فوتو: Ult.kz
جاڭا وقۋ جىلىنىڭ باستالۋىنا بٸر ايدا از ۋاقىت قالدى. بٷگٸندە كٶپتەگەن وتباسىلار ٷشٸن باستى مٸندەت – بالانى مەكتەپكە تولىق دايىنداۋ. قالام-دەپتەردەن باستاپ, مەكتەپ فورماسىنا دەيٸن الىپ, سونىمەن قاتار وتباسى بيۋدجەتٸن دە ساقتاپ قالۋ – ەر اتا-انانىڭ باستى ۋايىمى. وسى ورايدا Ult.kz تٸلشٸسٸ الماتىداعى اتاقتى «باراحولكا» اتانىپ كەتكەن ٷلكەن بازاردى ارالاپ, مەكتەپ فورماسىنىڭ باعاسىن سارالاپ كٶردٸ. باراحولكادا ساۋدا قازٸر قىز-قىز قايناپ جاتىر ەكەن. ادام قاراسى كٶپ.
فوتو: Ult.kz
بٸرىڭعاي تالاپ – ەرتٷرلٸ باعا
قازاقستاندا مەكتەپ فورماسىنا قويىلاتىن بٸرىڭعاي تالاپتار بار. ول – وقۋ ورنىنىڭ زايىرلى سيپاتىنا ساي بولۋى جەنە كلاسسيكالىق ستيلدە تٸگٸلگەن بولۋى شارت. سونىمەن قاتار, فورمانىڭ تٷسٸ ٷش تٷستەن اسپاۋى تيٸس.
ۇلدارعا ارنالعان فورما جيىنتىعىنا مىنالار كٸرەدٸ: پيدجاك, جيلەت, شالبار, سالتاناتتى جەنە كٷندەلٸكتٸ جەيدە, سونداي-اق پولو جەيدە نەمەسە تەننيسكا. شالبار – كەڭ ەرٸ توبىقتى جاباتىن ۇزىندىقتا بولۋى تيٸس.
قىزدارعا ارنالعان فورما جيىنتىعى: پيدجاك, جيلەت, بەلدەمشە, شالبار, كلاسسيكالىق ٷلگٸدەگٸ بلۋزا, تريكوتاج كوفتا نە كارديگان, پولو جەيدە نەمەسە تەننيسكا, سارافان.
فوتو: Ult.kz
جالپى مەكتەپ فورماسىنىڭ تولىق جيناعىنىڭ باعاسى ٶڭٸرگە, ٶندٸرۋشٸگە جەنە ساپاسىنا قاراي ەرتٷرلٸ. دەگەنمەن اتا-انالار ٷشٸن باستى مەسەلە – بالانىڭ ٶزٸن جايلى, سەنٸمدٸ سەزٸنۋٸ. ال ساتۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, بيىلعى ورتاشا باعا دا قالتاعا تەۋٸر سالماق سالارى سٶزسٸز.
«ٷيدەگٸ ساۋدانى بازارداعى نارىق بۇزادى»
ساتۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ەڭ قاجەتتٸ دەگەن نەگٸزگٸ كيٸمدەردٸ العاندا, 60 مىڭ تەڭگە شاماسىنداعى سوماعا الۋعا بولادى. الايدا بۇل تەك شارتتى تٷردە ەڭ ارزان نۇسقالاردى قاراستىرعاندا ەكەن. سەبەبٸ بالانىڭ تالعامى مەن قالاۋى دا ەسكەرٸلەدٸ.
فوتو: مەرۋەرت نۇراحمەتقىزىنىڭ جەكە مۇراعاتىنان
«ارزان بلۋزكانىڭ ساپاسى ناشار, ەرٸ سينتەتيكاسى كٶپ بولۋى مٷمكٸن, مۇنداي كيٸممەن كٷنٸ بويى جٷرۋ بالاعا جايسىز بولادى. سونىمەن قاتار, بالاعا بٸر عانا جەيدە جەتكٸلٸكسٸز. كەم دەگەندە 2–3 جەيدە, ٸشكيٸم, گولف, ەتٸك نەمەسە تۋفلي, سونىمەن بٸرگە سپورتتىق فورما مەن اياق كيٸم دە قاجەت.
