Qazaqstandyq ziltemirshi, Londonda ótken Olimpiadaǵa qatysqan Almas Óteshov jýrnalist Ǵalym Súleimenniń Youtube-tegi «Beren Live» arnasynda aýyr atletika tóńiregindegi daý-damai týraly keńirek aityp berdi, dep habarlaidy halyq-uni.kz portaly.
Ol 1994 – 2016 jyldary aýyr atletikadan Qazaqstan ulttyq qurama komandasynyń bas jattyqtyrýshysy bolǵan Aleksei Nidiń Ilia Ilin bopsalap, úiin qalai tartyp alǵanyn, doping daýyna ilikken sportshylardyń keiingi taǵdyrlary týraly aitty.
Men Iliamen 2002 jyldan beri dospyn. Ekeýmiz birge daiyndalyp, bazada bir bólmede turatynbyz. Ilinniń 17 jasynda eresekter arasyndaǵy álem chempiony atanǵanyn bilesizder. Elge kelgen soń oǵan Qyzylordadan páter, qomaqty syiaqy berdi. Ol syiaqyǵa Almatydaǵy Timiriazev pen Baizaqov kósheleriniń qiylysynan páter satyp aldy. Sol jyldary Halyqaralyq aýyr atletika federatsiiasyn vengriialyq Tomash Aian basqarǵan bolatyn. 2008 jylǵy Qazaqstanǵa Beijiń Olimpiadasynyń qarsańynda Halyqaralyq federatsiianyń doping agentteri kelip, tekseris júrgizdi. Sol kezde Aleksei Ni Iliany shaqyryp alyp: «Sen doping qoldandyń, sony sheshý kerek», dep ony bopsalaǵan, - dedi ol.
Sodan keiin ol Ilianyń qoryqqannan óz úiin Nige bere salǵanyn aitty.
Ilia áli jas. 18 jasta bolatyn. Ol qoryqqannan Almatydaǵy páterin Alekseige bere salady. Sodan keiin Ilinniń jattyqtyrýshysy Eljas Boltaev osy oqiǵany zertteidi. Nelikten federatsiianyń adamdary tekserýge kelgenin ábden zerttep, aqyr sońynda Aleksei Nidiń Ilindi aldap soqqanyn túsinedi. Óitkeni, Aleksei páterdi Ilinniń atynan aýdaryp alǵan edi. Bireýdiń atyna rásimdegen. Osy oqiǵalardan keiin Ilia ulttyq quramadan bólinip, jeke jattyǵa bastady. Men de qasynda boldym.
2009 jyly Ilia úzilis alady. Sol jyly Vladimir Sedov chempion atandy. 2010 jyly Ilin Aziia oiyndaryn, 2011jyly Parijdegi álem chempionatyn jeńdi. Mine, sodan soń ol Alekseige baryp, búkil shyndyqty jaiyp salatynyn, Elbasyǵa jetkizetinin aitty. Osyny estigen Aleksei Ni Ilianyń páterin qaitaryp berdi. Osylaisha Aleksei Ni Ilinniń úiin tartyp alyp, aldap ketken», – dedi Almas Óteshov.
Ol áńgimede Londan Olimpiadasynan keiin aýyr atletikadaǵy jaǵdaidyń qiyndap ketkenin, doping daýy barshy sportshylardyń ómirine keri áser tigizgenin, Qytaidan kelgen aýyr atlet qyzdardyń kesirinen ulttyq quramanyń joly bir bolmai qalǵanyn atap ótti.
Zúlfiia Chinshanlo, Maiia Manezanyń attary qytaisha bolǵan. Olardyń attaryn umytyp qaldym. Solardyń kesirinen Qazaqstan quramasyn qurtyp jiberdi. Al Aleksei Ni qaltany ǵana oilady. Meniń 20 jyl ziltemirdi kótergen eńbegim dalaǵa ketti.
Doping daýyna ilikennen keiin kóptegen qiyndyqqa tap boldyq. Memleket tarapynan alatyn stipendiiadan qaǵyldyq. Eńbekaqydan aiyryldyq. Ol azdai, dáýirimiz júrip turǵan shaqta arqamyzdan qaǵyp, maqtaý sózderin aitqan aǵalarymyzdyń birazy teris ainaldy. Dos-jarandar da azaidy. Bir sózben aitsaq, turmys taýqymetin biraz tarttyq. Qinalǵan sátte Shalqar Tálipov pen Murat Ómirbek syndy kásipker aǵalarym qoldaý kórsetti, - dedi ol.
Ol doping daýy ómirin túgel ózgertkenin aitty.
Basqalaryn bilmeimin, doping daýy, sol qasiret meniń ómirimdi túgel ózgertti. Maǵan qatty soqqy boldy. Otbasyma ziian keldi. Ulttyq quramadan shyǵaryp jiberdi, jalaqym toqtady. Úide úsh balamdy qarap otyrǵan áielim bar. Olardy asyraý kerek. Barlyǵy qiyn bolyp ketti. Sodan beri istemegen jumysym qalmady. 2002 jyldan 2016 jylǵa deiin sport zalynan shyqqan joqpyn, ómirimiz túgel sonda ótti. Basqa ómirdi kórmegenbiz. Temir kóterýden basqa eshteńeni bilmeimin. Dańqym dúrkirep turǵan kezde jalaqym jaman bolǵan joq. Ailyqty birneshe jerden alatyn edik. Federatsiia, oblystyq sport bólimi, odan bólek demeýshilerdiń syiaqysy bar. Eń kóp alǵan jalaqym - 1 million 700 myń teńge bolatyn, – dedi Almas Óteshov.
Ony 2016 jyly Halyqaralyq aýyr atletika federatsiiasy doping qoldanǵany úshin tórt jylǵa sporttan shettetken bolatyn.
