مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترٸ سايلاۋالدى ناۋقان كەزٸندە جۋرناليستەر, بەلسەندٸلەر مەن بلوگەرلەر ٶز قىزمەتٸن جٷزەگە اسىرۋ بارىسىندا زاڭ تالاپتارىن قاتاڭ ساقتاۋى قاجەت ەكەنٸن ايتتى. مينيستر سونداي-اق سٶز بوستاندىعى مەن اقپارات تاراتۋ قۇقىعى زاڭمەن قورعالاتىنىن اتاپ ٶتت, دەپ حابارلايدى ult.kz.
قۇرمەتتٸ ەرٸپتەستەر!
سايلاۋالدى ناۋقان كەزٸندە جۋرناليستەردٸڭ, بەلسەندٸلەر مەن بلوگەرلەردٸڭ قىزمەتٸنە قاتىستى تٷرلٸ ساۋالدار تۋىنداپ وتىر. وسىعان بايلانىستى بٸرقاتار مەسەلەگە ارنايى توقتالىپ, تٷسٸنٸك بەرۋدٸ جٶن كٶردٸم.
ەڭ الدىمەن, جۋرناليستەر مەن بلوگەرلەردٸڭ زاڭ شەڭبەرٸندە ٶز قىزمەتٸن ەركٸن جٷزەگە اسىرۋعا, سونىڭ ٸشٸندە فوتو جەنە بەينەتٷسٸرٸلٸم جٷرگٸزۋگە قۇقىعى بار ەكەنٸن اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «ماسس-مەديا تۋرالى» زاڭىنا سەيكەس جۋرناليستەر كەسٸبي قىزمەتٸ بارىسىندا فوتوعا, اۋديوعا جەنە بەينەگە تٷسٸرۋگە, سونداي-اق اقپارات تاراتۋعا قۇقىلى.
بۇل رەتتە جۋرناليستەر دە, بلوگەرلەر دە ادامنىڭ كەلٸسٸمٸنسٸز مىناداي ٷش جاعدايدا تٷسٸرٸلٸم جٷرگٸزە الادى:
- ەگەر ادام ويىن-ساۋىق, مەدەني-بۇقارالىق, مەدەنيەت سالاسىنداعى ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار ٸس-شارالارعا, سپورتتىق-بۇقارالىق ٸس-شارالارعا, بەيبٸت جينالىستارعا نەمەسە ٶزگە دە كٶپشٸلٸك ٸس-شارالارعا قاتىسسا نە سول جەردە بولسا;
- ەگەر تاراتىلاتىن اقپاراتتاعى ادامنىڭ بەينەسٸ ونىڭ قىزمەتتٸك جەنە (نەمەسە) قوعامدىق قىزمەتٸنە قاتىستى بولسا, سونداي-اق ول ٶز بەينەسٸن اشىق قولجەتٸمدٸ دەرەككٶزدە ٶزٸ جارييالاعان جاعدايدا;
- ەگەر ادامنىڭ بەينەسٸن پايدالانۋ قوعامدىق تەرتٸپتٸ قورعاۋ ماقساتىندا قاجەت بولسا.
سونىمەن قاتار بٸرقاتار بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ, بەلسەندٸلەر مەن بلوگەرلەردٸڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشالارى جاپپاي بۇعاتتالىپ جاتقانى تۋرالى اقپاراتقا دا جەكە توقتالعىم كەلەدٸ.
جۋرناليستەر مەن بلوگەرلەردٸڭ كەسٸبي قىزمەتٸنە نەمەسە سٶز بوستاندىعىنا نەگٸزسٸز شەكتەۋ قويىلدى دەگەن پٸكٸر تۋعىزاتىن كەز كەلگەن ەرەكەت تەك جەكەلەگەن جۋرناليستەر مەن بلوگەرلەرگە عانا ەمەس, مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ بەدەلٸنە دە نۇقسان كەلتٸرەدٸ.
بۇل مەسەلە سايلاۋ ناۋقانى كەزٸندە ايرىقشا ماڭىزدى. مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸ قولدانۋشىلارىنىڭ, ونىڭ ٸشٸندە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى مەن جۋرناليستەردٸڭ اككاۋنتتارىن بۇعاتتامايدى. مەملەكەت تە مۇنداي ەرەكەتتەرگە نەمەسە سٶز بەن پٸكٸر ەركٸندٸگٸن شەكتەۋگە مٷددەلٸ ەمەس.
كەرٸسٸنشە, مۇنداي ەرەكەتتەر مەملەكەت پەن ونىڭ ينستيتۋتتارىنىڭ بەدەلٸنە نۇقسان كەلتٸرٸپ, ولاردى قوعام الدىندا تەرٸس كٶرسەتۋگە پايدالانىلۋى مٷمكٸن. سونداي-اق بۇل مينيسترلٸكتٸڭ سٶز بوستاندىعىن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىنداعى جۇمىسىنا كەدەرگٸ كەلتٸرەدٸ.
ٶكٸنٸشكە قاراي, سوڭعى ۋاقىتتا وسى تۇرعىدا الاڭداتاتىن جايتتار بايقالىپ وتىر. سوندىقتان ماسس-مەديا سالاسىنداعى ۋەكٸلەتتٸ ورگان رەتٸندە بٸز, ەڭ الدىمەن, سٶز بوستاندىعىنا كەپٸلدٸك بەرەتٸن زاڭدى قۇقىقتاردىڭ جٷزەگە اسۋىنا قولداۋ كٶرسەتەمٸز.
