Niý-Iorkte "Qytai qysymyna" qarsy aktsiiaǵa qazaqtar qatysty

Niý-Iorkte "Qytai qysymyna" qarsy aktsiiaǵa qazaqtar qatysty

AQSh-tyń Niý-Iork qalasyndaǵy BUU ǵimaratynyń aldynda Qytai biliginiń eldegi az ult ókilderine qysym jasaityn saiasatyna narazylyq aktsiiasyna bir top qazaq qatysty.

Qazaqstan týyn ustaǵan olar resmi Astanany ótken jyly Shyńjańnan Qazaqstanǵa zańsyz ótkeni úshin sottalǵan Sairagúl Saýytbaidy Qytaiǵa bermeýge shaqyrǵan. (Qazaqstan biligi Saýytbaiǵa bosqyn mártebesin berýden bas tartqan.)

Aktsiiaǵa qatysqandardyń biri Ǵani Abylaidyń aitýynsha, mitingige jinalǵan qazaqtardyń arasynda Qytaidan baryp oqyp jatqan stýdent jastar da bolǵan.

- Mitingini uiǵyr diasporasynyń ókilderi uiymdastyrdy. Bul aktsiiada Qytaidaǵy az ulttarǵa qysymdy toqtatýdy talap etti. Osy jiynǵa biz de qatysyp, Qazaqstan biliginen Sairagúl Saýytbaidy Qytaiǵa bermeýdi talap ettik. Jiyn bir saǵatqa sozyldy, - dedi Ǵani Abylai.

Qytaidyń Shyńjań ólkesindegi etnikalyq qazaqtar men uiǵyrlar jáne olardyń shetelde turatyn týystary Qytai biliginiń az ult ókilderin "saiasi tárbieleý lagerlerine" májbúrli túrde qamap jatqany týraly 2017 jyldan beri aityp júr.

Qytaidaǵy etnikalyq azshylyq ókilderine qysym jasalatyny jaily buǵan deiin halyqaralyq uiymdar men Batys elderi de málimdegen. 2018 jyly tamyzda BUU "senimdi derek kózine" súienip, Shyńjańdaǵy "saiasi tárbieleý ortalyqtarynda" erkinen tys qamaýda otyrǵan millionǵa jýyq adamnyń kóbi musylman ekenin málimdegen.

Qytai biligi áýelde "saiasi lager" baryn joqqa shyǵarǵanymen, 2018 jyly ondai arnaiy oryndar "dini ekstremizmge qarsy sharalar" aiasynda qurylǵanyn moiyndaǵan. Pekin álgindei ortalyqqa qamalǵandar " til úirenip, kásip meńgerip shyǵady" dep málimdegen.

Uiǵyrlar - Qytaidyń batysyndaǵy Shyńjań ólkesin mekendegen eń baiyrǵy ulttardyń biri. Shyńjańda uiǵyrlardan bólek bir millionnan astam qazaq turady.

Azattyq