Búgin QR Úkimetiniń otyrysynda birinshi kezekte Memleket basshysynyń Qaýipsizdik keńesiniń jaqynda ótken otyrysynda bergen tapsyrmalaryn oryndaý barysy qaraldy. Ulttyq ekonomika ministri Timýr Súleimenov tarifterdi tómendetý boiynsha qabyldanyp jatqan sharalar jáne jalpy tarif qalyptastyrý júiesiniń aiqyndyǵyn qamtamasyz etý jóninde baiandady, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Memleket basshysynyń 2018 jylǵy 7 qarashada Qaýipsizdik keńesinde bergen tapsyrmalaryn iske asyrý maqsatynda Ministrlik birqatar sharalar qabyldady.
Qysqa merzimdi sharalar sheńberinde, birinshiden, QR Bas Prokýratýrasynyń usynymyn oryndaý aiasynda monopolisterdiń elektr energiiasyn berý jáne jabdyqtaý salasyndaǵy qyzmetterge arnalǵan tarifterdi tómendetý boiynsha jumys júrgizildi.
Osylaisha, búginde tarifter tómendetildi:
-
10 monopolist boiynsha jylýmen jabdyqtaý qyzmetterine 4,4 mlrd teńge somaǵa (Astana jáne Almaty qalalary, Aqmola, Aqtóbe, Almaty, Batys Qazaqstan, Jambyl, Qaraǵandy, Shyǵys Qazaqstan oblystary);
-
14 monopolist boiynsha elektr energiiasyn taratý jáne jabdyqtaý qyzmetterine 12,1 mlrd teńge somaǵa (Astana, Almaty jáne Shymkent qalalary, Pavlodar, Qaraǵandy, Atyraý, Aqtóbe, Aqmola, Shyǵys Qazaqstan, Almaty, Qyzylorda jáne Batys Qazaqstan oblystary).
Ekinshiden, halyqpen keri bailanysty uiymdastyrý úshin barlyq oblys ortalyqtarynda, Astana, Almaty jáne Shymkent qalalarynda, sondai-aq oblystyq mańyzy bar qalalarda 2018 jylǵy 12 qarashada buqaralyq aqparat quraldarynyń, jergilikti atqarýshy organdardyń, Ulttyq kásipkerler palatasynyń, «Nur Otan» partiiasynyń, qoǵamdyq birlestikterdiń jáne basqa da múddeli tulǵalardyń qatysýymen turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyq salasyndaǵy túiitkildi máseleler boiynsha halyqty qoǵamdyq qabyldaýlar ashyldy.
T. Súleimenov tek qana bir kúnde qatysýshylar sany 617 adamdy quraǵanyn atap ótti. Osyndai qoǵamdyq qabyldaýlar apta saiynǵy negizde ótkiziletin bolady.
Úshinshiden, ótkizilgen qoǵamdyq qabyldaýlar qorytyndylary boiynsha 2018 jylǵy 16 qarashaǵa deiin kelip túsken shaǵymdardyń negizinde sýmen jabdyqtaý, sý burý, jylýmen jabdyqtaý jáne elektr energiiasy men gazdy berý, jabdyqtaý qyzmetterin kórsetetin bazalyq monopolister qyzmetine jospardan tys tekserister júrgizý uiymdastyrylatyn bolady.
Sonymen qatar, ulttyq ekonomika ministri orta merzimdi sharalarǵa qatysty sóz qozǵady. Máselen, tarifterdi belgileý jáne monopolisterdiń tariftik smetalar men investitsiialyq mindettemelerdi oryndaýdy baqylaý ashyqtyǵyn kúsheitý úshin qoldanystaǵy zańnamaǵa ózgerister engizilýde.
Birinshi. Qazir QR Parlamenti Májilisiniń qaraýyndaǵy «Tabiǵi monopoliialar týraly» zań jobasy tariftik smetalardy jáne investitsiialyq baǵdarlamalardy iske asyrý boiynsha monopolisterdiń esepterin qaraý barysynda tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi qoǵamdyq birlestikterdi tartýdy kózdeidi. Ministr tutynýshylardyń múddeleri úshin belgili bir biliktilik talaptarǵyna negizdelgen áleýmettik tapsyrys esebinen memlekettik biýdjetten qarjylandyrýdy usyndy.
