Foto: Ult.kz
Jańa oqý jylynyń bastalýyna bir aida az ýaqyt qaldy. Búginde kóptegen otbasylar úshin basty mindet – balany mektepke tolyq daiyndaý. Qalam-dápterden bastap, mektep formasyna deiin alyp, sonymen qatar otbasy biýdjetin de saqtap qalý – ár ata-ananyń basty ýaiymy. Osy oraida Ult.kz tilshisi Almatydaǵy ataqty «Baraholka» atanyp ketken úlken bazardy aralap, mektep formasynyń baǵasyn saralap kórdi. Baraholkada saýda qazir qyz-qyz qainap jatyr eken. Adam qarasy kóp.
Foto: Ult.kz
Biryńǵai talap – ártúrli baǵa
Qazaqstanda mektep formasyna qoiylatyn biryńǵai talaptar bar. Ol – oqý ornynyń zaiyrly sipatyna sai bolýy jáne klassikalyq stilde tigilgen bolýy shart. Sonymen qatar, formanyń túsi úsh tústen aspaýy tiis.
Uldarǵa arnalǵan forma jiyntyǵyna mynalar kiredi: pidjak, jilet, shalbar, saltanatty jáne kúndelikti jeide, sondai-aq polo jeide nemese tenniska. Shalbar – keń ári tobyqty jabatyn uzyndyqta bolýy tiis.
Qyzdarǵa arnalǵan forma jiyntyǵy: pidjak, jilet, beldemshe, shalbar, klassikalyq úlgidegi blýza, trikotaj kofta ne kardigan, polo jeide nemese tenniska, sarafan.
Foto: Ult.kz
Jalpy mektep formasynyń tolyq jinaǵynyń baǵasy óńirge, óndirýshige jáne sapasyna qarai ártúrli. Degenmen ata-analar úshin basty másele – balanyń ózin jaily, senimdi sezinýi. Al satýshylardyń aitýynsha, biylǵy ortasha baǵa da qaltaǵa táýir salmaq salary sózsiz.
«Úidegi saýdany bazardaǵy naryq buzady»
Satýshylardyń aitýynsha, eń qajetti degen negizgi kiimderdi alǵanda, 60 myń teńge shamasyndaǵy somaǵa alýǵa bolady. Alaida bul tek shartty túrde eń arzan nusqalardy qarastyrǵanda eken. Sebebi balanyń talǵamy men qalaýy da eskeriledi.
Foto: Merýert Nurahmetqyzynyń jeke muraǵatynan
«Arzan blýzkanyń sapasy nashar, ári sintetikasy kóp bolýy múmkin, mundai kiimmen kúni boiy júrý balaǵa jaisyz bolady. Sonymen qatar, balaǵa bir ǵana jeide jetkiliksiz. Kem degende 2–3 jeide, ishkiim, golf, etik nemese týfli, sonymen birge sporttyq forma men aiaq kiim de qajet.
Qazir sizge ortasha baǵadaǵy taýarlardy kórsetsem, qyzdarǵa arnalǵan blýzka 2 500 - 3 800 teńge, al uldarǵa arnalǵan aq jeideler 2 200, 3 200, 3 400, 3 300 teńge bolady. Kostiým baǵasy – 7 500 - 12 500 teńge. Qyzdarǵa arnalǵan úsheýlik – 6 800 teńge, uldarǵa arnalǵan ekeýlik – 8200 teńge. Al zapasy ortasha sómkelerdiń baǵasy 3 500-5 000 teńge aralyǵynda. Bul árine biýdjettik, ortasha baǵa. Al sapasy joǵary, qymbatyn alamyn deseńiz, 2–3 ese shyǵyndalýǵa daiyn bolýyńyz kerek», – deidi satýshy Merýert Nurahmetqyzy.
Eger barlyq qajetti zatty – pidjaktan bastap tenniska men aiaq kiimge deiin, qosymsha sporttyq forma men maýsymdyq kiimdi qosa alǵanda, tolyq jabdyqtaityn bolsańyz, onda shyǵyn mólsheri baǵa áldeqaida asyp, kei jaǵdaida 150-200 myń teńgege deiin jetýi múmkin. Bul — ár otbasynyń qarjylyq múmkindigi men balanyń jeke qalaýyna bailanysty ózgerip otyrady.
