Mańǵystaýda turmystyq qatty qaldyqtarǵa arnalǵan konteinerler jetispeidi

Mańǵystaýda turmystyq qatty qaldyqtarǵa arnalǵan  konteinerler jetispeidi

Mańǵystaý oblysyndaǵy eldi-mekenderde turmystyq qatty qaldyqtardy salatyn konteinerler 30% qamtylǵan. Al qoqystardy jinaý jáne tasý jónindegi qyzmetimen 100% qamtý úshin, 2020 jylǵa deiin konteinerlerdi kóbeitý kózdelgen. Bul týraly Mańǵystaý oblysynyń tabiǵi resýrstar jáne tabiǵat paidalanýdy retteý basqarmasy bastyǵynyń ýaqytsha mindetin atqarýshy Esenqos Ádilbaev málimdedi.

Búgingi kúni barlyq qalalar, aýdan ortalyqtary jáne Jetibai aýylynyń turmystyq qaldyqtarǵa arnalǵan arnaiy poligondar azdyq etýde. Ótken jyly oblystyń iri eldi-mekenderiniń ekologiialyq jaǵdaiyn jaqsartý maqsatynda Manǵystaý aýdanynyń Shaiyr, Tushyqudyq, Jyńǵyldy aýyldarynyń, Qaraqiia aýdanynyń Bolashaq, Munaishy aýyldarynyń, Beineý aýdanynyń Beineý aýylynyń jáne Túpqarǵan aýdany Qyzylózen aýyldarynyń turmystyq qatty qaldyqtaryn kómý poligondary qurylysynyń tehnikalyq-ekonomikalyq negizdemeleri jasaqtalǵan.

Qazir Aqshuqyr, Taýshyq jáne Aqjigit aýyldarynyń turmystyq qatty qaldyqtaryn kómý poligony qurylysynyń jobalyq smetalyq qujattary daiyn. Munaily aýdany Basqudyq aýlyndaǵy eski turmystyq qatty qaldyqtardy kómetin poligondy rekýltivatsiialaý jónindegi máselesi qarastyrylýda. Poligondy rekýltivatsiialaý quny 1017,0 myń. teńge.

Aldaǵy ýaqytta, Aqtaý qalasynda turmystyq qatty qaldyqty óńdeitin zaýyttyń qurylysy bastalmaq. Máselen, Jańaózen qalasyndaǵy qoqys óńdeitin zaýyt óz jumysyn 2014 jyldyń qyrkúiek aiynda bastady. Qýattylyǵy – jylyna 50 000 tonna. Zaýyt 2015 jyly 6535 tonna, 2016 jyly 3444 tonna turmystyq qatty qaldyqtardy suryptady jáne kádege jaratty. Qazirgi ýaqytta zaýyt keibir kespe, trotýar plitkalar, cherepitsa jáne t.b. siiaqty polimerlik buiymdardyń túrlerin shyǵarady.

Aqtaý qalasynan qoqysty qaita óńdeý boiynsha zaýyt jáne aýdan ortalyqtarynda qoqys suryptaýshy tsehtar salyný josparda bar. Bul jobany júzege asyrý úshin, biliktegiler investor izdeýde. 

Sonymen qatar, jyl saiyn oblys ákimdiginiń qaýlysymen eldi mekenderdiń aýmaqtaryn sanitarlyq tazalaý, abattandyrý jáne kógaldandyrý boiynsha is-sharalar júrgizilýde.

"Biyl eldi-mekender aýmaqtaryn sanitarlyq-gigienalyq jáne eklogiialyq jai-kúiin jaqsartý maqsatynda, kógaldandyrý, abattandyrý jáne sanitarlyq tazartý is-sharalaryn ótkizý týraly ákimdiktiń № 39 qaýlysy qabyldandy. Tazartý sharalaryna 10333 adam qatysyp, 186 tehnika jumyldyrylyp, 4046,5 tonna qoqys arnaiy poligondarǵa tasyp shyǵaryldy jáne 495,5 ga aýmaq tazartyldy, sonymen birge 5594 aǵash, 1028 buta, 22 m2 gúlzar otyrǵyzyldy", - deidi Esenqos Ádilbaev.

Sondai-aq, 2015 jyly aimaqtar arasynda alǵash ret Astana qalasynan keiin Aqtaýda jergilikti biýdjet esebinen energoúnemdeýshi synapquramdy shamdar jinaý men joiý boiynsha joba engizilip,  synapquramdy shamdar men qurylǵylardy jinaýǵa arnalǵan arnaiy 27 konteiner ornatylǵan.

Synapquramdy shamdardy jinaý men qoldaný qaýipsizdigi týraly turǵyndar arasynda úgit-násihat jumystary júrgizilip keledi. Osylaisha, Aqtaý qalasynda synapquramdy shamdardy jinaýdan bastap joiýǵa deiin bir klaster quryldy.

2016 jyly 121 935 dana, 2017 jyldyń I jartyjyldyǵynda 39 339 dana synapquramdy shamdar kádege jaratyldy. Aqtaý qalasyndaǵy synaby bar shamdar men aspaptardy jinaý, tasymaldaý jáne demerkýrizatsiialaý, arnaiy konteinerlerdi ustaý jumystary odan ári jalǵasýda.

Mańǵystaý oblysy boiynsha 2020 jylǵa deiin qaldyqtarmen jumys isteý salasyndaǵy arnaiy kásiporyndarmen ózara árekettesý, turmystyq qatty qaldyqtardy bólek jinaýdy, suryptaýdy, kádege jaratýdy jáne qaita óńdeýdi endirý boiynsha "Jol kartasy" jasaqtalǵan.

Daiyndaǵan Kámshat IZBASAROVA