Budan basqa, zań jobasynda monopolisterdiń tarifterdi bekitý jáne materialdarǵa tolyq qoljetimdilikti qamtamasyz etý jáne barlyq tutynýshylar úshin tarifterdi esepteý úshin ótinishterin qaraýdyń elektrondyq formatyna kóshirý qarastyrylǵan.
«E-monopolist aqparattyq júiesi osy jyldyń 1 shildesinen bastap engizildi. Bul derekter bazasy arqyly tutynýshylar engizgen usynystar júielendirilip, ári qarai qoǵamdyq tyńdaýlarda talqylanady», — dedi T. Súleimenov.
Ekinshi. QR UEM aqparatyna sáikes, qazirgi ýaqytta «Tabiǵi monopoliialar týraly» Zań jobasyna Parlament Májilisi depýtattarynyń túzetýlerine arnalǵan Zań jobasy qaralyp jatyr. Ol tómendegini qamtidy:
- Monopolisterdiń investitsiialyq baǵdarlamalardy oryndaý is-sharalarynyń syrtqy tehnikalyq saraptamasyn engizý.
- Turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyǵy obektilerine tikelei barýmen, BAQ, «Atameken» palatasynyń ókilderiniń, qoǵamdyq birlestikterdiń, jergilikti atqarýshy organdar men múddeli tulǵalardyń qatysýymen investitsiialyq baǵdarlamalardy oryndaýdyń qoǵamdyq monitoring institýtyn engizý.
- Tabiǵi monopoliialar sýbektileriniń tariftik smetalar men investitsiialyq baǵdarlamalardyń oryndalýy týraly tutynýshylardyń aldyndaǵy jariia esepterin ótkizýdi jyl saiynǵy merzimnen jarty jyl saiyn ótkizip turý.
«Monopolisterdiń qarajatty maqsatty paidalanýyn tolyqqandy memlekettik baqylaý maqsatynda Ministrlik zańnamaǵa tabiǵi monopoliialar jáne qoǵamdyq mańyzy bar naryq sýbektilerine tekseris júrgizý júiesin qaita qaraýdy jáne qatańdatýdy kózdeitin jańa túzetýlerdi ázirledi», — dedi T. Súleimenov.
QR Ulttyq ekonomika ministrligi zańnamaǵa usynyp otyrǵan túzetýler:
-
Monopolister qyzmetin memlekettik baqylaýdy Kásipkerlik kodekste kózdelgen tekserister júrgizýdi uiymdastyrýdyń jalpy tártibinen shyǵarý. Bul monopolisterdi tekserýdi neǵurlym olardyń sanyn keń qamtýmen júieli negizde ótkizýge múmkindik beredi.
-
Tariftik retteýshige memlekettik organdardyń derekter qoryna qoljetimdilik usyný. Bul tariftik smetalar jáne investitsiialyq baǵdarlamalar is-sharalarynyń oryndalýy týraly esepterdi qarjylai quraldardy, salyqtyq túsimderdi jáne ónimdi ótkizý kólemderimen jalǵan, zańsyz syzbalardy anyqtaý úshin salystyrý qajet.
-
Tariftik retteýshige monopolist azamattyq-quqyqtyq qatynastarda bolǵan úshinshi tulǵalarǵa qatysty kezikpe tekseris júrgizý quqyǵyn usyný.
-
Quqyq qorǵaýshy organdardyń tariftik retteýshiniń suraýy boiynsha monopolister qyzmetin tekserýlerge qatysý múmkindikterin belgileý.
Osy túzetýler quptalǵan jaǵdaida «Tabiǵi monopoliialar týraly» jáne «Biznes ortany jáne saýda qyzmetin retteýdi damytý týraly» zań jobalarynda kórinis tabatyn bolady. Eki zań jobasy da Májilistiń qaraýynda.
