Ózbekstan Respýblikasynyń Namangan qalasynan Túrki áleminde islam dininiń keń taralýyna erekshe lep berip, sopylyq negizderiniń dánin ekken áigili Qoja Ahmet Iasaýi shejiresiniń bir nusqasy men islam álemine áigili on bir shaiyqtyń esimi jazylǵan mór tabyldy.
Atalmysh jádigerler QR Mádeniet jáne sport ministrligi, «Áziret Sultan» memlekettik tarihi-mádeni qoryq-mýzeii uiymdastyrǵan «Iasaýi izimen» ǵylymi-ekspeditsiiasy aiasynda talyǵan bolatyn, dep habarlaidy "Ult aqparat" Áziret Sultan memlekettik tarihi-mádeni qoryq-mýzeiniń resmi saityna silteme jasap.
Saittaǵy málimetterge qaraǵanda, Ahmet Iasaýidiń tarihyna qatysty qundy muralar turatyn Iasaýidiń urpaǵy, ǵulama ǵalym Sharifhýjaev Ibrahimjan qajynyń qolynda saqtalǵan.
98 jastaǵy Ibrahimjan aqsaqal Túrkistan qalasynyń týmasy. Ahmet Iasaýi kesenesiniń janynda ómir súripti. Dini senimderge qarsy ateistik kózqaras dendegen kezeńde Túrkistan qalasynan da kóptegen taqýa jandar qýdalaýǵa túsip, kitaptary órtelip, qiyn kezeńderdi bastan ótkeredi. Bul zobalań Ahmet Iasaýi urpaqtaryna qatty soqqy bolǵan. Sol sebepti ákesinen erte airylǵan Ikramjan qariia 10 jasynda anasy ekeýi bas saýǵalap Namanganǵa tyǵylypty. Ata-balalarynan urpaqtan-urpaqqa jetken Nasabnama men mórdi saqtap qalý úshin Namangan jerinde de kóp qiyndyqtar kórgen.
«Ákem Túrkistanda jerlendi. Al anam Namanganda jatyr. Bizge bul jaqta da ońai bolǵan joq. Atadan balaǵa mura bolyp kele jatqan amanatty saqtap qalý anam ekeýmizdiń basty paryzymyz boldy. Qarańǵyda jasyrynyp júrip, aryq-atyzdar men eleýsiz jerlerge kómdik. Jer astynda kóp jatqandyqtan Nasabnamanyń keibir jerleriniń boiaýy ózgerip, shiri bastady. Kózimniń tirisinde bul amanatty babam jatqan jerge tabystaýdy armandap júrgen edim», - dedi Ibrahimjan qajy.
Namangannan tabylǵan Nasabnama nusqasy shaǵatai tilinde jazylǵan. Uzyndyǵy - 2,5 metr. Muranyń qai ǵasyrǵa jatatyny ázirge belgisiz. Aldaǵy ýaqytta «Áziret Sultan» memlekettik tarihi-mádeni qoryq-mýzeii tarapynan Nasabnama da jazylǵan derekterge qatysty tolyqqandy ǵylymi-zertteý jumystary júrgiziletin bolady.
Namangan ǵana emes búkil respýblika jurtynyń qurmetine bólengen ǵulama ǵalym Ibrahimjan aqsaqaldyń segiz ul, úsh qyzynan taraǵan urpaq úlken áýletke ainalǵan.
«Ul-qyzdarym Qoja Ahmet Iasaýi urpaqtarynan bolǵandyǵyn qýanyshpen aitady. Úlken ulym dini ilimdi meńgerip, zertteý jumystary boiynsha meniń jolymdy jalǵastyrdy», - deidi qariia.
Ikramjan qajy óz úiiniń bir bólmesinen Qoja Ahmet Iasaýi men Túrkistanǵa arnap shaǵyn murajai ashypty. Murajaiǵa Iasaýidiń shejiresine qatysty Nasabnamanyń kóshirmesi men mórin jáne Túrkistanǵa qatysty sýretter men kitaptar qoiǵan.
Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar:Rýhani jańǵyrý», «Uly Dalanyń jeti qyry» baǵdarlamalyq maqalalary aiasynda Qoja Ahmet Iasaýige qatysty derekter men muralardy jan-jaqty zertteý, izdeý, urpaqqa amanattaý maqsatynda qolǵa alynǵan «Iasaýi izimen» ǵylymi-ekspeditsiialyq jobasy Tashkent qalasynda jalǵasady.
