بٷگٸن قر ٷكٸمەتٸنٸڭ وتىرىسىندا بٸرٸنشٸ كەزەكتە مەملەكەت باسشىسىنىڭ قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ جاقىندا ٶتكەن وتىرىسىندا بەرگەن تاپسىرمالارىن ورىنداۋ بارىسى قارالدى. ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ تيمۋر سٷلەيمەنوۆ تاريفتەردٸ تٶمەندەتۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالار جەنە جالپى تاريف قالىپتاستىرۋ جٷيەسٸنٸڭ ايقىندىعىن قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندە باياندادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2018 جىلعى 7 قاراشادا قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸندە بەرگەن تاپسىرمالارىن ٸسكە اسىرۋ ماقساتىندا مينيسترلٸك بٸرقاتار شارالار قابىلدادى.
قىسقا مەرزٸمدٸ شارالار شەڭبەرٸندە, بٸرٸنشٸدەن, قر باس پروكۋراتۋراسىنىڭ ۇسىنىمىن ورىنداۋ اياسىندا مونوپوليستەردٸڭ ەلەكتر ەنەرگيياسىن بەرۋ جەنە جابدىقتاۋ سالاسىنداعى قىزمەتتەرگە ارنالعان تاريفتەردٸ تٶمەندەتۋ بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزٸلدٸ.
وسىلايشا, بٷگٸندە تاريفتەر تٶمەندەتٸلدٸ:
-
10 مونوپوليست بويىنشا جىلۋمەن جابدىقتاۋ قىزمەتتەرٸنە 4,4 ملرد تەڭگە سوماعا (استانا جەنە الماتى قالالارى, اقمولا, اقتٶبە, الماتى, باتىس قازاقستان, جامبىل, قاراعاندى, شىعىس قازاقستان وبلىستارى);
-
14 مونوپوليست بويىنشا ەلەكتر ەنەرگيياسىن تاراتۋ جەنە جابدىقتاۋ قىزمەتتەرٸنە 12,1 ملرد تەڭگە سوماعا (استانا, الماتى جەنە شىمكەنت قالالارى, پاۆلودار, قاراعاندى, اتىراۋ, اقتٶبە, اقمولا, شىعىس قازاقستان, الماتى, قىزىلوردا جەنە باتىس قازاقستان وبلىستارى).
ەكٸنشٸدەن, حالىقپەن كەرٸ بايلانىستى ۇيىمداستىرۋ ٷشٸن بارلىق وبلىس ورتالىقتارىندا, استانا, الماتى جەنە شىمكەنت قالالارىندا, سونداي-اق وبلىستىق ماڭىزى بار قالالاردا 2018 جىلعى 12 قاراشادا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ, جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردىڭ, ۇلتتىق كەسٸپكەرلەر پالاتاسىنىڭ, «نۇر وتان» پارتيياسىنىڭ, قوعامدىق بٸرلەستٸكتەردٸڭ جەنە باسقا دا مٷددەلٸ تۇلعالاردىڭ قاتىسۋىمەن تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىنداعى تٷيٸتكٸلدٸ مەسەلەلەر بويىنشا حالىقتى قوعامدىق قابىلداۋلار اشىلدى.
ت. سٷلەيمەنوۆ تەك قانا بٸر كٷندە قاتىسۋشىلار سانى 617 ادامدى قۇراعانىن اتاپ ٶتتٸ. وسىنداي قوعامدىق قابىلداۋلار اپتا سايىنعى نەگٸزدە ٶتكٸزٸلەتٸن بولادى.
