Foto: Kaznpu.kz
Shymkent qalasy ákiminiń orynbasary, Májilistiń eks-depýtaty Rýslan Berdenovke qastandyq jasalǵany dúiim jurtty dúrliktirdi. Qala basshysynyń orynbasary birneshe oq jaraqatymen aýrýhanaǵa aýyr kúide jetkizilse, al kúdikti kóp uzamai sol mańda politseilerdiń qolyna tústi. Osyǵan bailanysty Ult.kz tilshisi Májilis depýtattaryn sózge tartyp, burynǵy áriptesiniń basyna túsken oqys jaǵdaiǵa qatysty pikirin surady.
Májilis depýtaty Edil Jańbyrshin bolǵan qylmystyq oqiǵanyń anyq-qanyǵanyn quqyq qorǵaý organdary naqtylaitynyna esh kúmáni joǵyn jetkizip, bul oqiǵany memleketke baǵyttalǵan eskertý dep sanaitynyn jasyrmady.
«Eger munyń shyn máninde tapsyryspen oryndalǵan qylmys ekeni rastalsa bul bilikke de tóngen qaýip. Sebebi men Rýslan Berdenovti onymen birge jumys istegen azamat retinde onyń tártipti, jóni túzý adam ekenin jaqsy bilemin. Osydan 3-4 kún buryn ǵana ekeýimiz bir máselemen teldefon arqyly sóilestik. Oǵan deiin de áńgimeleskenimizde onyń qalada tártip ornatqysy keletinin aityp qalǵan. Menińshe, sonysy bireýlerge unamai qalǵan bolý kerek. Jalpy, elde tártip ornatatyn kez keldi. Prezident te zań men tártip ústemdigi týraly naqty aitty ǵoi. Men osy oqiǵadan keiin qoǵamda tiisti qorytyndy shyǵýy kerek dep oilaimyn.
Men burynǵy áriptesime tez saýyǵyp, aman-esen qatarǵa qosylýyn tileimin. Ol myqty jigit, bári durys bolady degen oidamyn. Onyń partiialastary arqyly esin jiyp, óz-ózine kelgenin surap bildim. Ózine habarlasyp, artyq mazasyn alǵym kelmedi», – deidi E.Jańbyrshin.
Májilis depýtatynan bul oqiǵa Rýslan Berdenovtiń depýtat kezindegi lýdomaniiamen kúreske, oiyn biznesine qatysty zańnamalyq batyl ustanymyna bailanysty da bolýy múmkin be degen nusqa jaily da oiyn suradyq.
«Árine ártúrli nusqalar aitylyp jatyr. Lýdomaniiaǵa qarsy biraz depýtat kúres júrgizgenbiz. Ózim de zań jobasy avtorlarynyń birimin. Biz bul zań jobasyn ázirleýdi birneshe depýtat bolyp 2007 jyly bastaǵanbyz. Ásirese Elnur Beisenbaev bul másele tóńireginde kóp jumys istedi. Artynan arasynda R.Berdenov te bar, ózge de áriptesterimiz qosyldy. Degenmen qaýip bul jaǵynan kelip turǵan joq shyǵar. Sol jaqtaǵy (Shymkenttegi – avtor) máselelerge bailanysty bolar dep oilaimyn. Túrli qańqý sózder men feik aqparattarǵa erip ketpei, quzyrly organdardyń resmi aqparatyn kúteiik», – dedi Edil Terekbaiuly.
Sondai-aq ol mundai jaǵdai bárine sabaq bolyp, endigári qaitalanbas úshin aldymen qastandyqqa tapsyrys berýshini taýyp, sosyn sot protsesin ashyq ótkizý kerektigin aitty.
Bul iske qatysty májilismen Jarqynbek Amantaiulynyń da pikirin bildik. Depýtat bul oqiǵanyń kútpegen tosyn jaǵdai bolǵanyn jasyrmady.
«Buǵan quqyq qorǵaý organdary laiyqty baǵasyn berer degen oidamyz. Qandai jaǵdai bolsa da zorlyq-zombylyq, kúsh qoldaný máselesine jol bermeýimiz kerek. Osyndai saiasi qyzmette júrgen azamattardyń qaýipsizdigine nuqsan keltirgen bul oqiǵa árine bizge aýyr tidi.
Dese de, bir ǵana jaǵdaiǵa bola tap qazir zańǵa bálendei ózgerister engizý kerek degen oidan aýlaqpyz. Jalpy, buǵan deiin de, máselen qarý-jaraq ainalymyna qatysty túrli baqylaýlar kúsheitilip jatyr. Sondyqtan mundai qaýip-qater barlyq jerde bar degen sóz emes. Bul kútpegen, oqys jaǵdai. Bul jerde jeke is bolyp otyr», – deidi J.Amantaiuly.
Onyń aitýynsha, eger R.Berdenov aiypty bolyp jatsa ony partiia qatarynan shyǵara ma, shyǵarmai ma, ol jaǵyn partiia ózi sheshedi.
