بەلگٸلٸ ابايتانۋشى, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ومار جەلەل تاراز مەكتەبٸندەگٸ شۋلى دەرٸسٸنە قاتىستى تٷسٸنٸكتەمە بەردٸ, دەپ حابارلايدى Sputnik قازاقستان.
"ەگەر ماركەر جازباسا, ٶزٸنٸڭ جاراتىلىس ماقساتىنا جاۋاپ بەرمەسە, بٸز ونى "اتى بار ەكەن دە, زاتى جوق ەكەن عوي" دەپ, لاقتىرىپ جٸبەرەمٸز. سول سيياقتى كەز كەلگەن جاراتىلىس يەسٸ ٶز اتىنا, زاتىنا ساي بولۋى تيٸس. ياعني, اللا تاعالا سەنٸ ۇل ەتٸپ جاراتتى ما, وندا سەن مال تابۋىڭ كەرەك, قىز بولساڭ, تۇرمىسقا شىعىپ, انا اتانۋىڭ كەرەك. مٸنە, مەن وسىنداي مىسال كەلتٸرگەن ەدٸم. مۇنى ەندٸ ولار بۇرمالاپ, "قىز بالانى ماركەر سيياقتى جازىپ-جازىپ, لاقتىرىپ تاستاۋ كەرەك ەكەن" دەپ باسقاشا بەرٸپ جاتىر. بۇل - مەنٸڭ سٶزٸمدٸ بۇرمالاۋ", - دەدٸ جەلەل Sputnik قازاقستان تٸلشٸسٸنە بەرگەن سۇحباتىندا.
ابايتانۋشى قىز بالانىڭ بٸلٸم العانىن قوس قولداپ قولدايدى. تەك وعان قازاقتىڭ ۇلى ويشىلى مەشھٷر جٷسٸپ كٶپەيۇلى ايتقان "زەرۋ بٸلٸم" بەرۋ كەرەك دەپ سانايدى.
"زەرۋ بٸلٸم بەس بٶلٸكتەن تۇرادى. اقىلدى, جانىڭدى, يماندى, مالدى جەنە بالانى ساقتاۋ تۋرالى بٸلٸم. ياعني كٷيەۋٸنٸڭ تاپقان بٸر مالىن ەكٸ ەتۋ جەنە بالا تەربيەسٸ. قىز بالا وسى بەس سالادا بٸلٸم الۋى كەرەك. قىز بالا زەرۋ بٸلٸم السا, پەرٸشتەلٸك سيپاتقا ٶتەدٸ جەنە كٷيەۋٸن دە جاقسى كٷتەدٸ دەيدٸ", - دەپ تٷسٸندٸردٸ ول.
جەلەلدٸڭ ايتۋىنشا, قازٸرگٸ كەزدە وتباسىلاردا بەرٸلٸپ جاتقان تەربيە مٷلدە باسقا ارنادا دامىپ جاتىر.
"قىز مۇراتى – كەتۋ" دەگەندٸ بٸز ۇمىتتىق. سونىڭ سالدارىنان قازٸر بٸزدٸڭ قىزدارىمىز "مەنٸڭ مۇراتىم – وقۋ" دەپ ۇعادى. سول سەبەپتٸ قازٸر قازاقتىڭ قىزدارى وقۋ قۋىپ, تۇرمىسقا شىقپاي جاتىر. سونىڭ كەسٸرٸ بٸزدٸڭ دەموگرافيياعا كەرٸ ەسەر ەتٸپ, حالىقتىڭ سانى ٶسپەي جاتىر. مەن "ۇلدىڭ مۇراتى – ەلگە قىزمەت ەتۋ, ال قىزدىڭ مۇراتى – ەرگە قىزمەت ەتۋ" دەپ ايتتىم. وسى قاراپايىم قاعيدانى قابىلداي الماي وتىر. نەگە بٸز ەرگە قىزمەت ەتۋٸمٸز كەرەك, بٸز بٸردەن تٸكەلەي ەلگە قىزمەت ەتكٸمٸز كەلەدٸ دەيدٸ. ال مەن ولارعا ايتامىن: "اينالايىندار-اۋ, سەندەر كٷيەۋگە شىعىپ, سول ەرلەرٸڭدٸ باپتاپ, بالا تۋىپ, بٷكٸل بٸلٸمٸڭدٸ وتباسىڭا جۇمساساڭدار, سەندەردٸڭ ەرلەرٸڭ الاڭسىز ەلگە قىزمەت ەتەدٸ" دەپ. سوندا عانا بٸز گارمونيياعا كەلەمٸز. ونىڭ نەسٸ جامان?", - دەيدٸ جەلەل.
ايتۋىنشا, ونىڭ ايتقاندارىن قازاقشا وقىعان قىزدار جٷز پايىز قولداپ وتىر, ٶيتكەنٸ ولار ٷيٸندە قازاقشا تەربيە العان. مۇنى قابىلداماي جاتقاندار – ورىسشا وقىعان قىزدار.
"بۇل جەردە مەسەلە مەندە ەمەس, مەسەلە – ۇلتتىق دٷنيەتانىم مەن كەڭەستٸك دٷنيەتانىمنىڭ, باتىستىق دٷنيەتانىمنىڭ شايقاسى. بۇل - مەنٸڭ پوزيتسييام ەمەس, قازاقتىڭ پوزيتسيياسى. مەن مەشھٷر جٷسٸپ كٶپەيۇلىنىڭ, ابايدىڭ, سىرىم داتۇلىنىڭ سٶزٸن ايتىپ وتىرمىن. بۇل جەردە مەنٸڭ بٸر سٶزٸم جوق. "قىز مۇراتى – كەتۋ" دەگەن سىرىم داتۇلىن سوتقا بەرٸڭٸزدەر ەندٸ!?", - دەپ اشۋلاندى ابايتانۋشى.
كەيبٸر جەلٸ قولدانۋشىلارى "مۇنداي ادامداردى دەرٸس وقۋعا مەكتەپتەرگە كٸرگٸزبەۋ كەرەك" دەگەن دە ۇسىنىس ايتقان ەدٸ.
"وندا جالپى قازاق تٸلٸنە تىيىم سالۋ كەرەك. قازاق ەكەنٸمٸزدەن باس تارتۋىمىز كەرەك. بەرٸمٸز تولىقتاي باتىسقا ەلٸكتەيٸك. باس تارتايىق وندا قازاقتىقتان مٷلدەم", - دەپ اشىندى ول.
بۇعان دەيٸن ومار جەلەلدٸڭ تارازداعى زيياتكەرلٸك مەكتەپتە وقىعان دەرٸسٸ وقۋشىلاردىڭ اشۋىنا تيگەنٸن حابارلاعان ەدٸك. ابايتانۋشى دەرٸس كەزٸندە قىزداردى كەۋٸپ قالاتىن ماركەرگە تەڭەگەن. ول "قىزداردىڭ مۇراتى – بٸلٸم الىپ, اكادەميك اتانۋ ەمەس, اكادەميكتەردٸ دٷنيەگە ەكەلٸپ, تەربيەلەۋ" ەكەنٸن ايتقان.