قازٸر سٸزگە ورتاشا باعاداعى تاۋارلاردى كٶرسەتسەم, قىزدارعا ارنالعان بلۋزكا 2 500 - 3 800 تەڭگە, ال ۇلدارعا ارنالعان اق جەيدەلەر 2 200, 3 200, 3 400, 3 300 تەڭگە بولادى. كوستيۋم باعاسى – 7 500 - 12 500 تەڭگە. قىزدارعا ارنالعان ٷشەۋلٸك – 6 800 تەڭگە, ۇلدارعا ارنالعان ەكەۋلٸك – 8200 تەڭگە. ال زاپاسى ورتاشا سٶمكەلەردٸڭ باعاسى 3 500-5 000 تەڭگە ارالىعىندا. بۇل ەرينە بيۋدجەتتٸك, ورتاشا باعا. ال ساپاسى جوعارى, قىمباتىن الامىن دەسەڭٸز, 2–3 ەسە شىعىندالۋعا دايىن بولۋىڭىز كەرەك», – دەيدٸ ساتۋشى مەرۋەرت نۇراحمەتقىزى.
ەگەر بارلىق قاجەتتٸ زاتتى – پيدجاكتان باستاپ تەننيسكا مەن اياق كيٸمگە دەيٸن, قوسىمشا سپورتتىق فورما مەن ماۋسىمدىق كيٸمدٸ قوسا العاندا, تولىق جابدىقتايتىن بولساڭىز, وندا شىعىن مٶلشەرٸ باعا ەلدەقايدا اسىپ, كەي جاعدايدا 150-200 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن جەتۋٸ مٷمكٸن. بۇل — ەر وتباسىنىڭ قارجىلىق مٷمكٸندٸگٸ مەن بالانىڭ جەكە قالاۋىنا بايلانىستى ٶزگەرٸپ وتىرادى.
فوتو: ينديرا سەتٸمنٸڭ جەكە مۇراعاتىنان
«ٶزٸم جاس بولسام دا ٷش بالانىڭ اناسىمىن. بيىل ونىڭ ەكەۋٸن مەكتەپكە دايىنداۋىم كەرەك. مەكتەپ فورماسىن تاڭداۋ كەزٸندە تەك باعاعا ەمەس, ساپا مەن جايلىلىققا دا نازار اۋدارعان جٶن. مەكتەپ فورماسىنان بٶلەك, قاجەتتٸ قۇرال-جابدىقتارىن دا تٷگەندەيمٸز. ونىڭ ٶزٸنە بٸرشاما اقشا كەتەدٸ. مەسەلەن, مەن بىلتىر بٸر باعاعا 10 ۇساق تورلى, 10 كٶلبەۋ سىزىقتى, 10 جالپى دەپتەر, 10 قالىڭ قاپ, 1 پەنال, قالامدار مەن قارىنداشتار (قاراپايىم – 10, تٷستٸ – جيىنتىق) جەنە سىزعىش, ۇشتاعىش, ٶشٸرگٸش العاندا 12 000 تەڭگەدەي بولعان. ال وعان قوسىمشا پورتفوليو, سۋرەت البومى, اكۆارەل, پاليترا, سۋ ىدىسى, قىلقالام, زاكلادكاسى جەنە قالاۋىڭىزشا تۇعىر مەن پاپكالاردى ەسەپكە العاندا بارلىعى 25-28 مىڭ تەڭگەدەي اقشا جۇمساعام. بيىل بارلىق نەرسەنٸڭ قىميۋاتتاعانىن ەسكەرسەك, بۇدان دا ارتىق قاراجات كەتەتٸنٸن شامالاپ وتىرمىز. ەكٸ بالانى دايىنداعاندا كەمٸ 70-80 000 تەڭگە وسىنداي وقۋ قۇرالدارىنا جۇمسالماق», – دەيدٸ الماتىلىق ينديرا سەتٸم.
قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق باقىلاۋ كوميتەتٸ ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, مەكتەپ فورماسىن تاڭداۋدا باستى نازار اۋدارىلۋى تيٸس بٸرنەشە ماڭىزدى ٶلشەم بار.
بٸرٸنشٸ – ماتا ساپاسى. كيٸم تابيعي نەمەسە ارالاس (ناتۋرالدى جەنە سينتەتيكا قوسىلعان) ماتادان تٸگٸلگەنٸ جٶن. تولىقتاي سينتەتيكالىق ماتەريال تەرٸنٸ تٸتٸركەندٸرٸپ, اۋا ٶتكٸزبەيدٸ, بۇل – جازدا تەرلەتٸپ, قىستا توڭدىرادى. مۇنداي كيٸم ۇزاق ۋاقىت كييۋگە ارنالماعان.
ەكٸنشٸ – قوزعالىسقا ىڭعايلىلىق. بالا فورمامەن وتىرىپ-تۇرا الۋى, قولىن جوعارى كٶتەرۋٸ, ساباقتا دا, ٷزٸلٸستە دە ٶزٸن ەركٸن سەزٸنۋٸ قاجەت. كيٸم تار نەمەسە شەكتەن تىس كەڭ بولماۋى تيٸس.
فوتو: Ult.kz
«مەكتەپكە جول» رەسپۋبليكالىق قايىرىمدىلىق اكتسيياسى
ايتا كەتەيٸك, 1 تامىز بەن 30 قىركٷيەك ارالىعىندا ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ٶڭٸرٸندە دەستٷرلٸ «مەكتەپكە جول» رەسپۋبليكالىق قايىرىمدىلىق اكتسيياسى ٶتەدٸ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ باستاماسىمەن جٷزەگە اساتىن بۇل جوبا جىل سايىن مىڭداعان بالاعا جاڭا وقۋ جىلىن لايىقتى قارسى الۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸپ كەلەدٸ.
يگٸ شارانىڭ باستى ماقساتى – ەلەۋمەتتٸك جاعىنان از قامتىلعان, كٶپبالالى جەنە كٶمەككە مۇقتاج وتباسىلاردان شىققان وقۋشىلاردى مەكتەپكە دايىنداۋعا قولداۋ كٶرسەتۋ, ولاردىڭ بٸلٸم الۋعا دەگەن ىنتاسىن وياتۋ, قاتارىنان قالدىرماۋ.
اكتسيياعا مەملەكەت تاراپىنان عانا ەمەس, سونىمەن قاتار كەسٸپورىندار, بيزنەس قۇرىلىمدارى, ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمدار مەن ەرٸكتٸلەر دە بەلسەندٸ قاتىسىپ كەلەدٸ. ەڭ باستىسى, بۇل باستاماعا ەلٸنٸڭ ەرتەڭٸنە بەيجاي قارامايتىن ەر ازاماتتىڭ اتسالىسۋىنا مٷمكٸندٸك بار. قايىرىمدىلىق كٶمەك الۋ نە ونى ۇسىنۋ ٷشٸن جەرگٸلٸكتٸ بٸلٸم باسقارمالارىنا, مەكتەپ ەكٸمشٸلٸگٸنە نەمەسە حالىققا قىزمەت كٶرسەتۋ ورتالىقتارىنا جٷگٸنۋگە بولادى. ايتا كەتەيٸك, كٶمەك اتاۋلى سيپاتتا كٶرسەتٸلەدٸ, ياعني, اتا-انالاردىڭ (زاڭدى ٶكٸلدەردٸڭ) ٶتٸنٸشٸ بويىنشا نەمەسە مۇقتاجدىق فاكتٸسٸ انىقتالعان جاعدايدا عانا بەرٸلەدٸ.
اقبوتا مۇسابەكقىزى
