Foto: informburo.kz
Nazarbaev ýniversiteti memleket milliardtap qarajat quisa da, bir jyl ishinde nebary 15 ǵylymi patent alǵan. Bul týraly búgin májiliste ǵylymdy damytý máselesine arnalyp ótip jatqan Úkimet saǵatynda depýtat Murat Ábenov málim etti, dep habarlaidy Azattyq Ruhy.
«Meniń suraǵym birinshi Nazarbaev ýniversitetiniń ókiline, keiin ministrge arnalady. Jalpy, bul máseleni men qoǵam belsendisi retinde birneshe jyldan beri qozǵap júrmin, endi búgin Parlament minberinen qoiǵym kelip otyr», - dedi sózin bastaǵan Ábenov.
Onyń aitýynsha, Ǵylym jáne joǵary bilim ministri Saiasat Nurbek pen burynǵy ministr, qazir májilistegi áleýmettik damý komitetiniń tóraǵasy bolyp otyrǵan Ashat Aimaǵambetov bilim salasynda jaqsy reformalar bastap júrgen basshylar.
«Biri ministr, biri komitet tóraǵasy, ekeýi jaqsy reformalar bastady, qoldaimyn, ideialary keremet. Qarjylandyrýdy kóbeitý, derbes bolý, zerthanalardy kúsheitý siiaqty ideialary jaqsy. Halyqaralyq reitingterterge kirý týraly talap, ǵylymi mektep qurý týraly bastama, jalpy osylardyń bárine qarasaq, bizdi keremet bolashaq kútip turǵan siiaqty. Biraq, biraq...» - degen Murat Ábenov Qazaqstannyń osydan on bes jyl burynǵy úlken jobasy – Nazarbaev ýniversiteti ózine salynǵan investitsiiaǵa sai nátije bermegenin aitty.
«Dál osyndai bastamalardy biz on bes jyl buryn jasadyq. Nazarbaev ýniversiteti úshin búkil qarjyny tóktik. Búkil ýniversitetterdiń jaǵdaiyn solarǵa teńestiremiz dedik, zerthanalardyń bárin sol Nazarbaev ýniversitetine berdik. Statýsyn kúsheittik, eshkim teksergen joq, qaraǵan joq. Ol ýniversitet tipti Ǵylym akademiiasynyń ornyna jumys isteidi dedik. Ýniversitetterdiń bárinen qarjyny qysqartyp, osy ýniversitetke berdik. Biraq nátijesin kórmedik. Mine, on bes jyl boldy, nátije kórinbeidi. Qarjylandyrýdy aitaiyn, 2020 jyly 7 mlrd 600 mln teńge, 2021 jyly 7 mlrd 21 mln, 2022 jyly 2 mlrd 154 mln teńge salyndy. Biraq, nátije joq. Mysaly, bir jyldyń ishinde ýniversitet 15-aq patent alǵan. Men Sátbaev ýniversitetiniń direktorlar keńesiniń múshesi boldym. Bul oqý ornynyń qarjylandyrý deńgeii Nazarbaev ýniversitetinen 3-4 ese az bolsa da, bir jylda 44 patent alǵan. Biz qarjynyń bárin bir ǵana ýniversitetke úiip-tóktik, biraq nátijesin kórip otyrǵan joqpyz. Sondyqtan suraǵym bylai: Nazarbaev ýniversitetiniń nátijesin, qarjynyń qaida jumsalyp jatqanyn ministrlik qarai ma, teksere me? Nazarbaev ýniversiteti bizdiń ýniversitettermen birge jumys isteidi dep edi, qazir zerthanalaryn berip, bailanys jasap jatyr ma? Basqa ýniversitetterdiń báriniń aýzynan jyryp alyp, osy ýniversitetke berdik, biraq, basqa ýniversitettermen bailanys ornatty degenin estigen joqpyn. Halyqaralyq reitingterdiń tórteýin kórip shyqtym, bireýinde de Nazarbaev ýniversiteti joq. Sonda, qarjynyń bári qaida ketti?», - dedi Murat Ábenov.