«Jalpy, qastandyqqa sebep bolǵan jaǵdai týraly birnárse aitý, iaǵni kimniń aiypty, kimniń aiypsyz ekenin kesip aitý áli erte. Biraq áli anyq-qanyǵy anyqtalmaǵan mundai oqys oqiǵanyń arqasynda aqparat quraldarynyń, jekelegen blogerlerdiń upai túgendep alýǵa tyrysýy durys emes. Men jalpy bul iske qatysty qandai da bir boljam jasamaimyn. Degenmen eki adamnyń arasyndaǵy turmystyq kikiljińniń qatysy bar degen nusqa aitylyp jatyr. Sonda da mundai pikir bildirýden aýlaqpyn. Naqty sebebin tergeýshiler bere jatar. Sondyqtan tergeý sharalary júrip jatqan kezde azamattardy jańsaq pikir bildirmeýge jáne alyp qashpa áńgimelerge ilespeýge shaqyramyn», – degen Májilis depýtaty jaǵdaidyń aq-qarasy anyqtalmai jatyp, jan-jaqtan pikir bildirý bizdiń qoǵamda beleń alyp ketkenin atap ótti.
Taǵy bir Májilis depýtaty Murat Ábenov ispen quqyq qorǵaý organdary ainalysyp jatqandyqtan aldyn ala ton piship, bálendei pikir bildergenimiz durys emes ekenin ashyp aitty.
«Eń bastysy tezirek, saýyǵyp ketsin. Árine Rýslan Berdenov memlekettik qyzmette júrgendikten kóp máseleni kóteredi. Mundai jaǵdaidyń oryn alǵany árine oilandyrady. Bárin quqyqqorǵaý organdary sheshsin», – dedi ol.
Al bul qastandyqty lýdomaniiany aýyzdyqtaýǵa, oiyn biznesin qurtýǵa qatysty zańmen bailanystyrǵan nusqany Murat Ábenov qup kórmeitinin jetkizdi.
«Árine, bul zań jobasyna bastamashylyq etip, ainalysqan tek qana Rýslan Berdenov qana emes. Ózge de depýtattar bar. Bárimiz áreket etip, zań qabyldadyq. Oqiǵaǵa dál osy másele nemese basqa da jaǵdailar túrtki boldy dep aitý asyǵystyq bolar. Bizdiń qazirgi kez kelgen pikirimiz politsiianyń jumysyna kederge jasaýy múmkin. Onyń ústine árkimniń otbasy bar. Bireýin aqtap, berýin dattap, onsyz da aýyr jaǵdaida jatqan azamatqa, otbasylaryna da ziianymyzdy tigizbeiik», – dedi M.Ábenov.
Eske sala ketsek, Rýslan Berdenov Májilis depýtaty bolyp turǵanda qumar oiyndarmen kúres júrgizdi. Májiliste ol Qazaqstanda nebári úsh jyldyń ishinde oiyn biznesi óz ielerine trillion teńgeden astam tabys ákelgenin aityp, másele kótergen-di. Respýblikalyq býkmekerlik qaýymdastyq depýtatty «jalǵan aqparat taratty» dep sotqa berip, kópshiliktiń aldynda keshirim suraýyn talap etken. Alaida sotta Berdenov jeńip shyqty.
Sondai-aq Rýslan Berdenov esirtki biznesine qarsy máselelerdi nazarynan tys qaldyrmady. Ol esirtki zerthanalaryn anyqtaý; shekara qyzmetin esirtkini anyqtai alatyn sapaly jabdyqtarmen qamtamasyz etý; esirtki saýdasy úshin paidalantylatyn internet platformalardy baqylaý; esirtkiniń jańa túrlerin anyqtaityn zamanaýi sot saraptamasyn taǵaiyndaý; esirtkige qarsy úgit-nasihat júrgizý máselelerin kóterip, birneshe márte depýtattyq saýal joldaǵan.
Rýslan Berdenov kim?
Rýslan Berdenov Shymkent qalasynda týyp-ósken. Bilimi joǵary, 2006 jyly menedjment mamandyǵy boiynsha ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-di bitirgen. 2009 jyly KIMEP-ten Iskerlik basqarý magistri (MBA) dárejesin bitirip shyqty.
Eńbek jolyn 2005 jyly «Almaty qus» AAQ kompaniiasynyń bólshek saýda direktory qyzmetinen bastaǵan.
Odan keiin Procter & Gamble, «Eastcomtrans» kompaniialarynda eńbek etken.
2012 jylǵy qarashadan 2018 jylǵy mamyrǵa deiin – «Aq niet» JShS Bas direktory.
2018 jylǵy qarasha aiynan 2019 jylǵy sáýir aiy aralyǵynda – «Aq niet» JShS Baiqaý keńesiniń múshesi.
2019 jylǵy sáýir-2023 jylǵy naýryz aralyǵynda – Aq niet Group Baiqaý keńesi tóraǵasynyń orynbasary.
2023 jylǵy 29 naýryzdan bastap 2025 jyldyń 24 aqpanyna deiin – «Respublica» partiiasynyń partiialyq tizimi boiynsha VIII sailanǵan Májilis depýtaty, palatadaǵy Qarjy jáne biýdjet komitetiniń múshesi.
2025 jyldyń 24 aqpanynan bastap Shymkent qalasy ákiminiń orynbasary qyzmetin atqaryp keledi.
Jasulan BAQYTBEK