Mádeniet jáne aqparat ministri sailaýaldy naýqan kezinde jýrnalister, belsendiler men blogerler óz qyzmetin júzege asyrý barysynda zań talaptaryn qatań saqtaýy qajet ekenin aitty. Ministr sondai-aq sóz bostandyǵy men aqparat taratý quqyǵy zańmen qorǵalatynyn atap ótt, dep habarlaidy ult.kz.
Qurmetti áriptester!
Sailaýaldy naýqan kezinde jýrnalisterdiń, belsendiler men blogerlerdiń qyzmetine qatysty túrli saýaldar týyndap otyr. Osyǵan bailanysty birqatar máselege arnaiy toqtalyp, túsinik berýdi jón kórdim.
Eń aldymen, jýrnalister men blogerlerdiń zań sheńberinde óz qyzmetin erkin júzege asyrýǵa, sonyń ishinde foto jáne beinetúsirilim júrgizýge quqyǵy bar ekenin atap ótkim keledi.
Qazaqstan Respýblikasynyń «Mass-media týraly» Zańyna sáikes jýrnalister kásibi qyzmeti barysynda fotoǵa, aýdioǵa jáne beinege túsirýge, sondai-aq aqparat taratýǵa quqyly.
Bul rette jýrnalister de, blogerler de adamnyń kelisiminsiz mynadai úsh jaǵdaida túsirilim júrgize alady:
- eger adam oiyn-saýyq, mádeni-buqaralyq, mádeniet salasyndaǵy áleýmettik mańyzy bar is-sharalarǵa, sporttyq-buqaralyq is-sharalarǵa, beibit jinalystarǵa nemese ózge de kópshilik is-sharalarǵa qatyssa ne sol jerde bolsa;
- eger taratylatyn aqparattaǵy adamnyń beinesi onyń qyzmettik jáne (nemese) qoǵamdyq qyzmetine qatysty bolsa, sondai-aq ol óz beinesin ashyq qoljetimdi derekkózde ózi jariialaǵan jaǵdaida;
- eger adamnyń beinesin paidalaný qoǵamdyq tártipti qorǵaý maqsatynda qajet bolsa.
Sonymen qatar birqatar buqaralyq aqparat quraldarynyń, belsendiler men blogerlerdiń áleýmettik jelidegi paraqshalary jappai buǵattalyp jatqany týraly aqparatqa da jeke toqtalǵym keledi.
Jýrnalister men blogerlerdiń kásibi qyzmetine nemese sóz bostandyǵyna negizsiz shekteý qoiyldy degen pikir týǵyzatyn kez kelgen áreket tek jekelegen jýrnalister men blogerlerge ǵana emes, memlekettik organdardyń bedeline de nuqsan keltiredi.
Bul másele sailaý naýqany kezinde airyqsha mańyzdy. Mádeniet jáne aqparat ministrligi áleýmettik jeli qoldanýshylarynyń, onyń ishinde buqaralyq aqparat quraldary men jýrnalisterdiń akkaýnttaryn buǵattamaidy. Memleket te mundai áreketterge nemese sóz ben pikir erkindigin shekteýge múddeli emes.
Kerisinshe, mundai áreketter memleket pen onyń institýttarynyń bedeline nuqsan keltirip, olardy qoǵam aldynda teris kórsetýge paidalanylýy múmkin. Sondai-aq bul Ministrliktiń sóz bostandyǵyn qamtamasyz etý baǵytyndaǵy jumysyna kedergi keltiredi.
Ókinishke qarai, sońǵy ýaqytta osy turǵyda alańdatatyn jaittar baiqalyp otyr. Sondyqtan mass-media salasyndaǵy ýákiletti organ retinde biz, eń aldymen, sóz bostandyǵyna kepildik beretin zańdy quqyqtardyń júzege asýyna qoldaý kórsetemiz.
Bul máseleler Qazaqstan damýdyń jańa kezeńine qadam basqan búgingi ýaqytta erekshe mánge ie. Jańa Konstitýtsiia qabyldandy, negizgi memlekettik institýttardy jańartý úderisi bastaldy, alda Quryltaidy qalyptastyrý mindeti tur. Elimizde jańa saiasi jáne qoǵamdyq mádeniettiń negizi qalanyp jatyr.
Onyń ózeginde memleket kepildik bergen quqyqtar men bostandyqtarmen qatar, ár azamattyń óz áreketine jaýapkershiligi de turýǵa tiis. Bul – Ádiletti Qazaqstannyń negizgi qaǵidattarynyń biri. Zań aldynda laýazymyna, mártebesine, kásibine, qoǵamdaǵy tanymaldyǵyna nemese áleýmettik jelidegi jazylýshylarynyń sanyna qaramastan bári teń.
Osy ustanym «Zań men tártip» qaǵidatynyń mazmunyn aiqyndaidy. Memleket sóz bostandyǵyn, jýrnalister men blogerlerdiń zańdy qyzmetin qamtamasyz etýge jáne qorǵaýǵa mindetti. Al sóz bostandyǵy taratylatyn aqparat úshin jaýapkershilikti de talap etedi. Bir adamnyń quqyǵy ekinshi adamnyń quqyǵyn buzý esebinen júzege aspaýǵa tiis. Qoǵamdaǵy mártebe de eshkimge zań talaptaryn elemeýge artyqshylyq bermeidi.
Búginde «Adal azamat» qundylyqtarynyń mańyzy artyp keledi. Bul óz quqyǵyn ǵana emes, qoǵam men memleket aldyndaǵy mindetin de túsinetin, zańdy qurmetteitin, jaýapkershiligi joǵary ári jasampaz azamattyń beinesi. Jańa saiasi kezeń bizden osyndai azamattyq jaýapkershilik pen kemeldikti talap etedi.
Sonymen birge jýrnalister men blogerler úshin asa mańyzdy taǵy bir qaǵidatty umytpaýymyz kerek. Ol – taratylatyn aqparattyń anyqtyǵyn mindetti túrde tekserý.
Osyǵan bailanysty áleýmettik jeliler men onlain-platformalardyń ákimshilikterin zańǵa qaishy kontentti der kezinde anyqtap, joiý jónindegi jumysty kúsheitýge shaqyramyn. Alaida zańǵa qaishy material men zańdy túrde aitylǵan pikirdiń, kásibi jýrnalistik qyzmet pen qoǵamdyq pikirtalastyń ara-jigin naqty ajyratý asa mańyzdy. Zańsyz kontentpen kúres sóz bostandyǵyn negizsiz shekteýge ákelmeýge tiis.
Sóz bostandyǵy men jaýapkershilik bir-birine qaishy uǵymdar emes. Kerisinshe, olardyń úilesimi azamattardyń quqyqtary senimdi qorǵalatyn, zań bárine birdei qoldanylatyn, al qoǵamdyq dialog naqty derekke, ózara qurmet pen jaýapkershilikke negizdeletin kemel qoǵam qalyptastyrady.
Osyǵan bailanysty buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi men blogerlerdi taratatyn aqparatyna jaýapkershilikpen qaraýǵa, derekkózderdi muqiiat tekserýge jáne mass-media, onlain-platformalar men sailaý týraly zańnama talaptaryn saqtaýǵa shaqyramyn.
