Ońtústik Qazaqstanda arheologtar eki jarym myń jyl burynǵy adamdardyń qonysyn anyqtady.
Tabylǵan jádiger tarihta eń az zerttelgen Qańly mádenietine qarasty deidi olar. Munda temir oraqtan bastap, 25 ǵasyr burynǵy adamdardyń qoldanǵan ydystary men qarýlaryna deiin kórýge bolady. Endi osy buiymdar arqyly Qańly memleketiniń tarihyn anaǵurlym túsinýge múmkindik paida boldy.
Ógem ózeniniń boiyndaǵy kóne qalashyq Úsh Bas tóbe ornyn úsh aptadan beri qazyp jatqan arheologtardyń qýanyshynda shek joq. Olar kemi 2-2,5 myń jyldyq tarihy bar Qańly dáýiriniń qonysyn taptyq dep otyr. Jerden nebári bir metr tereńdikte qańlylyqtardyń qamalynan bastap, baspanasyna deiin anyqtaǵan arheologtar kóne úidiń birin taiǵa tańba basqandai kórsetip jatyr.
«Bul jerge qarap, olardyń órkenieti damyǵanyn bilýge bolady. Máselen, edeniniń ózi malta tastarmen bezendirilse, úidiń ishinde oshaqtan bastap diirmenge deiin tur. Keremet saqtalǵan diirmenge qarap, bizdiń dáýirimizge deiin munda eginshiliktiń de damyǵanyn baiqaýǵa bolady», - deidi arheolog Aleksandr Podýshkin.
Taýly aimaqta ornalasqan Úsh Bas tóbeniń tabiǵaty da qatal. Munda qys 6 aiǵa deiin jetse de, jurt egin de salyp, ańshylyqpen de ainalysqanyn tabylǵan zattardan baiqaýǵa bolady. Ańdardyń súieginen jasalǵan buiymdarmen qosa, bezendirilgen maral múiizi de tabylypty. Eginshilikpen qosa metall óńdeýdiń de damyǵany anyq.
Arheologtardyń jumysyn qyzyqtaýǵa jaqyn mańdaǵy aýyldardan jurt ta jii keledi eken. Bireý kórpe-tósek berip kómektesse, endi bireý qymyz-airanyn tasidy. Jergilikti aqsaqaldardyń ózi bul aimaqtyń qoinaýy tarihqa toly ekenin aitady.
«Mysaly Qyryq qyz, jańaǵy Tórtkól tóbeler, Qalmaq tóbe degen tóbe bar. Árqaisynyń erekshelikteri bar shyǵar dep oilaimyn. Keleshekte osylardy Aleksandr Podýshkin siiaqty kisiler kelip, zerttese»,- deidi jergilikti turǵyn Túmenbai Qoshanov.
Biyl arheologiialyq qazba jumystaryna memleketten qarjy da bólinbepti. Sondyqtan onshaqty adamnan qurylǵan ekspeditsiia demeýshi esebinen jumys júrgizip jatyr. Al tabylǵan jádigerler elimizdiń ortalyq memlekettik murajaiyna jetkizilmek.
Derekkóz: KTK
