Qytai ózin Shyńjańdaǵy musylman toptarǵa "genotsid jasady" dep aiyptaǵan AQSh málimdemesin teristedi. Syrtqy ister ministrliginiń baspasóz hatshysy Hýa Chýnin 21 qańtar kúngi brifing kezinde "Qytaida eshqashan genotsid bolmaǵan, bolmaidy da" dep málimdedi.
"Sońǵy birneshe jylda Pompeo óte kóp jalǵan aqparat taratty. Onyń siz aityp otyrǵan sózderi - aqylǵan syimaityn dúnie. Óziniń ótirigimen jurtqa áigi bolǵan amerikalyq saiasatkersymaq qyzmettegi sońǵy kúninde jalǵan aqparat taratý arqyly ózin saiqymazaq qyp kórsetip, búkil álemge kúlki boldy", dedi ol.
Bir kún buryn AQSh memlekettik hatshysy Maik Pompeo Qytai Shyńjańda uiǵyr jáne ózge je musylman toptarǵa "genotsid jasap, adamzatqa qarsy qylmys istedi" dep aitqan.
"Genotsid áli de bar. Biz Qytai kommýnistik partiiasynyń tikelei baqylaýymen uiǵyrlardy joiý úshin júieli túrde talpynys jasalyp jatqanynyń kýási bolyp otyrmyz" dedi Pompeo. Onyń málimdemesi AQSh-tyń jańa prezidenti Djo Baiden ant berip, qyzmetine kiriserden bir kún buryn jariialandy.
BUU esebinshe, Shyńjańda keminde million etnikalyq uiǵyr, qazaq jáne ózge de túrkitildi top ókili "ekstremizmmen kúres ortalyqtaryna" qamalǵan. BUU sonymen birge milliondaǵan adamnyń ishki lagerlerge jiberilgenin aitady. Al Pekin ondai qamaý oryndaryn "kásipke baýlityn ortalyq" dep atap, maqsaty - "adamdardyń radikalanýyna jol bermeý, qoǵamǵa qaita qosylýyna jaǵdai jasaý" dep "túsindirgen".
Quqyq qorǵaýshylar Qytaidy júzdegen adamdy eńbek lagerlerine jiberdi dep aiyptaǵan.
AQSh memlekettik hatshysy qyzmetine usynylǵan Entoni Blinken 19 qańtarda Pompeonyń sózine qosylatynyn jetkizdi. Bul Aq úidiń Pekinmen qatynasy jańa prezident kelse de, ózgere qoimaitynyn bildiredi deidi sarapshylar.
"Erler men áielderdi, balalardy kontsentratsiialyq lagerlerge jiberý, olardy is júzinde qaita tárbieleýge tyrysý, Qytai kommýnistik partiiasy ideologiiasyn kúshtep taný. Munyń barlyǵy genotsid jasaýǵa tyrysý bolyp sanalady" dedi Blinken senat tyńdaýy kezinde.
Byltyrdan beri AQSh Qytaidyń Shyńjań, Taivan, Tibet, Gonkong, Ońtústik Qytai teńizindegi áreketine bailanysty Pekinge qysymyn údetip, sheneýnikterine sanktsiia salýmen keledi.