Elimizde tótenshe jaǵdai jariialanǵaly Mańǵystaý oblystyq qan ortalyǵyna kelýshi erikti donorlar sany kúrt azaiǵan.
Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy baspasóz qyzmetiniń habarlaýynsha, buryn bir kúnde 20-25 donor kelip qan tapsyrsa, qazirgi ýaqytta kelýshiler sany 4-5 adamnan aspaidy.
Mańǵystaý oblysy qan ortalyǵynyń direktory Rafael Sarsamalievtyń aitýynsha, qanǵa degen jáne onyń komponentterine suranys tómendegen joq, alaida osylai jalǵasa beretin bolsa, meditsinalyq mekeme suranys berýshilerdiń ótinishin oryndai almaýy ǵajap emes. Bul jaǵdai tek Mańǵystaý óńirinde ǵana emes, jalpy respýblika boiynsha sezile bastaǵan.
«Sol sebepti biz barlyq erikti donorlardy qan tapsyrýǵa shaqyramyz. Bizdiń ortalyqtyń esigi ashyq, al mamandarymyz bolsa betperde kiip júredi. Iaǵni, qandai da bir aýrýdy juqtyrý qaýpi joq dep sendire alamyz. Onyń ústine burynǵydai halyq kóp kelýdi azaitty. Al qan tapsyrýǵa niet bildirgender bolsa, olarmen aldyn-ala sóilesemiz, eger de jaqyn arada alys nemese jaqyn shet elderde bolǵandary bolsa, olardan múldem qan alynbaidy», - deidi ol.
Jalpy óńirde qan jáne onyń komponentterimen 14 meditsinalyq uiym qamtamasyz etiledi. Onyń ishindegi eń iri mekemeler qatarynda oblystyq aýrýhana, kópbeiindi balalar aýrýhanasy, onkologiialyq dispanser, oblystyq jáne qalalyq perinataldyq ortalyqtar, sonymen qatar qalalyq jáne aýdandyq aýrýhanalar bar.
Rafael Sarsamaliev qan quiý eń aldymen jol-kólik oqiǵasynan, óndiristik nysandarda jaraqat alǵandar, aýrýhanada túrli kúrdeli ota jasaǵanda, sonymen qatar perinataldyq ortalyqta bosanǵan áielderge qajet ekendigin aitady. Ásirese onkologiialyq aýrýǵa tap bolǵan jandarǵa, onyń ishinde leikoz jáne gemofiliiaǵa shaldyqqandardyń ómirin uzartýǵa aýadai qajet. Máselen, himioterapiiadan soń naýqasqa trombotsit, eritrotsit jáne belok qoryn tolyqtyrý úshin qan kerek.
«Árine, jaǵdai qatty qiyn deýden aýlaqpyn, qan qory ázirge jetedi, alaida qol qýsyryp qarap otyrýǵa taǵy bolmaidy. Sol sebepti aldyn ala jumystana bergendi jón sanap otyrmyz. Máselen, kútpegen jerden tehnogendik jaǵdai oryn alsa barlyq mekemelerdi qanmen qamtamasyz ete almaýymyz múmkin. Al endi donorlyq adam densaýlyǵyna ziian ba, álde paidaly ma degen suraqqa keletin bolsaq, qan tapsyrý adamnyń aǵzasyna óte paidaly ekenin taǵy bir eske sala ketken durys dep esepteimin. Sol sebepti úrei bolmasyn, kerisinshe adam boiyndaǵy qan ainalymy jaqsarady jáne densaýlyqqa eshqandai ziiany joq dep sendirgim keledi», - dep túsindiredi Rafal Sarsamaliev.
Aita ketý kerek, qan ortalyǵy kóbine erikti donorlardy tartady. Kei óńirlerde aqyly túrde donorlyqqa tartý múlde joq. Memleket óz tarapynan qan, trombatsit jáne plazmaǵa tiisti mólsherde qarjy bólý máselesin qarastyrǵan. Jalpy osy máselege qatysty kez kelgen suraq boiynsha oblystyq qan ortalyǵyna habarlasýǵa bolady.
