Qyzylorda oblysynda esimi elge belgili Qalqai ishannyń bir jarym ǵasyrdan astam ýaqyt boiy saqtalǵan eski móri tabyldy, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Qyzylorda oblystyq tarihi-ólketaný mýzeiiniń Aqmeshit filialy «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasy aiasynda «Qazaqstannyń kieli jerleriniń geografiiasy» jobasy boiynsha arnaiy jobany qolǵa aldy. Osy oraida mýzei qyzmetkerleri Syr óńirindegi áýlie-ánbieler, ahýn-ishandar, biler men batyrlar paidalanǵan, halyq qasietti sanaityn dúnielerdi zertteý jáne nasihattaý jumystaryn júrgizýde. Jobanyń alǵashqy jańalyǵy – HIH ǵasyrda áigili úsh júzdiń piri bolǵan, Kenesary Qasymulynyń ult-azattyq kóterilisiniń rýhani kósemi Maral ishan Qurmanulynyń úlken balasy - Qalqai ishannyń móriniń tabylýy.
«Búgingi kúnge deiin urpaqtary mórdi Maral ishandyki dep sanaǵan. Mýzei qyzmetkerleri osy maqsatta ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetiniń oqytýshysy, túrkolog-ǵalym S.Qosanovpen birge zertteý jumystaryn júrgizdi. Nátijesinde arab jazýy tárjimalanyp, mórde «Qalmuhammed ibn Maral ishan, hidjranyń 1247 jyly» dep jazylǵany anyqtaldy.
1815-1870 jyldary ómir súrgen Qalqai ishan Buqara men Baǵdat qalalarynyń medreselerinde bilim alǵan. Elge kelgennen keiin meshit-medrese ustap, jastardy rýhaniiatqa sýsyndatyp qana qoimai, eldi eńbekke baýlyǵan», - dedi Qyzylorda oblystyq tarihi-ólketaný mýzeiiniń Aqmeshit filialynyń meńgerýishisi Kenjegúl Ahmetova.
Onyń aitýynsha, Qalqai ishan Shyǵystyń kóne qissa-dastandaryn jatqa bilgen. Tipti jyrlardy jazyp jinaqtaǵan. Qalqai ishannyń Shyńǵys sultannyń uly Shoqanǵa Muhammed-Hanafiia dep atyn qoiǵany jaily el aýzynda ańyz-áfsana saqtalǵan.
