Qazaqstan Prezidentiniń Kókshetaý qalasyna jumys sapary Aqmola oblysyn damytý jóninde keńes ótkizýmen bastaldy.
Qasym-Jomart Toqaev Úkimet músheleri men oblys aktiviniń aldynda sóilegen sózinde Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezidenti – Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń tarihi eńbegin atap ótip, kóregen kóshbasshylyǵynyń arqasynda elimiz áleýmettik-ekonomikalyq damýda, sondai-aq, halyqaralyq arenadaǵy óz ornyn nyǵaitýda eleýli tabystarǵa qol jetkizgenin atap ótti.
– Úkimettiń, Parlament depýtattarynyń, oblys ákimderiniń mindeti – Elbasynyń uzaq merzimdi Strategiiasyn, Ult josparyn jáne Bes institýtsionaldyq reformany iske asyrýǵa barlyq kúsh-jigerin jumsaý, – dedi Memleket basshysy.
Prezident jańa Memlekettik indýstriialyq-innovatsiialyq baǵdarlamany sapaly júzege asyrýdyń mańyzdylyǵyna nazar aýdaryp, aldyńǵy baǵdarlamalarda ketken kemshilikterdi eskerý kerektigin tapsyrdy. Qasym-Jomart Toqaev josparlardy iske asyrý úshin jalań esep emes, salmaqty taldaý, tiimdi is-áreketter qajet dep sanaidy.
– Memleket basshysy retinde, halyqtyń mańyzdy talap-tilekterin qanaǵattandyrýǵa arnalǵan tiimdi jumys kútemin, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Qazaqstan Prezidenti Aqmola oblysynyń damýy týraly aita kelip, óńirdiń aýyl sharýashylyǵy, indýstriialyq-innovatsiialyq saiasat, mashina jasaý, túrli-tústi metallýrgiia, qurylys jáne qus sharýashylyǵy salalarynda oń ózgerister bar ekenine toqtaldy.
Memleket basshysy oblys ekonomikasyndaǵy ónerkásip óndirisiniń úlesi artqanyna qaramastan, óńirdiń respýblika kólemindegi úles salmaǵy 2,5 paiyzdan aspai otyrǵanyn aitty.
Qasym-Jomart Toqaev Masal ken ornyndaǵy taý-ken metallýrgiia keshenin Taý-ken metallýrgiia ónerkásibin damytý jónindegi keshendi jospardan jáne Respýblikalyq indýstriialandyrýdyń kartasynan alyp tastaý máselesine nazar aýdardy. Joba ken óndirýden bastap bolat prokatyn shyǵarýǵa deiingi tehnologiialyq jelini qurap, 1 million tonnaǵa deiin ónim óndirýdi kózdegen bolatyn. Prezidenttiń aitýynsha, bul keshen Jarqaiyń jáne Esil aýdandarynyń turǵyndaryn jumyspen qamtamasyz etip, oblys ekonomikasynyń ósýine septigin tigizgen bolar edi.
Osyǵan bailanysty Memleket basshysy Úkimetke «Samuryq-Qazyna» qorymen birlesip, atalǵan joba boiynsha naqty sheshimge kelip, tiisti sharalar qabyldaýdy tapsyrdy.

Prezident eńbek ónimdiligin arttyrý, onyń ishinde, aýyl sharýashylyǵy – óńir ekonomikasyn órkendetýdiń basty faktory ekenine toqtaldy.
– Sońǵy úsh jylda Aqmola oblysynda sýarmaly jerlerdiń kólemi 7,5 esege artyp, 24 myń gektardan asty. Bul – ónimdilikti arttyrýǵa tikelei áser etetin jaqsy kórsetkish. Osyndai jumysty jalǵastyra berý qajet, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Sonymen qatar Memleket basshysy elimizdiń úsh iri astyq ósiretin oblysynda aýyl sharýashylyǵy boiynsha eńbek ónimdiligi tómen ekenin, olardyń úlesi 5 myńnan 8 myń dollarǵa deiin ǵana jetetinin aitty.
– Reseide bul kórsetkish 17 myń dollar, al damyǵan elderde 80-90 myń dollarǵa deiin jetedi, – dedi Prezident.
Qasym-Jomart Toqaev Aýyl sharýashylyǵy ministrligine agrarlyq óńirlerdiń ákimdikterimen birlesip, agroónerkásip keshenindegi eńbek ónimdiligin ulǵaitý úshin jetekshi otandyq ázirlemeler engize otyryp, naqty sharalar qabyldaýdy tapsyrdy.
– Aýyl sharýashylyǵy jańa tehnologiialardy qoldaný, avtomattandyrý jáne tsifrlandyrý arqyly damýda tyń serpin alýy tiis. Egis alqaptaryn ulǵaitý úshin ylǵal jáne resýrs únemdeitin tehnologiialardy engizý jónindegi jumystardy odan ári jalǵastyrý qajet, – dedi Prezident.
Memleket basshysy egistik alqaptaryn igerýmen ainalyspaityn latifýndisterden jerdi qaitaryp alý jónindegi tapsyrmasyna toqtaldy.
– Meniń tapsyrmam óte baiaý oryndalyp jatyr. Budan tapsyrmanyń oryndalýyn ádeii sozyp otyr degen oi týady. Mundai jaǵdaida qoldanatyn sharalar simmetriialy bolady. Yqylassyz oryndaýshylarǵa ońai timeidi, – dep eskertti Qasym-Jomart Toqaev.
Keńes barysynda Memleket basshysy týrizm salasyndaǵy shaǵyn jáne orta biznesti damytý máselesine toqtaldy. Ol biznes júrgizýge jasalatyn jeńildik boiynsha oblystyń artta qalǵanyna, jumyspen qamtylǵandar men shaǵyn jáne orta biznes kásiporyndarynyń ónim óndirisi tómen ekenine nazar aýdardy.

