QR Premer-Ministri Asqar Mamin Qazaq tili álipbiin latyn grafikasyna kóshirý jónindegi ulttyq komissiia otyrysyn ótkizdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" Úkimettiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Latyn grafikasyna negizdelgen qazaq tili álipbiin jetildirý boiynsha atqarylǵan jumystar týraly mádeniet jáne sport ministri Aqtoty Raiymqulova men A. Baitursynov atyndaǵy Til bilimi institýtynyń direktory Anar Fazyljanova, qazaq tili áripteriniń pernetaqtada ornalasý tártibiniń jobasy týraly tsifrlyq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi ministri Baǵdat Mýsin, latyn qarpine negizdelgen álipbige kóshý jónindegi aldaǵy jumystar týraly Bilim jáne ǵylym ministri Ashat Aimaǵambetov baiandady. Sondai-aq QR Ulttyq ǵylym akademiiasynyń akademigi, filologiia ǵylymdarynyń doktory, professor Zeinep Bazarbaeva, QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty Saýytbek Ábdirahmanov, QR Parlamenti Senatynyń depýtaty Murat Baqtiiaruly, L. Gýmilev atyndaǵy EUÝ rektory Erlan Sydyqov, tarih ǵylymdarynyń doktory, professor Hangeldi Ábjanov, QR Premer-Ministriniń orynbasary Eraly Toǵjanov túsinikteme berdi.
QR Tuńǵysh Prezidenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen 2017 jyly qazaq tili álipbiin latyn grafikasyna kóshirý jumystary bastaldy. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń 2019 jylǵy 21 qazandaǵy latyn grafikasy negizinde qazaq tili álipbiin jetildirý jónindegi tapsyrmasyn oryndaý aiasynda álipbidiń 40-tan astam nusqasy, sondai-aq qazaq tiliniń emle erejeleriniń jobalary men pernetaqtadaǵy áripterdiń ornalasý tártibi qaraldy.
Bilim berý mekemelerinde jetildirilgen álipbi belgilerin jazý jáne oqý boiynsha saýalnama júrgizildi. Qoǵamdyq pikirdi eskerý maqsatynda ashyq talqylaýlar uiymdastyryldy. Jetildirilgen álipbide árip sany – 31, álipbi tek latyn álipbii bazalyq júiesi tańbalarynan quralǵan. Bul álipbide qazaq tiliniń 28 dybysy tolyq qamtylǵan. Qazirgi á(ä), ó(ö), ú(ü), u(ū) jáne ǵ(ğ), sh(ş) qazaq áripteri diakritikalyq tańbalarmen berilgen.
Álipbide halyqaralyq tájiribede qoldanysta bar ýmliaýt ( ̈ ), makron ( ˉ ), sedil ( ̧), brevis ( ̌ ) diakritikalyq tańbalary qoldanylǵan. Álipbi qazaq tiliniń jazý dástúrinde ornyqqan «bir dybys – bir árip» printsipine tolyq sáikes keledi. Jańa álipbige kezeń-kezeńimen kóshý 2023 jyldan bastap 2031 jyl aralyǵynda josparlanyp otyr.
«Jetildirilgen álipbi nusqasy qazaq tiliniń damýyna jańa serpin berip, onyń zamanaýi úrdisterge sai jańǵyrýyna yqpal etedi. Aldaǵy ýaqytta qazaq tilin latyn grafikaly álipbige kezeń-kezeńimen kóshirý baǵytynda qarqyndy jumys júrgizý kerek», — dedi A. Mamin.
Úkimet basshysy latyn grafikasy negizindegi qazaq tili álipbiin jetildirý boiynsha halyq arasynda keń aýqymdy aqparattyq-túsindirý jumystaryn júrgizýdi tapsyrdy.