بۇل مەسەلەلەر قازاقستان دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭٸنە قادام باسقان بٷگٸنگٸ ۋاقىتتا ەرەكشە مەنگە يە. جاڭا كونستيتۋتسييا قابىلداندى, نەگٸزگٸ مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتاردى جاڭارتۋ ٷدەرٸسٸ باستالدى, الدا قۇرىلتايدى قالىپتاستىرۋ مٸندەتٸ تۇر. ەلٸمٸزدە جاڭا ساياسي جەنە قوعامدىق مەدەنيەتتٸڭ نەگٸزٸ قالانىپ جاتىر.
ونىڭ ٶزەگٸندە مەملەكەت كەپٸلدٸك بەرگەن قۇقىقتار مەن بوستاندىقتارمەن قاتار, ەر ازاماتتىڭ ٶز ەرەكەتٸنە جاۋاپكەرشٸلٸگٸ دە تۇرۋعا تيٸس. بۇل – ەدٸلەتتٸ قازاقستاننىڭ نەگٸزگٸ قاعيداتتارىنىڭ بٸرٸ. زاڭ الدىندا لاۋازىمىنا, مەرتەبەسٸنە, كەسٸبٸنە, قوعامداعى تانىمالدىعىنا نەمەسە ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ جازىلۋشىلارىنىڭ سانىنا قاراماستان بەرٸ تەڭ.
وسى ۇستانىم «زاڭ مەن تەرتٸپ» قاعيداتىنىڭ مازمۇنىن ايقىندايدى. مەملەكەت سٶز بوستاندىعىن, جۋرناليستەر مەن بلوگەرلەردٸڭ زاڭدى قىزمەتٸن قامتاماسىز ەتۋگە جەنە قورعاۋعا مٸندەتتٸ. ال سٶز بوستاندىعى تاراتىلاتىن اقپارات ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ دە تالاپ ەتەدٸ. بٸر ادامنىڭ قۇقىعى ەكٸنشٸ ادامنىڭ قۇقىعىن بۇزۋ ەسەبٸنەن جٷزەگە اسپاۋعا تيٸس. قوعامداعى مەرتەبە دە ەشكٸمگە زاڭ تالاپتارىن ەلەمەۋگە ارتىقشىلىق بەرمەيدٸ.
بٷگٸندە «ادال ازامات» قۇندىلىقتارىنىڭ ماڭىزى ارتىپ كەلەدٸ. بۇل ٶز قۇقىعىن عانا ەمەس, قوعام مەن مەملەكەت الدىنداعى مٸندەتٸن دە تٷسٸنەتٸن, زاڭدى قۇرمەتتەيتٸن, جاۋاپكەرشٸلٸگٸ جوعارى ەرٸ جاسامپاز ازاماتتىڭ بەينەسٸ. جاڭا ساياسي كەزەڭ بٸزدەن وسىنداي ازاماتتىق جاۋاپكەرشٸلٸك پەن كەمەلدٸكتٸ تالاپ ەتەدٸ.
سونىمەن بٸرگە جۋرناليستەر مەن بلوگەرلەر ٷشٸن اسا ماڭىزدى تاعى بٸر قاعيداتتى ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. ول – تاراتىلاتىن اقپاراتتىڭ انىقتىعىن مٸندەتتٸ تٷردە تەكسەرۋ.
وسىعان بايلانىستى ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر مەن ونلاين-پلاتفورمالاردىڭ ەكٸمشٸلٸكتەرٸن زاڭعا قايشى كونتەنتتٸ دەر كەزٸندە انىقتاپ, جويۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىستى كٷشەيتۋگە شاقىرامىن. الايدا زاڭعا قايشى ماتەريال مەن زاڭدى تٷردە ايتىلعان پٸكٸردٸڭ, كەسٸبي جۋرناليستٸك قىزمەت پەن قوعامدىق پٸكٸرتالاستىڭ ارا-جٸگٸن ناقتى اجىراتۋ اسا ماڭىزدى. زاڭسىز كونتەنتپەن كٷرەس سٶز بوستاندىعىن نەگٸزسٸز شەكتەۋگە ەكەلمەۋگە تيٸس.
سٶز بوستاندىعى مەن جاۋاپكەرشٸلٸك بٸر-بٸرٸنە قايشى ۇعىمدار ەمەس. كەرٸسٸنشە, ولاردىڭ ٷيلەسٸمٸ ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى سەنٸمدٸ قورعالاتىن, زاڭ بەرٸنە بٸردەي قولدانىلاتىن, ال قوعامدىق ديالوگ ناقتى دەرەككە, ٶزارا قۇرمەت پەن جاۋاپكەرشٸلٸككە نەگٸزدەلەتٸن كەمەل قوعام قالىپتاستىرادى.
وسىعان بايلانىستى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ مەن بلوگەرلەردٸ تاراتاتىن اقپاراتىنا جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراۋعا, دەرەككٶزدەردٸ مۇقييات تەكسەرۋگە جەنە ماسس-مەديا, ونلاين-پلاتفورمالار مەن سايلاۋ تۋرالى زاڭناما تالاپتارىن ساقتاۋعا شاقىرامىن.