Qasym-Jomart Toqaev «qarapaiym zattar ekonomikasy» jobalaryna kásipkerlerdi belsendi túrde jumyldyrý kerek dep esepteidi.
– Mysaly, bul baǵytta ónerkásip, aýyl sharýashylyǵy, qyzmet kórsetý salalarynyń múmkindikteri mol. Shaǵyn jáne orta biznestiń áleýetin elordanyń azyq-túlik beldeýin qamtamasyz etý úshin paidalanǵan jón, – dedi Memleket basshysy.
Óńirdiń tabiǵi demalys oryndary men mádeni mura nysandary jaiynda aitqan Prezident týristik áleýettiń áli de tolyq paidalanylmai jatqanyna toqtaldy. Qasym-Jomart Toqaev týrizm salasy aimaqtyń jalpy óniminiń 0,5 paiyzyn ǵana qurap otyrǵanyn basa aityp, týrizmdi damytýǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlama boiynsha 2025 jyly elimizde atalǵan kórsetkishti 8 paiyzǵa jetkizý tapsyrylǵanyn atap ótti.
– Úkimetke oblys ákimdigimen birlesip, Shýche-Býrabai kýrorttyq aimaǵyn damytý josparynyń úshinshi kezeńi sheńberinde qolǵa alynǵan infraqurylymdyq jobalardy aiaqtaýdy tapsyramyn. Qazaqstannyń Týrizm kartasynda Zerendi demalys aimaǵy da bar. Atalǵan aimaqty ekologiialyq jáne balalar týrizm salasyna beiimdeýge bolady,– dedi Qazaqstan Prezidenti.
Memleket basshysy jol boiy servisiniń sapasy men qyzmet kórsetý deńgeiiniń tómendigin synǵa alyp, ony tiimdi damytýdyń joldaryn qarastyrýdy tapsyrdy.
Qasym-Jomart Toqaev baǵanyń kóterilýine jol bermeýdi, ásirese áleýmettik mańyzy bar taýarlardy qymbattatpaýdy eskertti.
– Jyl basynan beri áleýmettik mańyzy bar taýarlardyń baǵasy qymbattap, infliatsiianyń aldyna túsip ketti. Kei jaǵdailarda eki esege deiin jetken. Infliatsiianyń jalpy deńgeii 5,3 paiyz, al baǵa 9 paiyzdan asyp ketti, – dedi Prezident.

Qasym-Jomart Toqaev oblystyń sońǵy eki jyldaǵy turǵyn úi qurylysynyń qarqynyna (900 myń sharshy metr) oń baǵa berip, jergilikti joldar men kóshe-jol júiesiniń 880 shaqyrymy jaqsarǵanyn aitty. Sonymen qatar sheshilmegen birqatar infraqurylymdyq máselelerge, onyń ishinde Saryarqa magistraldi gaz qubyry boiyna salynatyn gaz taratý jelisiniń qurylysyna nazar aýdardy.
– Úkimetke oblys ákimdigimen birlesip, 2020-2021 jyldary Arshaly jáne Tselinograd aýdandarynda gaz taratý jelisin salýdy tapsyramyn, – dedi Prezident.
Qasym-Jomart Toqaev infraqurylymdy damytý jónindegi mindetterge toqtalyp, Úkimetke halyqaralyq qarjy institýttarynan nesie tarta otyryp, Aqmola oblysynda JEO salý múmkindigin qarastyrýdy tapsyrdy.
– Bul shamamen 200 million dollardy quraidy. Kóp qarjy emes. Qarastyryp, usynys berińizder. Biz Kókshetaý qalasynda mindetti túrde JEO salýymyz kerek, – dedi Prezident.
Memleket basshysy oblystyń aglomeratsiialyq aimaǵynyń infraqurylymyna qatysty máselelerdi tezdetip sheshý jaiynda aityp, Qosshy aýylyn mysalǵa keltirdi.
– Qosshy aýylyndaǵy halyqtyń sanyna qatysty úsh túrli derek bar: naqty esep boiynsha 52,5 myń halyq turady; úi sharýashylyǵynyń tirkeý dápterindegi turǵyndar sany – 34 myń; kóshi-qon qyzmeti resmi túrde 16,5 myń adamdy tirkegen. Bul qai turǵydan alsańyz da qaýipti jaǵdai. Jaqynda halyq sanaǵy bolady. Turǵyndardyń sany men olardyń ómir sapasy jaiynda naqty bilýimiz kerek, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident aimaqty damytýda keshendi basqarý tásiline kóshý qajettigin atap ótip, halqymyzdyń turmys sapasyn arttyrý basty maqsat ekenin jetkizdi.
– Ol úshin Nur-Sultan qalasy men Aqmola oblysy ákimdikteriniń arasyndaǵy jumystardyń ózara úilesimdiligin jandandyrý kerek, – dedi Memleket basshysy.
Sóziniń sońynda Qasym-Jomart Toqaev Úkimet pen oblys ákimdigine 2020 jyly Kókshetaý qalasynda ótetin Qazaqstan men Reseidiń óńiraralyq yntymaqtastyq Forýmyn ótkizýge tolyq daiyn bolý úshin birqatar tapsyrma berdi.