Búgin Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan aýmaǵynda qurylǵan Halyqaralyq tómen baiytylǵan ýran bankin resmi túrde ashty. Saltanatty shara barysynda Qazaqstan Prezidenti MAGATE-niń bas direktory Iýkiia Amanoǵa banktiń simvoldyq kiltin tabys etti, dep habarlaidy Ult.kz tilshisi QazAqparat agenttigine silteme jasap.
2011 jylǵy 29 shildede Qazaqstan óz aýmaǵynda tómen baiytylǵan ýran bankin ornalastyrý nieti týraly resmi ótinimdi halyqaralyq agenttikke jiberdi. Ótinimde qarastyrý úshin eki alań usynyldy, iaǵni Óskemendegi Úlbi metallýrgiialyq zaýyty jáne burynǵy Semei synaq poligony aýmaǵyndaǵy №5 alańy qamtyldy. 2011 jyly 29 tamyzdan 2 qyrkúiek aralyǵynda Atom energiiasy jónindegi halyqaralyq agenttiktiń tehnikalyq missiiasy qosylyǵan alańdardy qaryp, Úlbi metallýrgiialyq zaýytyn tańdady. Bul 65 jyldyq tarihy bar kásiporyn, onyń 45 jyldan astam merziminde osyndai materialmen jumys isteý tájiribesi bar.
2015 jyldyń 27 sáýirinde Qazaqstan Úkimeti óz qaýlysymen elimizde MAGATE-niń Tómen baiytylǵan ýranbankin «Úlbi metallýrgiialyq zaýyty» AQ-ynda ornalastyrý týraly kelisimge qol qoiýdy maquldaǵan bolatyn. Sol jyldyń 27 tamyzynda kelisimge Qazaqstan tarapynan Erlan Yydyrsov pen MAGATE-niń bas direktory Iýkiia Amano qol qoiǵan edi.
MAGATE tómen baiytylǵan ýran banki jobasyn júzege asyrý úshin Iadrolyq qaýip-qaterge qarsy bastamadan 50 mln dollar, AQSh Úkimetinen 49 mln dollar, Eýropa odaǵynan 25 mln eýro (fizikalyq qaýipsizdik júiesin jańartýǵa 5 mln eýrony qosa alǵanda), Birikken Arab Ámirlikterinen 10 mln dollar, Kýveitten 10 mln dollar, Norvegiiadan 5 mln dollar, Qazaqstannan qosymsha zattai jarnalar, MAGATE Tómen baiytylǵan ýran bankin ustaý shyǵyndaryn qosa alǵanda 400 myń dollar jarna alǵan edi.
Ótken jyldyń jeltoqsan aiynda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti men Atom energiiasy jónindegi halyqaralyq agenttik arasyndaǵy Qazaqstan Respýblikasynda Atom energiiasy jónindegi halyqaralyq agenttiktiń Tómen baiytylǵan ýran bankin qurý týraly kelisimdi ratifikatsiialaý týraly» Qazaqstan Respýblikasynyń Zańyna qol qoidy.
Úlbi metallýrgiialyq zaýyty qoimasynda MAGATE-niń 90 tonna tómen baiytylǵan ýrany saqtalanatyn bolady.
Qazaqstan iri ýran óndirýshi jáne joǵary baiytylǵan ýrandy tómen baiytylǵan ýran formasyna qaita óńdeý múmkindikterine ie bola otyryp, beibit iadrolyq energetikany damytýǵa óz úlesin qosýǵa nietti.
