Foto: Zańǵar Kárimhan facebook paraqshasynan
Zańǵar Kárimhan facebook paraqshasynda Alash qairatkerlerine arnalǵan eskertkish qiratylǵanyn aityp, shaǵymdandy. Onyń pikirinshe eskertkishti Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimdigi qiratqan bolýy múmkin. Bul týraly Ult.kz habarlaidy.
"Búgin Alashtyń asa kórnekti qairatkeri, jazýshy-jýrnalist, ult uranynyń avtory Mirjaqyp Dýlatulynyń týǵan kúni, týra 140 jyl toldy. Bárimiz arýaǵyn terbetip, esimin atap eske alyp jatyrmyz, durys-aq.
Biraq bizdi myna bir jait alańdatyp otyr.
1917 jylǵy II jalpy qazaq-qyrǵyz quryltaiy jiynynan soń, eldi búlinshilikten qorǵaý úshin jer-jerde áskerge jigit jinaý isi bastaldy. Mirjaqyp Dýlatuly janynda ataqty zańger Aidarhan Turlybaiuly bar ekeýi Qyzyljar mańyndaǵy Aqqusaq degen jerde (Álti qajy Barlybai balasynyń qonysy) tótenshe jiyn ashady. 1918 jylǵy shildede ótken bul jiynda el-jurtqa Alash ideiasy túsindirilip, halyqty qorǵaý týraly sóz bolady.
107 jyl ótkende osy aýmaqqa (Jambyl aýdanynyń Petrovka aýylynyń mańy) memlekettik biýdjetke qol salmai, jekelegen kásipkerlerdiń, onda da Alash qairatkerleriniń urpaqtarynyń (Naǵashybai Barlybaev, Erlan Satybaldievterdiń) kómegimen memorialdyq keshen turǵyzylady.
Qazirgi zamanǵy injenerlik-arhitektýralyq talaptarǵa sai jasalǵan, biiktigi 28 metr bolatyn eńseli eskertkish 27 qyrkúiekte ashylýy tiis bolǵan, ýaqyt jaqyndaǵanda uiymdastyrýshylar qasaqana qiratylǵan, búlingen kúiine tap bolady.
Jaǵa ustatar bul soraqylyqty kim jasady? Vandalizmmen jaqsy dúnieni búldirgenderdiń oiynda ne bar?
Keshendi jasaýshylardyń aitýynsha, Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimdigi tehnika, krandar, jumysshylar jiberip, keshendi talqandaýdy bastaǵan. Ushar basyndaǵy qyrannyń simvoldyq beinesin, ainalasyndaǵy sham baǵandaryn, memorialdyq taqtany syndyryp, buzyp ketedi.
Ne úshin? Qandai maqsatta oryndaldy?
Oblys ákimi Ǵaýez Nurmuhambetov pen onyń aitqanyn eki etpeitin orynbasary Júsip Jumaǵulov basqaratyn ákimdiktiń oiynsha, «Alash» partiiasyna, Alash Orda úkimetine jáne onyń kósemderine 28 metrlik mundai keremet eskertkish ornatýǵa bolmaidy-mys. Soltústik Qazaqstan Gazeti ras pa? Olar nusqaý joǵary jaqtan keldi dep aqtalýy da múmkin.
Keshendi tolyq qiratýǵa dátteri jetpegen siiaqty. Alashtyń asyl azamattarynyń aziz rýhy basty ma, álde ózge bir sebep bar ma, oblys atqaminerleri múldem joiyp jibere almapty.
Endi ne bolmaq?
Muqym qazaq eliniń aldynda qarabet bolmaiyn dese, oblys ákimdigi jibergen kemshilikti túzep, eskertkishti qalpyna keltirýi tiis. Keshenniń ashylýyn durystap uiymdastyryp, el-jurtqa pash etip, Mirjaqyp Dýlatulyndai uly qairatkerge laiyqty qurmet pen taǵzymdy iske asyrýy kerek. QR Mádeniet jáne aqparat ministrligi ne deisizder?
Bul keshen tek Mirjaqypqa ǵana qatysty emes, osy ólkege ǵana tiesili emes, Álihan, Ahmet, Jahansha, Muhamedjan, Smaǵul syndy taý tulǵalarǵa qurmet dep esepteledi. Bul jer Qazaqstannyń sakraldy kartasyna kirgenin jaza keteiik.
Qurmetti dostar! Bul jaǵdaiǵa bei-jai qaramaiyq. Oblys ákimdigi iek astyndaǵy qysta umyttyryp, jyly jaýyp qoia salmaqshy. Pikir jazyńyz, talqylańyz, repost jasap taratyńyz, qoǵamdyq rezonans kerek!" deidi ol.


