اقش-تىڭ نيۋ-يورك قالاسىنداعى بۇۇ عيماراتىنىڭ الدىندا قىتاي بيلٸگٸنٸڭ ەلدەگٸ از ۇلت ٶكٸلدەرٸنە قىسىم جاسايتىن ساياساتىنا نارازىلىق اكتسيياسىنا بٸر توپ قازاق قاتىستى.
قازاقستان تۋىن ۇستاعان ولار رەسمي استانانى ٶتكەن جىلى شىڭجاڭنان قازاقستانعا زاڭسىز ٶتكەنٸ ٷشٸن سوتتالعان سايراگٷل ساۋىتبايدى قىتايعا بەرمەۋگە شاقىرعان. (قازاقستان بيلٸگٸ ساۋىتبايعا بوسقىن مەرتەبەسٸن بەرۋدەن باس تارتقان.)
اكتسيياعا قاتىسقانداردىڭ بٸرٸ عاني ابىلايدىڭ ايتۋىنشا, ميتينگٸگە جينالعان قازاقتاردىڭ اراسىندا قىتايدان بارىپ وقىپ جاتقان ستۋدەنت جاستار دا بولعان.
- ميتينگٸنٸ ۇيعىر دياسپوراسىنىڭ ٶكٸلدەرٸ ۇيىمداستىردى. بۇل اكتسييادا قىتايداعى از ۇلتتارعا قىسىمدى توقتاتۋدى تالاپ ەتتٸ. وسى جيىنعا بٸز دە قاتىسىپ, قازاقستان بيلٸگٸنەن سايراگٷل ساۋىتبايدى قىتايعا بەرمەۋدٸ تالاپ ەتتٸك. جيىن بٸر ساعاتقا سوزىلدى, - دەدٸ عاني ابىلاي.
قىتايدىڭ شىڭجاڭ ٶلكەسٸندەگٸ ەتنيكالىق قازاقتار مەن ۇيعىرلار جەنە ولاردىڭ شەتەلدە تۇراتىن تۋىستارى قىتاي بيلٸگٸنٸڭ از ۇلت ٶكٸلدەرٸن "ساياسي تەربيەلەۋ لاگەرلەرٸنە" مەجبٷرلٸ تٷردە قاماپ جاتقانى تۋرالى 2017 جىلدان بەرٸ ايتىپ جٷر.
قىتايداعى ەتنيكالىق ازشىلىق ٶكٸلدەرٸنە قىسىم جاسالاتىنى جايلى بۇعان دەيٸن حالىقارالىق ۇيىمدار مەن باتىس ەلدەرٸ دە مەلٸمدەگەن. 2018 جىلى تامىزدا بۇۇ "سەنٸمدٸ دەرەك كٶزٸنە" سٷيەنٸپ, شىڭجاڭداعى "ساياسي تەربيەلەۋ ورتالىقتارىندا" ەركٸنەن تىس قاماۋدا وتىرعان ميلليونعا جۋىق ادامنىڭ كٶبٸ مۇسىلمان ەكەنٸن مەلٸمدەگەن.
قىتاي بيلٸگٸ ەۋەلدە "ساياسي لاگەر" بارىن جوققا شىعارعانىمەن, 2018 جىلى ونداي ارنايى ورىندار "دٸني ەكسترەميزمگە قارسى شارالار" اياسىندا قۇرىلعانىن مويىنداعان. پەكين ەلگٸندەي ورتالىققا قامالعاندار " تٸل ٷيرەنٸپ, كەسٸپ مەڭگەرٸپ شىعادى" دەپ مەلٸمدەگەن.
ۇيعىرلار - قىتايدىڭ باتىسىنداعى شىڭجاڭ ٶلكەسٸن مەكەندەگەن ەڭ بايىرعى ۇلتتاردىڭ بٸرٸ. شىڭجاڭدا ۇيعىرلاردان بٶلەك بٸر ميلليوننان استام قازاق تۇرادى.
