. Otandastarymyzdyń ortaq qýanyshy. El mereii eselep ósken 25 jyl ishinde qol jetken tabystar osynyń aiǵaǵy.
Álem memleketteriniń tarihynda kóshbasshylardy ulttyq valiýtada beineleý dástúri bar. Nelson Mandela, Mustafa Kemal Atatúrik, Li Kýan Iu, Ýinston Cherchil siiaqty tańdaýly tulǵalar tobynan bizdiń Elbasymyzdy kórý zor qýanysh.
Anatolii BAShMAKOV,
L.N.Gýmilev atyndaǵy EUÝ-dyń Qazaqstan halqy Assambleiasy kafedrasynyń meńgerýshisi
Jetistikterimiz – Elbasynyń eren eńbeginiń nátijesi
Bizdiń elimiz airyqsha tarihi oqiǵanyń – Táýelsizdiktiń jiyrma bes jyldyǵynyń qarsańynda tur. Qazaqstan sekildi jas respýblika úshin bul – óte mańyzdy kún. Bizdiń Konstitýtsiiamyz, egemendigimizdi alǵannan keiin shegendelgen shekaramyz, kók Týymyz, eńseli Eltańbamyz jáne asqaq Ánuranymyz, sodan keiin, bizdiń ulttyq valiýtamyz – teńge – derbestigimizdiń tól nyshandary bolyp tabylady. Osydan jiyrma úsh jyl buryn Memleket basshysy óziniń Jarlyǵymen ulttyq valiýtamyzdyń shyqqanyn jáne onyń ainalymǵa engenin jariialady. Mine, sol kezde elimizdiń taǵy bir mańyzdy irgetasy qalandy.
Qýanyshtysy sol, biz Táýelsizdik merekesi qarsańyndaǵy Ulttyq valiýta kúninde Tuńǵysh Prezidenttiń sýreti men memleketimizdiń simvoly beinelengen on myń teńgelik banknotty shyǵardyq. Ár eldiń memlekettiginiń qalyptasýyna, damýyna orasan kúsh jumsaǵan kórnekti tulǵalardyń sýretteri tól kýpiýralaryna basylýy álemdik tájiribede ilgeriden bar úrdis.
Osy ýaqytqa deiingi qazaqstandyq teńgelerde bizdiń uly filosoftarymyzdyń, tarihtaǵy bileýshilerimizdiń, biregei mýzykanttarymyzdyń beinesi bolǵany eldiń esinde. Endi bul qatarǵa Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezidenti qosyldy. Muny barsha halyqtyń, qoǵamnyń Elbasynyń egemendigimizdi qalyptastyrýdaǵy airyqsha rólin, qaryshtap damýymyzdaǵy baǵa jetpes eńbegin tanýy jáne baǵalaýy dep bilemin. Sondyqtan mundai eskertkish banknottyń paida bolýyn mańyzdy oqiǵalar sanatyna qosýymyz kerek. Bul budan ári damýǵa umtylýymyzdyń jáne ótip bara jatqan jyldyń sátti simvoly bolyp qalary sózsiz.
Abylai MYRZAHMETOV,
«Atameken» ulttyq kásipkerler palatasynyń basqarma tóraǵasy
Tabystarymyzdy jarqyrata kórsete bileiik
1993 jyly Óskemen qalasynda diviziia komandiri bolyp júrgenmin. Birde bizden aqsha tielgen vagondardan jańa ulttyq valiýtamyzdy túsirýdi surady. Bul qýanysh áli esimde. Óitkeni, biz ártúrli salada – birimiz general, birimiz muǵalim, birimiz dánekerleýshi bolyp qyzmet atqaryp, jumys istesek te, barlyǵymyzdy bir nárse ǵana biriktiredi, ol – patriotizm. Biz – patriotpyz.
Patriot degenimiz – Otanyn sheksiz súietin, oǵan barlyq kúsh-jigerin jumsaityn, sonyń jolynda erlik jasaityn adam. Al men ózimdi Qazaqstanda turatyndyǵym úshin baqytty sezinemin. 1985 jylǵa deiin Rostov oblysy Novoshahtinsk qalasynda turǵan qarapaiym kenshiniń uly bolǵanymdy maqtan tutamyn. Sodan keiin Qazaqstan Respýblikasy Qarýly Kúshteri Ortalyq áskeri okrýginiń qolbasshysy bolyp, «Astana» óńirlik áskerleri qolbasshylyǵynda qyzmet ettim. Astana qalasynda uiymdastyrylǵan alǵashqy paradty júrgizý men úshin úlken qurmet boldy.
Biz Prezidentimiz úshin jáne elimizdiń igiligi úshin adal qyzmet etýge árqashan daiynbyz. Al Qazaqstan Kóshbasshysy sýrettelgen jańa estelik banknot elimizdiń jiyrma bes jyl boiǵy qadamdary men jetistikteriniń zańdy jalǵasy jáne nátijesi bolyp tabylady.
Vladimir ShATsKOV,
armiia generaly, Qorǵanys ministrligi «Áskeri-tehnikalyq mektebi» RMQK bas direktory
"Egemen Qazaqstan" gazeti