Belgili abaitanýshy, filologiia ǵylymdarynyń kandidaty Omar Jálel Taraz mektebindegi shýly dárisine qatysty túsinikteme berdi, dep habarlaidy Sputnik Qazaqstan.
"Eger marker jazbasa, óziniń jaratylys maqsatyna jaýap bermese, biz ony "aty bar eken de, zaty joq eken ǵoi" dep, laqtyryp jiberemiz. Sol siiaqty kez kelgen jaratylys iesi óz atyna, zatyna sai bolýy tiis. Iaǵni, Alla Taǵala seni ul etip jaratty ma, onda sen mal tabýyń kerek, qyz bolsań, turmysqa shyǵyp, ana atanýyń kerek. Mine, men osyndai mysal keltirgen edim. Muny endi olar burmalap, "qyz balany marker siiaqty jazyp-jazyp, laqtyryp tastaý kerek eken" dep basqasha berip jatyr. Bul - meniń sózimdi burmalaý", - dedi Jálel Sputnik Qazaqstan tilshisine bergen suhbatynda.
Abaitanýshy qyz balanyń bilim alǵanyn qos qoldap qoldaidy. Tek oǵan qazaqtyń uly oishyly Máshhúr Júsip Kópeiuly aitqan "zárý bilim" berý kerek dep sanaidy.
"Zárý bilim bes bólikten turady. Aqyldy, janyńdy, imandy, maldy jáne balany saqtaý týraly bilim. Iaǵni kúieýiniń tapqan bir malyn eki etý jáne bala tárbiesi. Qyz bala osy bes salada bilim alýy kerek. Qyz bala zárý bilim alsa, perishtelik sipatqa ótedi jáne kúieýin de jaqsy kútedi deidi", - dep túsindirdi ol.
Jáleldiń aitýynsha, qazirgi kezde otbasylarda berilip jatqan tárbie múlde basqa arnada damyp jatyr.
"Qyz muraty – ketý" degendi biz umyttyq. Sonyń saldarynan qazir bizdiń qyzdarymyz "meniń muratym – oqý" dep uǵady. Sol sebepti qazir qazaqtyń qyzdary oqý qýyp, turmysqa shyqpai jatyr. Sonyń kesiri bizdiń demografiiaǵa keri áser etip, halyqtyń sany óspei jatyr. Men "uldyń muraty – elge qyzmet etý, al qyzdyń muraty – erge qyzmet etý" dep aittym. Osy qarapaiym qaǵidany qabyldai almai otyr. Nege biz erge qyzmet etýimiz kerek, biz birden tikelei elge qyzmet etkimiz keledi deidi. Al men olarǵa aitamyn: "ainalaiyndar-aý, sender kúieýge shyǵyp, sol erlerińdi baptap, bala týyp, búkil bilimińdi otbasyńa jumsasańdar, senderdiń erleriń alańsyz elge qyzmet etedi" dep. Sonda ǵana biz garmoniiaǵa kelemiz. Onyń nesi jaman?", - deidi Jálel.
Aitýynsha, onyń aitqandaryn qazaqsha oqyǵan qyzdar júz paiyz qoldap otyr, óitkeni olar úiinde qazaqsha tárbie alǵan. Muny qabyldamai jatqandar – oryssha oqyǵan qyzdar.
"Bul jerde másele mende emes, másele – ulttyq dúnietanym men keńestik dúnietanymnyń, batystyq dúnietanymnyń shaiqasy. Bul - meniń pozitsiiam emes, qazaqtyń pozitsiiasy. Men Máshhúr Júsip Kópeiulynyń, Abaidyń, Syrym Datulynyń sózin aityp otyrmyn. Bul jerde meniń bir sózim joq. "Qyz muraty – ketý" degen Syrym Datulyn sotqa berińizder endi!?", - dep ashýlandy abaitanýshy.
Keibir jeli qoldanýshylary "mundai adamdardy dáris oqýǵa mektepterge kirgizbeý kerek" degen de usynys aitqan edi.
"Onda jalpy qazaq tiline tyiym salý kerek. Qazaq ekenimizden bas tartýymyz kerek. Bárimiz tolyqtai batysqa elikteiik. Bas tartaiyq onda qazaqtyqtan múldem", - dep ashyndy ol.
Buǵan deiin Omar Jáleldiń Tarazdaǵy ziiatkerlik mektepte oqyǵan dárisi oqýshylardyń ashýyna tigenin habarlaǵan edik. Abaitanýshy dáris kezinde qyzdardy keýip qalatyn markerge teńegen. Ol "qyzdardyń muraty – bilim alyp, akademik ataný emes, akademikterdi dúniege ákelip, tárbieleý" ekenin aitqan.