ٷشٸنشٸدەن, ٶتكٸزٸلگەن قوعامدىق قابىلداۋلار قورىتىندىلارى بويىنشا 2018 جىلعى 16 قاراشاعا دەيٸن كەلٸپ تٷسكەن شاعىمداردىڭ نەگٸزٸندە سۋمەن جابدىقتاۋ, سۋ بۇرۋ, جىلۋمەن جابدىقتاۋ جەنە ەلەكتر ەنەرگيياسى مەن گازدى بەرۋ, جابدىقتاۋ قىزمەتتەرٸن كٶرسەتەتٸن بازالىق مونوپوليستەر قىزمەتٸنە جوسپاردان تىس تەكسەرٸستەر جٷرگٸزۋ ۇيىمداستىرىلاتىن بولادى.
سونىمەن قاتار, ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ ورتا مەرزٸمدٸ شارالارعا قاتىستى سٶز قوزعادى. مەسەلەن, تاريفتەردٸ بەلگٸلەۋ جەنە مونوپوليستەردٸڭ تاريفتٸك سمەتالار مەن ينۆەستيتسييالىق مٸندەتتەمەلەردٸ ورىنداۋدى باقىلاۋ اشىقتىعىن كٷشەيتۋ ٷشٸن قولدانىستاعى زاڭناماعا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلۋدە.
بٸرٸنشٸ. قازٸر قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ قاراۋىنداعى «تابيعي مونوپولييالار تۋرالى» زاڭ جوباسى تاريفتٸك سمەتالاردى جەنە ينۆەستيتسييالىق باعدارلامالاردى ٸسكە اسىرۋ بويىنشا مونوپوليستەردٸڭ ەسەپتەرٸن قاراۋ بارىسىندا تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جٶنٸندەگٸ قوعامدىق بٸرلەستٸكتەردٸ تارتۋدى كٶزدەيدٸ. مينيستر تۇتىنۋشىلاردىڭ مٷددەلەرٸ ٷشٸن بەلگٸلٸ بٸر بٸلٸكتٸلٸك تالاپتارعىنا نەگٸزدەلگەن ەلەۋمەتتٸك تاپسىرىس ەسەبٸنەن مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرۋدى ۇسىندى.
بۇدان باسقا, زاڭ جوباسىندا مونوپوليستەردٸڭ تاريفتەردٸ بەكٸتۋ جەنە ماتەريالدارعا تولىق قولجەتٸمدٸلٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ جەنە بارلىق تۇتىنۋشىلار ٷشٸن تاريفتەردٸ ەسەپتەۋ ٷشٸن ٶتٸنٸشتەرٸن قاراۋدىڭ ەلەكتروندىق فورماتىنا كٶشٸرۋ قاراستىرىلعان.
«ە-مونوپوليست اقپاراتتىق جٷيەسٸ وسى جىلدىڭ 1 شٸلدەسٸنەن باستاپ ەنگٸزٸلدٸ. بۇل دەرەكتەر بازاسى ارقىلى تۇتىنۋشىلار ەنگٸزگەن ۇسىنىستار جٷيەلەندٸرٸلٸپ, ەرٸ قاراي قوعامدىق تىڭداۋلاردا تالقىلانادى», — دەدٸ ت. سٷلەيمەنوۆ.
ەكٸنشٸ. قر ۇەم اقپاراتىنا سەيكەس, قازٸرگٸ ۋاقىتتا «تابيعي مونوپولييالار تۋرالى» زاڭ جوباسىنا پارلامەنت مەجٸلٸسٸ دەپۋتاتتارىنىڭ تٷزەتۋلەرٸنە ارنالعان زاڭ جوباسى قارالىپ جاتىر. ول تٶمەندەگٸنٸ قامتيدى:
- مونوپوليستەردٸڭ ينۆەستيتسييالىق باعدارلامالاردى ورىنداۋ ٸس-شارالارىنىڭ سىرتقى تەحنيكالىق ساراپتاماسىن ەنگٸزۋ.
- تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى وبەكتٸلەرٸنە تٸكەلەي بارۋمەن, باق, «اتامەكەن» پالاتاسىنىڭ ٶكٸلدەرٸنٸڭ, قوعامدىق بٸرلەستٸكتەردٸڭ, جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار مەن مٷددەلٸ تۇلعالاردىڭ قاتىسۋىمەن ينۆەستيتسييالىق باعدارلامالاردى ورىنداۋدىڭ قوعامدىق مونيتورينگ ينستيتۋتىن ەنگٸزۋ.
- تابيعي مونوپولييالار سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ تاريفتٸك سمەتالار مەن ينۆەستيتسييالىق باعدارلامالاردىڭ ورىندالۋى تۋرالى تۇتىنۋشىلاردىڭ الدىنداعى جارييا ەسەپتەرٸن ٶتكٸزۋدٸ جىل سايىنعى مەرزٸمنەن جارتى جىل سايىن ٶتكٸزٸپ تۇرۋ.
«مونوپوليستەردٸڭ قاراجاتتى ماقساتتى پايدالانۋىن تولىققاندى مەملەكەتتٸك باقىلاۋ ماقساتىندا مينيسترلٸك زاڭناماعا تابيعي مونوپولييالار جەنە قوعامدىق ماڭىزى بار نارىق سۋبەكتٸلەرٸنە تەكسەرٸس جٷرگٸزۋ جٷيەسٸن قايتا قاراۋدى جەنە قاتاڭداتۋدى كٶزدەيتٸن جاڭا تٷزەتۋلەردٸ ەزٸرلەدٸ», — دەدٸ ت. سٷلەيمەنوۆ.
قر ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸ زاڭناماعا ۇسىنىپ وتىرعان تٷزەتۋلەر:
-
مونوپوليستەر قىزمەتٸن مەملەكەتتٸك باقىلاۋدى كەسٸپكەرلٸك كودەكستە كٶزدەلگەن تەكسەرٸستەر جٷرگٸزۋدٸ ۇيىمداستىرۋدىڭ جالپى تەرتٸبٸنەن شىعارۋ. بۇل مونوپوليستەردٸ تەكسەرۋدٸ نەعۇرلىم ولاردىڭ سانىن كەڭ قامتۋمەن جٷيەلٸ نەگٸزدە ٶتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
-
تاريفتٸك رەتتەۋشٸگە مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ دەرەكتەر قورىنا قولجەتٸمدٸلٸك ۇسىنۋ. بۇل تاريفتٸك سمەتالار جەنە ينۆەستيتسييالىق باعدارلامالار ٸس-شارالارىنىڭ ورىندالۋى تۋرالى ەسەپتەردٸ قارجىلاي قۇرالداردى, سالىقتىق تٷسٸمدەردٸ جەنە ٶنٸمدٸ ٶتكٸزۋ كٶلەمدەرٸمەن جالعان, زاڭسىز سىزبالاردى انىقتاۋ ٷشٸن سالىستىرۋ قاجەت.
-
تاريفتٸك رەتتەۋشٸگە مونوپوليست ازاماتتىق-قۇقىقتىق قاتىناستاردا بولعان ٷشٸنشٸ تۇلعالارعا قاتىستى كەزٸكپە تەكسەرٸس جٷرگٸزۋ قۇقىعىن ۇسىنۋ.
-
قۇقىق قورعاۋشى ورگانداردىڭ تاريفتٸك رەتتەۋشٸنٸڭ سۇراۋى بويىنشا مونوپوليستەر قىزمەتٸن تەكسەرۋلەرگە قاتىسۋ مٷمكٸندٸكتەرٸن بەلگٸلەۋ.
وسى تٷزەتۋلەر قۇپتالعان جاعدايدا «تابيعي مونوپولييالار تۋرالى» جەنە «بيزنەس ورتانى جەنە ساۋدا قىزمەتٸن رەتتەۋدٸ دامىتۋ تۋرالى» زاڭ جوبالارىندا كٶرٸنٸس تاباتىن بولادى. ەكٸ زاڭ جوباسى دا مەجٸلٸستٸڭ قاراۋىندا.