Úkimet saǵatyna moderator bolyp otyrǵan depýtat Daniia Espaeva suraqqa jaýap berý úshin Nazarbaev ýniversitetiniń ǵylymi ákimshilik direktory Asanbai Jumabekovke sóz berdi.
«Ruqsat bolsa, men bul suraqqa orys tilinde jaýap bersem. Qazir Nazarbaev ýniversitetinde 300-den astam ǵylymi-tehnikalyq jobalar júzege asyp jatyr. Olar ýniversitetti damytýǵa bólingen qarajat pen demeýshilerdiń esebinen qarjylandyryp jatyr. 2022 jyldan beri ýniversitet birlesken zetteýler baǵdarlamasyn júzege asyryp keledi, bul baǵdarlamaǵa Qazaqstannyń ýniversitetteri mindetti túrde qatysady. Qazir biz 75 jobany qarjylandyryp otyrmyz, olar jobalarǵa otandyq 34 joǵarǵy oqý oryndary qatysyp jatyr. Biz Sizderdi (depýtattardy – red.) ýniversitetimizge shaqyryp, jobalarymyzdy qýana tanystyramyz. Sizderdi kútemiz», - dedi Nazarbaev ýniversitetiniń ǵylymi ákimshilik direktory Asanbai Jumabekov.
Bul rette Daniia Espaeva Nazarbaev ýniversitetiniń ókiline eskertý jasap, memlekettik tilde qoiylǵan suraqqa kelesi joly memlekettik tilde jaýap talap etetinin aitty.
Óz kezeginde depýtat Murat Ábenov Nazarbaev ýniversitetiniń ǵylymi ákimshilik direktory bergen jaýapqa qanaǵattanbaǵan keiip tanytqan soń, Daniia Espaeva bul máseleni áli de keń ortada talqylaiyq degen usynys bildirdi.
«Bul másele óte aýqymdy. Sondyqtan, májilis bilim jónindegi jumys toby biýdjetti naqtylaý týraly otyrys ótkizkende, osy Nazarbaev ýniversitetiniń búkil shyǵynyn bileiik, ol shyǵynnyń tiimdiligin qaraiyq. Asanbai Jumabekov, jaqyn arada jumys tobynyń otyrysyna jaqsylap daiyndalyp, kemi sońǵy úsh jylda qansha qarajat aldyńyzdar, ony qaida jumsadyńyzdar degen tolyq eseppen kelińiz», - dedi Daniia Espaeva.
Al depýtat Murat Ábenovtiń suraǵyna qysqasha kommentarii bergen ministr Saiasat Nurbek Nazarbaev ýniversitetiniń jumysy óz aldyna bólek zańmen retteletinin aitty.
«Ýniversitetti basqarý júiesi óte kúrdeli eken, shyny kerek, ony ózimiz endi-endi túsinip kelemiz. Joǵarǵy qamqorshylyq keńes, odan keiingi keńes, Nazarbaev ýniversiteti bir bólek, Nazarbaev Ziiatkerlik mektepteri bir bólek, Nazarbaev qory bir bólek jumys isteidi. Men ministr retinde ýniversitettiń Qamqorshylyq keńesine múshe bola almaimyn, múshelikke ótý úshin zańdy ózgertý kerek. Úkimet deńgeiinde sol zańǵa qazir tiisti ózgeris qarastyrylyp jatyr. Ol uzaq protsess. Depýtat Murat Ábenovpen tolyǵymen kelisemin, shyn máninde qomaqty qarjy bólinedi. Shynynda da joǵarǵy bilim salasynyń úlken biýdjeti bir ýniversitetke berildi. «Osy on bes jylda bir ýniversitetke salǵan qarajatty basqa ýniversitetke bólgende, qandai nátije bolar edi?» degen suraq ta bar kókeide. Sondyqtan, zań ózgergen jaǵdaida aqyryn baqylaýǵa alamyz», - dedi Saiasat Nurbek.
