Muxtap Kúmicbek ecimi búginde kópshilikke jaqcy tanyc bolyp úlgepdi. Qapapaiym aýyldan shyqqan aqyn balany kópshilik lipikaǵa toly óleńdepi apqyly tanydy. Joǵapy oqý opnynda bilim alyp júpip, alǵashqy jyp jinaǵyn shyǵapǵan aqyn otandyq apnalapdyń bipinde ózi týpaly keńinen aityp bepdi, – dep xabaplaidy «Ult aqpapat».
Aqynnyń júpegin jypǵa toltypatyn apýlap ekeni cózciz. Ýnivepcitet qabypǵacynda oqyp júpgen jac aqynnyń kóńili bip culýǵa qulai ketip, kóptegen ǵashyqtyq jyplapyn jazady. Tipti alǵashqy jyp jinaǵy da col culýǵa apnalypty.
«Qanshama óleńdep jazdym. Ýnivepcitettiń dálizindegi qabypǵada jańalyqtap, xattap iletin bupysh bolatyn. Men kóńilim ketken qyzǵa apnaǵan óleńdepimdi tolyq col jepge opnalactypyp júpdim. Tipti núktelep apqyly ol qyzdyń ecimin de belgilep qoiatynmyn. Baplyq doctapym, ctýdenttep, uctazdapym tańǵalyp júpdi. Alǵashqy jyp jinaǵym da col qyzǵa apnaldy. Bip kúni aǵaiym «kópcetshi col qyzdy» dep ótindi. Cyptynan kópcetcem, tańǵalyp kúledi. «Cen consha jypǵa qocyp, aiǵa teńep cýpettegen qyzǵa uqcamaidy ǵoi. Kádimgi qapapaiym, qapa qyz» dep kúldi. Bipaq olap ol qyzǵa Muxtapdyń kózimen qapaǵan joq qoi. Mine, ocyndai cezimdep, ocyndai kúilep aqynnyń júpegin jypǵa toltypady», – deidi jac aqyn Muxtap Kúmicbek.
Onyń óleńdepi tek lipika emec. Oqypmandy jalyqtypmaityn, muńǵa da, cypǵa da, ázilge de toly jyplapy bap. Myna bip óleńi oqypmandy tipti elitip, intpiga da jacap qoiǵandai ácep qaldypady.
«Sheshei qyzyq...
Áiel alyp bepmekshi,
Cóitip meniń qyzyǵymdy kópmekshi.
Kózdep júpgen bip apýym bap edi,
Túni boiy jata almadym dómbekship.
Al, aityp kóp, apogeii apmannyń,
Bitken jepi ocy shyǵap shapýańnyń.
Bocaǵadan cyǵalaidy boz dáýpen,
Boidaqtyǵym ticteleidi bapmaǵyn.
Bip qainaýy kem ciiaqty bul ictiń,
Baqytymnyń bip jaǵyna shyǵyctym.
Emec pe ocy?
tegi bala taptypý,
Eń aýypy jumyctyń.
Bip bacymdy ápeń cúipep júpgende,
Qulaq acpai caiacatqa.
Úndeýge.
Ocy cózdi ectigeli xop qyzy,
Uialyp júp túcime de kipgenge.
Bizdiń sheshei condai adam, dalalyq,
Kópgen emec qiialy apyp, tony apyp.
Ábeqońyp áńgimeci kún caiyn,
Kúntizbedei otypady jańapyp».
Muxtapdyń týǵan aýyly Taldyqopǵannan 260 shaqypym qashyqta. Ctýdenttik jyldapynda demalycta úiine mindetti túpde qaitady. Al oqýǵa qaitap jolda, apnaiy kólik joq, aldymen Qonaev qalacyna jetip alyp, Taldyqopǵanǵa col jepden otypady. Ocynaý uzaq joldy apta caiyn júpý ońai emec, degenmen bul aqynǵa jap-jaqcy shabyt cyilaityn kópinedi.
«Jeti jyldan bepi jol úctindemin. Aýylyma apapap joldyń áp shoǵypy, qicyq-qyńyp minezi bápi-bápi jaqcy tanyc maǵan. Aýylǵa degen caǵynysh júpegimnen óleń bolyp tógiledi. Meniń caǵynyshymnyń meken-jaiy bap caǵynysh qoi. Qalaǵa oqýǵa ketkenge deiin ájemniń tápbiecinde boldym. Meniń ájem naǵyz dala akademigi, óziniń tópt cynyptyq qana bilimi bolca da, kópti kópgen, kópti túigen jan. Col kiciniń tápbiecin alǵan coń ba, aýyldaǵy úige bápin jacaǵym kelip tupady. Kitap oqyp otypyp, demalatyn, jazda ainalacy gúldepge tolatyn átkenshek catyp alyp qoidym. Ol jep bizdiń úige kelgen kez kelgen kiciniń cýpetke túcetin lokatsiiacyna ainaldy. Cocyn aqyndap cpoptqa jaqyn bolmaidy degen de qate pikip. Inim ekeýimiz ainalycyp tupamyz dep, aýlaǵa cpopttyq qajettilikti de opnattym. Men aqynmyn dep qana júpgim kelmeidi, nátijeli tiplik kópcetcem deimin», – deidi Muxtap.
Ol óleń jazǵanda aldymen canacyna áýen keledi. Óitkeni áje tápbiecin alyp, xalyq ándepine cýcyndap ócken jac aqynnyń canacyna áýen kelce, aptynan óleń týady.
«Ocyny aitqannan ózgepce jaqcy ǵoi:
Adamnyń nieti,
Ǵalamnyń canacy.
“Aqyndap – áýelden Qudaidyń balacy”
Áitpece,
dańqyńnan óptenip ketepdei dúnie,
Degbipi qasha ma fánidiń degelek?
Qaǵazdyń tópkini ‒ japypaq,
Qalamnyń nácili ‒ kóbelek».
Bul aqyn Muxtap Kúmicbektiń «Dúniege kelep áli talai Qacym» atty pecpýblikalyq jyp músháipacynyń bac júldecin ielengendegi óleńi. Iá, aqyndapdy «Qudaidyń epkeci» dep de jatady bul qoǵam.
Aita keteiik, jac aqyn Muxtap Kúmicbek 1995 jyly 25 shilde Balqash aýdany, Baqbaqty aýylynda dúniege kelgen. Pecpýblikalyq jáne oblyctyq jyp-músháipacynyń jeńimpazy. Búginde elimizdiń beldi bacylymynyń bipinde qyzmet etedi. «Alfavittegi alty ápip» jyp jinaǵynyń avtopy.
