QR Densaýlyq saqtaý ministrligi meningitke bailanysty ata-analarǵa óte saq bolýǵa keńes beredi, - dep habarlaidy "Ult aqparat" vedomstvonyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
"Qurmetti ata-analar! Qazirgi ýaqytta meningitpen syrqattanýshylyqtyń maýsymdyq kóterilýi baiqalady. Sizderden balalaryńyzdyń densaýlyq jaǵdaiyna barynsha muqiiat bolýdy suraimyz. Meningokokk infektsiiasy - bakteriialar týdyratyn jiti infektsiialyq aýrý, ol ártúrli klinikalyq belgilermen - simptomsyz tasymaldaýshylyq, nazofaringitten (muryn men jutqynshaq silemeili qabyǵynyń qabynýy) bastap meningokokk sepsisine (qannyń juqtyrýy) deiin bolady", - delingen ministrliktiń habarlamasynda.
Sondai-aq, vedomstvo ókilderi derttiń qalai bastalatynyn aityp ótti.
"Meningit kenetten bastalady: kútpegen jerden qatty bas aýyrý, qusý, 6-15 saǵattan keiin bórtpe paida bolady, temperatýra 39-40 gradýsqa jetedi, adam qaltyraidy. Teri bozarady. Jalpy álsizdik, arqanyń jáne aiaq-qoldyń syrqyraýy baiqalady. Naýqas adam shóldeidi, tábeti nasharlaidy. Aýrý jeńil túrde ótýi múmkin, sondyqtan óte qaýipti túrde ótetinin aita ketý kerek, ol tumaý, baspa, sýyq tiiý, tonzillit jáne t.b. siiaqty "ziiansyz" aýrýlarǵa uqsas bolady. Tońý, aýyrý, qatty sharshaýdan organizmniń qorǵanysh kúshteriniń álsireýi siiaqty qolaily jaǵdai paida bolǵanda meningokokk bas miynyń qabyǵyna tez ótedi jáne qabynýdy týdyrady".
Infektsiianyń kózi naýqas adamdar jáne "deni saý tasymaldaýshylar", iaǵni qandai da bir klinikalyq belgiler joq, biraq meningokokk tasymaldaýshylary bolyp tabylatyn adamdar.
Meningit kezinde qandai áreket jasaý kerek?
Aýrýdyń ádettegi sýyq tiiý siiaqty jasyryn ótýi múmkin ekendigine bailanysty dárigerge ýaqtyly qaralý qajet. Meningitke kúdik paida bolǵan jaǵdaida patsient infektsiialyq aýrýlar aýrýhanasyna shuǵyl emdeýge jatqyzylady.
Meningittiń aldyn alý úshin:
- Qajet bolmasa, adamdar kóp jinalatyn jerlerge, saýda-oiyn-saýyq keshenderine, nashar jeldetiletin úi-jailarda ótkiziletin mádeni-kópshilik is-sharalarǵa barýdy shekteý;
- Sýyqtamaý jáne aýa raiyna qarai kiiný kerek. - Qoldy jýyńyzdar. Aýrý juqtyrýdy boldyrmaý úshin qoldy muqiiat jýǵan óte mańyzdy. Balalaryńyzdy qolyn jii jýýǵa úiretińizder, ásirese tamaq ishý aldynda, qoǵamdyq orynda bolǵannan keiin, sondai-aq janýarlardy ustaǵannan keiin;
- Óz densaýlyǵyńyzdy baqylańyzdar. Jaqsy demalyp, júieli túrde sportpen ainalysyp jáne durys tamaqtanýdy ustana otyryp, ózderińizdiń immýndyq júielerińizdi saqtańyzdar;
- Naýqaspen qarym-qatynasta bolǵan adamdar meditsina qyzmetkerleriniń baqylaýymen profilaktikalyq maqsatta antibiotikterdi qabyldaý jónindegi dárigerdiń taǵaiyndaýyn oryndaýy kerek.
