Túrkistannyń týristik áleýetin damytý maqsatynda túrki álemi mýzeii jáne Jibek jolyn jańǵyrtý ortalyǵy salynady. Bul jaiynda QR Mádeniet jáne sport ministri Arystanbek Muhamediuly Feisbýktaǵy paraqshasynda jazdy, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«Túrkistanda elimizdiń premer-ministri Asqar Maminnyń tóraǵalyǵymen jáne oblys pen qala ákimderiniń qatysýymen aimaqty damytý taqyrybyndaǵy kezekti májilis ótkizdik. Qazirgi tańda oblys ortalyǵynyń, sonymen qatar túrki órkenietiniń mádeni jáne rýhani ortalyǵy Túrkistanda onyń damýyna yqpal etetin keń aýqymdy qurylys júrgizilýde. Túrkistannyń 2019-2021 jyldarǵa arnalǵan keshendi damý josparyna sáikes, jalpy quny 528 mlrd teńge turatyn 200-dei birinshi kezektegi nysandardy iske qosý josparlanyp otyr. Bular - ákimshilik-iskerlik, rýhani jáne mádeni, tarihi ortalyq, injenerlik infraqurylym jobalar nysandary», - dep jazady ministr.
Arystanbek Muhamediuly Kúltóbe qalashyǵynyń arheologiialyq zertteý jobalaryn jáne Qoja Ahmet Iassaýi kesenesiniń qorǵalatyn aýmaǵynda ornalasqan týrister men ziiaratshylar úshin tartymdy «Áziret-Sultan» nysandaryndaǵy qalpyna keltirý jumystarynyń qalai iske asyp jatqanyn baiandaǵan.
Onyń atap ótýinshe, qalanyń arhitektýralyq damý tujyrymdamasy Qoja Ahmet Iassaýi kesenesine qatysty nysandar dálme-dál qaitalanyp, Jibek joly dáýirindegi beinelerdi qalpyna keltirýge baǵyttalǵan. Túrkistan Túrki dúniesiniń mádeni jáne rýhani astanasy retinde búkil álemge tanymal brendke ainalýy kerek.
«Prezident Qasym-Jomart Toqaev Ózbekstanǵa sapary kezinde Qazaqstan men Ózbekstandaǵy týristik marshrýttardy qosyp, eki eldiń basty tarihi jáne rýhani ortalyqtaryn bailanystyryp, Túrkistan, Samarqan, Buqara qalalarynyń birlesken týristik klasterin shuǵyl qurýdy usyndy. «Bir beldeý, bir jol» forýmynda Elbasymyz Jibek jolynyń mańyzyn jahandanýdyń modeli retinde, al Túrkistandy shoqtyǵy biik qala retinde atap kórsetti. Árine, biz ortaaziialyq týrizm naryǵynyń damýyna múddelimiz, sondyqtan osy baǵyttaǵy jumysymyzdy jalǵastyrýdamyz. Biz búkilálemdik mura retinde IýNESKO tizimine engen iri tarihi keshenderdiń tájiribesin jete zerttedik, mysaly, Ierýsalim nemese Osman imperiiasynyń tarihi tulǵalarynyń mavzoleileri ornalasqan Túrkiiadaǵy Mevlana mýzeii jáne Topkapy saraiy», - dedi ol.
Ministrdiń dereginshe, Túrkistan qalasyndaǵy eń kóne turaqtardyń biri - keseneden 700 metr qashyqtyqta ornalasqan Kúltóbe qalashyǵy. Ol qaita qalpyna keltiriledi. Han ordalary men orta ǵasyrlyq meshiti bar Ábilmámbet han, Táýke han rezidentsiialary, Úndemes ata, Chilliahan keseneleri, HVI-XVII ǵasyrlarda salynǵan tarihi ǵimarattary jáne kesenege baratyn ortaǵasyrlyq kúre joly bar Jeti Ata qaqpasynyń aýmaǵy tolyqtai qalpyna keltirilip, jóndeledi.
Mavzolei men Jeti Ata qaqpasy arasyndaǵy tarihi kóldiń oiystary, sol kezden saqtalǵan qudyq, sopylyqtyń negizin qalaýshy Iassaýi ómiriniń sońǵy 20 jylyn ótkizgen meshitke aparatyn jol, ortaǵasyrlyq rabattyń bir bóligi qaita jańǵyrady. Abylai han, Jolbarys han, Qasym han, Jánibek batyr, Qazybek bi syndy uly ata-babalarymyzdyń jerlengen jeri abattandyrylady. Ózderine tán arhitektýralyq elementteri saqtalǵan Rabiia Sultan Begim, Esim han mavzoleileri, Juma meshiti, «Álqoja baba» jáne «Áýlie Qumshyq ata» tarihi keshenderi týrister kóp baratyn nysandarǵa ainalady.
Orta ǵasyrdaǵy qala ómiriniń rýhy men tirligin qaita jańǵyrtý maqsatynda mavzolei aýmaǵynda bas qaqpa janyndaǵy ishki bekinis qabyrǵalary, tsitadel qaita qalpyna keltiriledi. 1987 jylǵa deiin qyzmet etken HVI ǵasyrdaǵy ejelgi shyǵys monshasy bastapqy kelbetine qaita enedi. Mavzolei aýmaǵynda kóshpendiler salty men dástúrinen erekshe syr tartatyn, ortaǵasyrlyq turmystyń airyqsha kórinisterin beretin Etnoaýyl salynady. Sonymen qatar, sheberler ortalyǵy, shyǵys bazary, kádesyilar satatyn dúkender salynady jáne mavzoleidiń barlyq aýmaǵy kelýshiler men demalýshylarǵa qolaily bolý úshin landshaftyq sáýlet, fontandar, ashyq aivandar, basqa da nysandar ornalasady.
«Túrkistannyń týristik áleýetin damytý maqsatynda kópfýnktsionaldy vizit-ortalyq, halyqaralyq ǵylymi-zertteý kitaphanasy, túrki álemi mýzeii jáne Jibek jolyn jańǵyrtý ortalyǵy salynady. Jalpy aitqanda, jumys kólemi orasan, dostarym! Atalǵan qaita jańǵyrtý, qalpyna keltirý jumystary týrister legin eki ese arttyratynyna senimdimiz», - dedi Arystanbek Muhamediuly.
.jpeg)