Foto: Indira Sátimniń jeke muraǵatynan
«Ózim jas bolsam da úsh balanyń anasymyn. Biyl onyń ekeýin mektepke daiyndaýym kerek. Mektep formasyn tańdaý kezinde tek baǵaǵa emes, sapa men jailylyqqa da nazar aýdarǵan jón. Mektep formasynan bólek, qajetti qural-jabdyqtaryn da túgendeimiz. Onyń ózine birshama aqsha ketedi. Máselen, men byltyr bir baǵaǵa 10 usaq torly, 10 kólbeý syzyqty, 10 jalpy dápter, 10 qalyń qap, 1 penal, qalamdar men qaryndashtar (qarapaiym – 10, tústi – jiyntyq) jáne syzǵysh, ushtaǵysh, óshirgish alǵanda 12 000 teńgedei bolǵan. Al oǵan qosymsha portfolio, sýret albomy, akvarel, palitra, sý ydysy, qylqalam, zakladkasy jáne qalaýyńyzsha tuǵyr men papkalardy esepke alǵanda barlyǵy 25-28 myń teńgedei aqsha jumsaǵam. Biyl barlyq nárseniń qymiýattaǵanyn eskersek, budan da artyq qarajat ketetinin shamalap otyrmyz. Eki balany daiyndaǵanda kemi 70-80 000 teńge osyndai oqý quraldaryna jumsalmaq», – deidi almatylyq Indira Sátim.
QR Densaýlyq saqtaý ministrliginiń sanitarlyq-epidemiologiialyq baqylaý komiteti mamandarynyń aitýynsha, mektep formasyn tańdaýda basty nazar aýdarylýy tiis birneshe mańyzdy ólshem bar.
Birinshi – mata sapasy. Kiim tabiǵi nemese aralas (natýraldy jáne sintetika qosylǵan) matadan tigilgeni jón. Tolyqtai sintetikalyq material terini titirkendirip, aýa ótkizbeidi, bul – jazda terletip, qysta tońdyrady. Mundai kiim uzaq ýaqyt kiiýge arnalmaǵan.
Ekinshi – qozǵalysqa yńǵailylyq. Bala formamen otyryp-tura alýy, qolyn joǵary kóterýi, sabaqta da, úziliste de ózin erkin sezinýi qajet. Kiim tar nemese shekten tys keń bolmaýy tiis.
Foto: Ult.kz
«Mektepke jol» respýblikalyq qaiyrymdylyq aktsiiasy
Aita keteiik, 1 tamyz ben 30 qyrkúiek aralyǵynda elimizdiń barlyq óńirinde dástúrli «Mektepke jol» respýblikalyq qaiyrymdylyq aktsiiasy ótedi. Qazaqstan Respýblikasy Oqý-aǵartý ministrliginiń bastamasymen júzege asatyn bul joba jyl saiyn myńdaǵan balaǵa jańa oqý jylyn laiyqty qarsy alýǵa múmkindik berip keledi.
Igi sharanyń basty maqsaty – áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan, kópbalaly jáne kómekke muqtaj otbasylardan shyqqan oqýshylardy mektepke daiyndaýǵa qoldaý kórsetý, olardyń bilim alýǵa degen yntasyn oiatý, qatarynan qaldyrmaý.
Aktsiiaǵa memleket tarapynan ǵana emes, sonymen qatar kásiporyndar, biznes qurylymdary, úkimettik emes uiymdar men eriktiler de belsendi qatysyp keledi. Eń bastysy, bul bastamaǵa eliniń erteńine beijai qaramaityn ár azamattyń atsalysýyna múmkindik bar. Qaiyrymdylyq kómek alý ne ony usyný úshin jergilikti bilim basqarmalaryna, mektep ákimshiligine nemese halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtaryna júginýge bolady. Aita keteiik, kómek ataýly sipatta kórsetiledi, iaǵni, ata-analardyń (zańdy ókilderdiń) ótinishi boiynsha nemese muqtajdyq faktisi anyqtalǵan jaǵdaida ǵana beriledi.
Aqbota Musabekqyzy
