Elordada Ábý Nasyr ál-Farabi atyndaǵy oqýshylar saraiynyń aldynda Ábý Nasyr ál-Farabige eskertkish ornatyldy, dep habarlaidy QazAqparat tilshisi.
Ǵulama músini qola men granitten jasalǵan, onyń biiktigi – 9,5 metr. Avtorlyq top quramynda músinshiler – A. Búrkitbaev, D. Sarbasov, Q. Begýliev, A. Toqbaev jáne D. Úsenbaev bar.
Eskertkishtiń ashylýyna Qazaqstan Respýblikasynyń Memlekettik hatshysy Qyrymbek Kósherbaev arnaiy qatysty.
«Qurmetti ziialy qaýym! Uly oishyl ǵulama, Aristotelden keiingi ǵalamdaǵy ekinshi ustaz atanǵan ál-Farabi – bizdiń ǵana emes, tutas adamzattyń baǵyna bitken tulǵa. Ǵylymnyń san salasyn jetik meńgergen filosof metafizika, epistemologiia, estetologiia, etika, fizika, astrologiia, psihologiia men mýzyka salalarynyń teoriialyq negizin qalaǵan entsiklopediiashy ǵalym. Onyń jazǵan eńbekteri 10-ǵasyrdan búginge deiin mańyzdylyǵyn joiǵan joq. ál-Farabi ortaǵasyrlyq aǵartý kezeńindegi Shyǵys pen Batystaǵy aqyl-oi alyptarynyń biri ári eńbekteri búkil álemge taraǵan oishyl», - dedi Memlekettik hatshy eskertkishtiń saltanatty ashylýynda.
Onyń aitýynsha, QR Tuńǵysh Prezidenti – Elbasy óziniń «Uly dalanyń 7 qyry» áigili ǵulama ǵalymnyń tulǵasy men murasyna laiyqty baǵa bergen. Al Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Jarlyǵymen ótken 2020 jyly – ál-Farabidiń 1150 jyldyq mereitoiy keń kólemde atalyp ótti.
«Ataqty jazýshy Frederik Starr «Umytylǵan ulylyq» kitabynda ál-Farabidiń qyzyǵýshylyq aiasy keń bolǵanyn, sol arqyly ǵylymdardy tolyǵymen jiktep, árbiriniń shekarasyn syzyp, bilimniń barlyq salasy úshin myqty negiz jasaǵan Islamdaǵy birinshi tulǵa dep ataǵan. Sondai-aq, kórnekti ǵalym Ibn Hallikan da ǵylymda eshkim bul kisiniń dárejesine deiin kóterilgen emes dep jazǵan eken. Osy rette ál-Farabi atamyzdy týǵan topyraǵymen qaita qaýyshtyryp, týǵan el úlesinde qalýǵa zor eńbek sińirgen qazaq ǵalymy Aqjan ál-Mashanidi de eske alýymyz oryndy dep esepteimin. Baba eńbekterin álemniń barlyq muraǵatrary men kitaphanalarynan izdestirip, 1971 jyly Máskeýde ótken IýNESKO-nyń onynshy kongresinde ál-Mashani bastaǵan ǵalymdar qazaq dalasynda dúniege kelgenin dáleldep shyqty», - deidi Q. Kósherbaev.
Sondai-aq, Memlekettik hatshy ál-Farabidiń saiasi-áleýmettik traktattarynda jazylǵan baqytty, qaiyrymdy jáne meiirimdi adamdar sipattamasy hakim Abaidyń «Tolyq adam» kontseptsiiasymen úndes ekenin atap ótti. «Aqyl-oi men bilim – adamzattyń eń joǵary izgiligi. Bilimsiz adamgershilik molaimaidy, ǵylym men tárbie úshtasqanda rýhani saýattylyqqa ǵana jol ashylady» dep jazady ál-Farabi. Abaidaǵy «Tolyq adam» da – rýhani jetilgen, kemeline kelgen adam.
«Adamzat balasy osy ýaqytqa deiin túrli kezeńdi bastan keshirýde. Aǵartý isi, bilim men ǵylym damýy sharyqtap baryp, qaita quldyraýǵa ketken kezeńder de boldy. Qazir biz jańa ǵasyr basynda jańa shaqyrýlar aldynda turmyz. Táýelsiz Qazaqstannyń jastary jańa kózqarastaǵy oiy ozyq, sanasy tereń, azat rýhty bolýy kerek.
Qadirmendi qaýym! Búginde Táýelsizdiktiń arqasynda baba murasyn jańǵyrtyp, esimin urpaq sanasynda máńgi qaldyrýda biraz jumys atqarylyp jatyr. Uly filosof atyndaǵy ulttyq ýniversitet, oqý oryndary, eskertkishter men kósheler bar. Ǵylymi-tehnika salasyndaǵy eń joǵary marapat – ál-Farabi atyndaǵy memleket syilyǵy taǵaiyndaldy. Endi búgin biz sizdermen birge elimizdiń rýhani ómirindegi, Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵy qarsańyndaǵy mańyzdy oqiǵalardyń biri – uly oishyl, ustaz, ǵalym Ábý Nasyr ál-Farabige arnalǵan elordadaǵy eskertkishtiń ashylýynda turmyz. Bul ultynyń uly ulyna kórsetken qurmetiniń bir parasy. Jobany júzege asyrǵan Nur-Sultan qalasynyń ákimdigine jáne Aidos Búrkitbaev bastaǵan avtorlar men músinshilerge alǵys bildiremiz. Bul eskertkish ǵulama atyn ielengen Oqýshylar saraiyna keletin jas jetkinshekterdiń júreginde sáýle jaǵyp, oi-sanasyn oiatatyn zerdege ainalsyn dep tilek aitamyz», - dedi Qyrymbek Kósherbaev.
